Iriqët e detit po zhduken në mënyrë misterioze: Pse është ky një alarm për të gjithë ekosistemin?

Iriqët e detit janë të vegjël, por ndikimi i tyre është i madh. Duke u ushqyer me alga deti që rriten me shpejtësi, ato ndihmojnë në mbajtjen e shkëmbinjve nënujorë të hapur për koralet, krustace dhe një rrjet të gjerë të jetës detare. Kur iriqët lulëzojnë, shkëmbinjtë nënujorë arrijnë të ruajnë ekuilibrin ekologjik. Kur ato zhduken - ose shumohen tepër - peizazhe të tëra detare mund të ndryshohen në mënyrë drastike, raporton RTS .

Një studim i botuar në revistën Frontiers in Marine Science zbuloi se gjatë katër viteve të fundit, një pandemi e panjohur, e cila ka shkatërruar iriqët e detit në të gjithë botën, ka prekur edhe Ishujt Kanarie. Pasojat për ekosistemet detare nuk dihen ende plotësisht, por ato, sipas të gjitha gjasave, janë të thella.

Një pandemi midis këtij lloji iriqi deti u shfaq për herë të parë në vitin 2008 në Ishujt Kanarie. Patogjenët që shkaktuan sëmundjen ende nuk janë identifikuar përfundimisht, por zhdukje masive të kësaj popullate u raportuan më pas në ujërat nga Karaibet deri në Oqeanin Indian perëndimor.

Një specie jetësore e iriqit të detit me gjemba të gjatë, e cila banon në ujërat e Ishujve Kanarie, kohët e fundit pësoi një rënie katastrofike, pothuajse të plotë të popullatës për shkak të një pandemie misterioze detare, me humbje që tejkalojnë 99 përqind.

Në zona të caktuara, siç është Tenerife, ekuilibri i ekosistemit është shqetësuar seriozisht. Rënia e popullatës së këtij lloji të iriqit të detit në Tenerife është rreth 99.7 përqind, ndërsa në ishullin e Madeirës u regjistrua një rënie prej rreth 90 përqind.

Zhdukja masive e këtij lloji të iriqit të detit është regjistruar gjithashtu në Detin e Kuq, Mesdhe, Karaibe dhe në Oqeanin Indian perëndimor.

"Gjatë hulumtimeve që kanë vazhduar që nga viti 2021, kemi vënë re rezultate shqetësuese që tregojnë zhdukjen e kësaj specie të iriqit të detit në një periudhë shumë të shkurtër kohore. Iriqit e detit njihen si inxhinierë të ekosistemit: ata ushqehen me alga, zbërthejnë lëndën organike dhe shërbejnë si ushqim për grabitqarë të shumtë", tha Juan Cano, një studiues në Universitetin e La Laguna.

Kjo specie iriqi kontrollon rritjen e algave dhe inkurajon mbijetesën e koraleve të forta, por në ishujt e Karaibeve mbulesa e koraleve është ulur ndjeshëm.

Një pyetje e vështirë

"Ende nuk mund të themi me siguri se cili patogjen po shkakton këto vdekje. Vdekjet masive të gjinisë Diadema në pjesë të tjera të botës janë lidhur me ciliatet skutikociliate të gjinisë Philaster , një lloj organizmi parazitar njëqelizor."

"Zhdukjet e mëparshme në Ishujt Kanarie ishin të lidhura me ameba të tilla si Neoparamoeba branchiphila dhe pasuan episode të rrymave të forta jugore dhe aktivitetit të pazakontë të valëve, të ngjashme me atë që regjistruam përsëri në vitin 2022", tha Juan Cano.

Pa identifikim të konfirmuar, argumentoi Cano, është e pamundur të thuhet nëse patogjeni mbërriti nga Karaibet me anë të rrymave oqeanike apo anijeve, apo nëse ndryshimi i klimës është një faktor kryesor.

"Ende nuk jemi të sigurt se si do të zhvillohet kjo pandemi. Deri më tani, nuk duket se ka prekur popullatat e tjera të gjinisë Diadema në Azinë Juglindore dhe Australi, gjë që është një lajm inkurajues, por nuk mund ta përjashtojmë mundësinë që sëmundja të rishfaqet dhe potencialisht të përhapet", shtoi Juan Cano.