Kiev: Rikthim i rusishtes në shkolla pavarësisht agresionit rus, ekspertët paralajmërojnë ndikimin e rrjeteve sociale

Pavarësisht agresionit rus dhe ndryshimeve të mëdha gjuhësore që ndodhën pas pushtimit të vitit 2022, përdorimi i gjuhës ruse mes nxënësve të shkollave në Kiev po rritet sërish. Një studim i Shërbimit Shtetëror për Cilësinë e Arsimit dhe Komisionerit për Mbrojtjen e Gjuhës Ukrainase tregon se, ndonëse në nivel kombëtar përdorimi i ukrainishtes në shkolla vazhdon të rritet, kryeqyteti po përjeton trend të kundërt.

Sipas të dhënave, vetëm 17% e nxënësve të Kievit komunikojnë ekskluzivisht në ukrainisht – një rënie prej 10 pikësh krahasuar me vitin e kaluar. Mësuesit vërejnë se nxënësit flasin ukrainisht vetëm gjatë mësimit, ndërsa në pushime kalojnë në rusisht. Shpesh kjo lidhet me familjet e zhvendosura nga rajonet lindore ku rusishtja ka dominuar tradicionalisht.

Ekspertët thonë se ndikim të madh ka edhe përmbajtja në internet. Prindër dhe analistë të opinionit publik theksojnë se YouTube, rrjetet sociale dhe lojërat online, ku gjuha kryesore mbetet rusishtja, ndikojnë drejtpërdrejt në zgjedhjen gjuhësore të fëmijëve.

Olena Ivanovska, komisionere për mbrojtjen e gjuhës zyrtare, kërkon një politikë më të qëndrueshme gjuhësore në shkolla dhe mbështet projektligjin e paraqitur në parlament, i cili synon të krijojë një “mjedis arsimor ukrainas” – që përfshin jo vetëm mësimin, por edhe komunikimin gjatë pushimeve dhe aktiviteteve jashtë klase.

Sipas saj, sfida mbetet e dyfishtë: mosmjaftueshmëria e politikave shtetërore dhe mungesa e përmbajtjes tërheqëse në gjuhën ukrainase për fëmijë dhe të rinj. Blogerë si Andriy Szymanovsky theksojnë se kultura pop ukrainase duhet të ofrojë alternativa reale – blogerë për fëmijë, eksperimente, humor, lojëra – në mënyrë që gjuha ukrainase të jetë konkurruese në botën digjitale.

Projektligji aktual nuk parashikon sanksione për nxënësit apo prindërit që përdorin rusishten, por synon të vendosë standarde të reja për ruajtjen dhe forcimin e gjuhës ukrainase në sistemin arsimor.