Çfarë qëndrimi ka mbajtur Gjermania ndaj luftës së Izraelit në Gaza?

Kancelari gjerman Friedrich Merz vizitoi Izraelin, për herë të parë që nga marrja e detyrës në maj.

Vizita e tij vjen vetëm disa ditë pasi Gjermania vendosi të heqë një pezullim tremujor të eksporteve të armëve në Izrael, të cilat, sipas saj, mund të përdoren në Rripin e Gazës.

Merz, i cili ka thënë se nuk i konsideron veprimet e Izraelit në Gaza si gjenocid, është takuar me kryeministrin izraelit Benjamin Netanyahu të dielën, ku ka diskutuar mbi  marrëdhëniet dypalëshe, armëpushimin në Gaza dhe çështje të tjera.

Gjermania është furnizuesi i dytë më i madh i armëve i Izraelit pas Shteteve të Bashkuara dhe partneri i saj i pestë më i madh i eksportit, duke qenë prej kohësh një nga mbështetëset më të forta të Izraelit.

Shitjet e armëve të Gjermanisë në Izrael

Sipas Institutit Ndërkombëtar të Kërkimeve për Paqen në Stokholm (SIPRI), midis viteve 2019 dhe 2023, SHBA-të ishin furnizuesi më i madh i armëve për Izraelin, duke siguruar 69 përqind të pajisjeve ushtarake, ndërsa Gjermania ishte e dyta më e madhe, duke furnizuar rreth 30 përqind. Së bashku, këto dy vende përbëjnë 99 përqind të importeve të armëve të Izraelit.

Në vitin 2023, qeveria gjermane autorizoi 308 licenca eksporti ushtarak në Izrael, me vlerë 326.5 milionë euro (380 milionë dollarë), një rritje dhjetëfish nga 32.3 milionë euro (38 milionë dollarë) në vitin 2022.

Që nga viti 2003, Gjermania i ka shitur Izraelit armë me vlerë 3.3 miliardë euro (3.8 miliardë dollarë), duke eksportuar kryesisht pajisje detare, përfshirë korvetat Sa'ar 6, të cilat u përdorën për të sulmuar Gazën dhe për të zbatuar një bllokadë detare.

Izraeli operon gjithashtu nëndetëse të klasit Dolphin të ndërtuara në Gjermani, të cilat janë shtylla kryesore e flotës së nëndetëseve të Marinës Izraelite.

Për më tepër, Gjermania ka shitur një gamë të gjerë municionesh më të vogla; raketahedhësi me shpatull “Matador”, i prodhuar në Gjermani, është përdorur nga ushtria izraelite që nga viti 2009, si dhe raketa dhe motorë për tanke dhe automjete të tjera të blinduara.

Më 3 dhjetor, Bloomberg raportoi se Izraeli do t'ia dorëzojë Gjermanisë sistemin e mbrojtjes nga raketat antibalistike me rreze të gjatë veprimi Arrow 3. Ky transferim i jep Gjermanisë akses të pavarur në këtë aset të përparuar ushtarak dhe përfaqëson kontratën e parë të madhe të prokurimit të vendit, pas rivlerësimit të aftësive mbrojtëse të nxitura nga pushtimi i Ukrainës nga Rusia në vitin 2022.

Marrëveshja, e cila u nënshkrua pak më shumë se dy vjet më parë dhe përbën marrëveshjen më të madhe të eksportit të mbrojtjes të Izraelit ndonjëherë, vlerësohet në më shumë se 3.6 miliardë euro (4.2 miliardë dollarë) dhe përfshin sisteme lëshimi, municione dhe radarë.

Pse Gjermania rifilloi eksportet e armëve?

Vendimi i Merz më 8 gusht për të pezulluar lëshimin e licencave të eksportit të armëve në Izrael, u pa si një ndryshim i rëndësishëm në politikën mbrojtëse të Gjermanisë. Në atë kohë, Merz theksoi se Gjermania nuk mund ta injoronte më numrin e viktimave në rritje mbi civilët në Gaza, ndërkohë që vazhdonte të mbështeste atë që ai e përshkroi, si "e drejta e Izraelit për t'u mbrojtur" dhe nevojën për lirimin e robërve të mbajtur nga Hamasi.

Në përgjigje, Netanyahu tha se Gjermania po e shpërblente Hamasin dhe po dështonte të mbështeste në mënyrë adekuate “luftën e drejtë” të Izraelit.

Më 24 nëntor, Gjermania i dha fund kufizimeve të eksportit të armëve, duke thënë se Gaza tani ishte “stabilizuar” pas armëpushimit, por shtoi se vendimi ishte në varësi të respektimit të armëpushimit dhe ofrimit në shkallë të gjerë të ndihmës humanitare.

Por gjenocidi i Izraelit nuk ka ndaluar, që kur armëpushimi hyri në fuqi në tetor. Sulmet izraelite kanë vrarë të paktën 360 palestinezë dhe kanë plagosur 922 të tjerë, me Zyrën e Medias Qeveritare në Gaza që dokumenton 591 shkelje të dallueshme të armëpushimit nga forcat izraelite. Izraeli vazhdon të kufizojë ndihmën, duke lejuar vetëm 20 përqind të kamionëve të mandatuar në Gaza.

Duke folur në Forumin e Dohas të shtunën, kryeministri i Katarit, Sheikh Mohammed bin Abdulrahman bin Jassim Al Thani, paralajmëroi se armëpushimi në Gaza është në një "moment kritik", dhe mund të prishet pa lëvizje të shpejta drejt një marrëveshjeje të përhershme paqeje.

Sheiku Mohammed tha se ajo që ekziston në terren përbën thjesht një “pauzë” në armiqësi dhe jo një armëpushim të vërtetë.

Çfarë tregtojnë më shumë Izraeli dhe Gjermania?

Gjermania është partneri i pestë më i madh i eksportit të Izraelit dhe partneri i tij më i madh tregtar në Evropë, me shkëmbime të konsiderueshme tregtare në teknologji, makineri dhe produkte farmaceutike. Në vitin 2023, Izraeli shiti mallra me vlerë 2.64 miliardë dollarë në Gjermani, kryesisht në teknologji të përparuara dhe elektronikë.

Po atë vit, Gjermania i shiti Izraelit mallra me vlerë 5.5 miliardë dollarë, kryesisht makineri dhe elektronikë, të ndjekura nga makina dhe produkte farmaceutike.

Gjermania investon në mënyrë aktive në teknologjinë izraelite përmes kapitalit sipërmarrës, bashkëpunimeve në kërkim dhe zhvillim, si dhe partneriteteve të korporatave me firma të mëdha si Siemens dhe Bayer.

Gjermania proteston për Izraelin dhe Palestinën

Në ditët pas sulmeve të 7 tetorit 2023, Olaf Scholz, ish-kancelari i Gjermanisë, u bë udhëheqësi i parë i një kombi të G7 që vizitoi Izraelin, ku ai theksoi "të drejtën e tij për t'u vetëmbrojtur". Por ekspertët e OKB-së thonë se Izraeli, si një fuqi pushtuese, nuk mund të përdorë "të drejtën për t'u vetëmbrojtur" kundër palestinezëve.

Autoritetet gjermane kanë goditur shprehjet e mbështetjes për Gazën gjatë dy viteve të fundit të luftës gjenocidale të Izraelit. Krahas mbështetjes politike dhe ushtarake ndaj Izraelit, Gjermania ka shënjestruar kritikët në vend, duke arrestuar rregullisht protestuesit dhe duke ndaluar ngjarjet që mbështesin të drejtat e palestinezëve.

Për më tepër, Gjermania ka deklaruar se nuk planifikon të njohë një shtet palestinez, ndryshe nga 10 vende evropiane dhe perëndimore që e kanë bërë këtë këtë vit.

Që nga tetori i vitit 2023, në Gjermani ka pasur 801 protesta të lidhura me Izraelin dhe Palestinën, me 670 në mbështetje të Palestinës dhe 131 në mbështetje të Izraelit, sipas të Dhënave të Vendndodhjes dhe Ngjarjeve të Konfliktit të Armatosur (ACLED).

Votat e Gjermanisë për Gazën në OKB

Mbështetja e Gjermanisë për Izraelin është përshkruar shpesh si një marrëdhënie e veçantë. Kjo mbështetje buron nga konteksti i saj historik, veçanërisht pas Luftës së Dytë Botërore dhe mizorive të Holokaustit të kryera nga nazistët.

Pas luftës, Republika Federale e Gjermanisë e sapoformuar kërkoi të përballej me të kaluarën e saj, duke nënshkruar një marrëveshje dëmshpërblimi me komunitetin hebraik në vitin 1952.

Në Asamblenë e Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara (UNGA), Gjermania tenton të miratojë një strategji votimi të kujdesshme. Ajo shpesh abstenon nga votimet për të parandaluar izolimin e plotë të Izraelit, ndërkohë që rreshtohet me bashkësinë ndërkombëtare duke votuar "po", për çështjet që mbështesin angazhimin e saj ndaj zgjidhjes me dy shtete dhe ligjit ndërkombëtar.

Që nga tetori i vitit 2023, ka pasur të paktën shtatë rezoluta të Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së, në lidhje me Gazën dhe situatën në përgjithësi në Palestinë.

Gjermania ka abstenuar nga katër prej këtyre rezolutave dhe ka votuar në favor të tre prej tyre./ Al Jazeera.