Si po shndërrohet ndryshimi klimatik në një nga kërcënimet më të mëdha për ekonominë 'rezistente' të Spanjës

Spanjës po i kërkohet të forcojë qëndrueshmërinë e saj ndaj klimës dhe të përparojë përpjekjet e dekarbonizimit për të mbrojtur ekonominë e saj.

Një raport i ri nga Organizata për Bashkëpunim Ekonomik dhe Zhvillim (OECD) zbuloi se ekonomia spanjolle është përballur “jashtëzakonisht mirë” pas një rimëkëmbjeje të ngadaltë nga pandemia COVID-19.

Një rritje e qëndrueshme e PBB-së është regjistruar vitet e fundit, me Spanjën që i ka tejkaluar shumë nga vendet e saj evropiane. Kjo është nxitur nga një mori faktorësh, duke përfshirë turizmin, investimet nga Fondet e Rimëkëmbjes dhe Rezistencës së BE-së dhe rritjen e shpenzimeve qeveritare.

Megjithatë, studiuesit paralajmërojnë se Spanja është ndër vendet evropiane “më të ekspozuara” ndaj ndryshimeve klimatike, me vendin që përjeton disa nga humbjet më të rënda njerëzore dhe ekonomike në kontinent.

Një kërcënim për rritjen e Spanjës

“Temperaturat në rritje, thatësirat e shpeshta dhe intensive , përmbytjet, valët e të nxehtit dhe zjarret në pyje kërcënojnë gjithnjë e më shumë rritjen e ardhshme të vendit, mjedisin dhe shëndetin publik”, thuhet në raport.

“Rritja e qëndrueshmërisë do të kërkojë investime të synuara në përshtatje dhe infrastrukturë të fuqishme.”

Pavarësisht përparimeve në uljen e rrezikut nga fatkeqësitë dhe përshtatjen ndaj ndryshimeve klimatike, humbjet ekonomike dhe njerëzore nga fatkeqësitë janë në rritje. Këto fatkeqësi po rriten në ashpërsi dhe frekuencë.

Ekspertët parashikojnë se moti ekstrem në Spanjë ka rezultuar në humbje me vlerë 12.2 miliardë euro në vitin 2025, dhe kjo shifër do të rritet në 34.8 miliardë euro deri në vitin 2029.

Si po e dëmton ndryshimi i klimës ekonominë e Spanjës?

Raporti i përshkruan përmbytjet si një nga “rreziqet natyrore më të dëmshme” të Spanjës, i cili po intensifikohet nga urbanizimi i zonave me rrezik të lartë.

Vetëm muajin e kaluar, shirat e rrëmbyeshëm përmbytën rrugët dhe lanë turistët të bllokuar ndërsa stuhia Alice goditi pjesë të bregdetit të Mesdheut. Përmbytje të menjëhershme goditën Katalonjën, duke i shndërruar me shpejtësi rrugët në lumenj balte, ndërsa shërbimet hekurudhore midis Barcelonës dhe Valencias u pezulluan përkohësisht.

Në Ibiza, dhjetëra fluturime u anuluan ndërsa ekipet e emergjencës u dërguan për të shpëtuar disa njerëz të bllokuar brenda automjeteve në ishull.

Megjithatë, reshjet ekstreme të shiut nuk dukeshin asgjë në krahasim me përmbytjet e menjëhershme që goditën Valencian vitin e kaluar, të cilat vranë 229 persona. DANA (Depresioni i Izoluar i Nivelit të Lartë) shkaktoi shira të rrëmbyeshëm që vendosën rekorde historike: më shumë se 770 litra për metër katror në 24 orë në Turís dhe lumenj të tejmbushur në Rambla del Poyo.

Ekspertët thonë se nuk ka dyshim se këto lloj rrebeshesh shpërthyese “intensifikohen” nga ndryshimet klimatike, edhe nëse një shkak i saktë nuk mund të identifikohet.

Valët e të nxehtit dhe rreziqet për shëndetin

Kohëzgjatja dhe frekuenca e shtuar e valëve të të nxehtit po rrisin gjithashtu rreziqet për shëndetin dhe po ulin produktivitetin në qytetet e mëdha.

Sipas raportit të OECD-së, kjo ngre nevojën për “integrim të mëtejshëm të përshtatjes ndaj nxehtësisë në planifikimin urban dhe kodet e ndërtimit”.

Vera e vitit 2025 në Spanjë ishte më e nxehta e regjistruar ndonjëherë , me temperatura mesatare prej 24.2℃ midis 1 qershorit dhe 31 gushtit. Temperatura më e lartë ditore prej 45.8℃ u regjistrua në Jerez de la Frontera, në Spanjën jugore, më 17 gusht gjatë një vale të nxehti.

Këto temperatura përvëluese, të kombinuara me erëra të forta, krijuan kushtet perfekte që zjarret të përhapeshin me shpejtësi në të gjithë vendin.

Që nga fillimi i vitit 2025, më shumë se 380,00 hektarë tokë janë djegur, pothuajse pesë herë më shumë se mesatarja vjetore, duke marrë jetën e të paktën tetë personave.

Shkencëtarët paralajmërojnë se kushtet e nxehta, të thata dhe me erë që nxitën zjarret tani janë rreth 40 herë më të shpeshta dhe rreth 30 përqind më intensive sesa do të ishin në një botë pa ndryshime klimatike .

“Me çdo pjesë të shkallës së ngrohjes, valët ekstreme të nxehtësisë që zgjasin shumë do të vazhdojnë të intensifikohen, duke rritur mundësinë e zjarreve të mëdha si ato që dogjën zona të gjera të Gadishullit Iberik”, paralajmëroi Dr. Clair Barnes, studiues në Qendrën për Politika Mjedisore në Imperial College London.

Fuqia e energjisë së rinovueshme në Spanjë

Pavarësisht ngjarjeve shkatërruese ekstreme të motit në vend, Spanja ka zgjeruar ndjeshëm kapacitetet e saj të energjisë së rinovueshme - me energjinë diellore dhe të erës që tani furnizojnë më shumë se gjysmën e prodhimit të saj vjetor.

Ndërsa kjo do të thotë që Spanja është në rrugën e duhur për të përmbushur objektivat e saj të dekarbonizimit, OECD paralajmëron se kërkesa për energji elektrike parashikohet të rritet me më shumë se 40 për qind deri në vitin 2030.

“Kjo rritje përforcon nevojën për të vazhduar zgjerimin e investimeve në infrastrukturën e rrjetit, ndërlidhjet dhe ruajtjen, ndërkohë që zbatohen masa për t'u përballur me shkurtimin dhe mbingarkesën e rrjetit”, shton raporti.

Spanja po përpiqet gjithashtu të ulë emetimet që lidhen me transportin, të cilat përbëjnë një të tretën e gjurmës së saj të përgjithshme. Ekspertët argumentojnë se rritja e pronësisë së automjeteve dhe sinjalet e dobëta të çmimeve për të kaluar në alternativa më të pastra kanë “kompensuar pjesërisht fitimet në efikasitet”.