Bisedimet e paqes: Franca dhe Mbretëria e Bashkuar këmbëngulin për forcë shumëkombëshe për Ukrainën e pasluftës

Franca dhe Mbretëria e Bashkuar kanë riafirmuar qëllimin e tyre për të dërguar trupa në terren sapo të mbarojë lufta e Rusisë në Ukrainë. "Garancitë e vërteta dhe të forta janë një domosdoshmëri", tha Presidenti francez Emmanuel Macron.

Franca dhe Mbretëria e Bashkuar u kanë kërkuar anëtarëve të "Koalicionit të të Gatshmëve" që t'i ofrojnë Ukrainës garanci të forta sigurie për të mbrojtur një marrëveshje paqeje në të ardhmen, duke përfshirë edhe dërgimin e trupave në terren si pjesë e një force shumëkombëshe.

"Koalicioni i të Gatshmëve", i cili bashkon shumicën e vendeve evropiane, Turqinë, Kanadanë, Australinë, Zelandën e Re dhe Japoninë, u takua virtualisht të martën për të diskutuar shtytjen diplomatike të nisur nga Shtetet e Bashkuara për të arritur një marrëveshje paqeje.

Plani origjinal prej 28 pikash, i hartuar fshehurazi nga zyrtarët amerikanë dhe rusë, përjashtonte çdo prani të NATO-s në tokën ukrainase, në përputhje me kundërshtimin e hershëm të Kremlinit.

Por Franca dhe Mbretëria e Bashkuar mbeten të palëkundura në qëllimet e tyre, duke argumentuar se prania e tyre fizike e armatosur do të ndihmonte në pengimin e një agresioni të ri.

"Më në fund ka një shans për të bërë përparim të vërtetë drejt një paqeje të mirë. Por kushti absolut për një paqe të mirë është një sërë garancish shumë të forta sigurie, dhe jo garanci në letër", tha Presidenti francez Emmanuel Macron në fjalën e tij hyrëse.

"Ukraina ka marrë pjesën e saj të premtimeve që u shkatërruan nga agresionet e njëpasnjëshme ruse. Dhe garancitë e vërteta të forta janë një domosdoshmëri."

Më herët të martën, Macron shpjegoi se e ashtuquajtura "forcë sigurie" e parashikuar nga koalicioni do të vendoset në vende strategjike në të gjithë Ukrainën, si Kievi dhe Odessa, pas ndërprerjes së armiqësive.

“Ushtarët francezë, britanikë dhe turq do të jenë të pranishëm (atje) kur të nënshkruhet një marrëveshje paqeje për të kryer stërvitje dhe operacione sigurie”, tha presidenti francez për radion RTL.

"Ne kurrë nuk planifikuam të ishim në vijën e parë."

Kryeministri britanik Keir Starmer shprehu një mesazh të ngjashëm, duke i bërë thirrje koalicionit të "forcojë" angazhimet e tyre ndaj forcës së ardhshme.

"Ne duhet të përgatisim planifikimin dhe financimin për të ndërtuar forcën e ardhshme të Ukrainës në mënyrë që ajo të mund të mbrohet. Forca shumëkombëshe që ne stërvitim do të jetë një pjesë jetësore e kësaj. Planifikuesit tanë ushtarakë, të cilët kanë punuar shumë gjatë muajve të fundit, do të vazhdojnë të punojnë për gatishmërinë e asaj force", tha Starmer në fjalimin e tij.

"Ne duhet t'i kthehemi kësaj çështjeje me një garanci të fortë politike për t'i treguar Rusisë se jemi seriozë në përgjigjen ndaj çdo shkeljeje. Dhe vetëm nëse Rusia beson se ne po i përgjigjemi seriozisht një shkeljeje, kjo do të mbështesë një paqe të qëndrueshme."

Franca dhe Mbretëria e Bashkuar këtë vit kanë udhëhequr thirrjet për dërgimin e trupave në terren në Ukrainën e pasluftës, një mision me rrezik të lartë që ka përçarë ashpër aleatët perëndimorë. Suedia, Danimarka dhe Australia kanë shprehur hapur qëndrimin e tyre, ndërsa Polonia, Greqia dhe Italia kanë thënë jo.

Në fund të takimit, ku morën pjesë 35 vende dhe Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Marco Rubio, u bashkuan online, Macron njoftoi se do të ngrihej një "grup pune" për të finalizuar garancitë e sigurisë dhe kontributet e secilit pjesëmarrës.

Grupi do të udhëhiqet nga Franca dhe Mbretëria e Bashkuar dhe do të përfshijë SHBA-në dhe Turqinë.

Në komentet e tyre, si Macron ashtu edhe Starmer theksuan nevojën për të vazhduar presionin mbi Moskën përmes sanksioneve dhe për të përdorur asetet e bllokuara të Bankës Qendrore Ruse për të mbështetur Ukrainën, një iniciativë pa precedent.

Nxitim diplomatik

Takimi i së martës erdhi disa orë pasi Ukraina njoftoi se diskutimet e saj dypalëshe me amerikanët, kishin dhënë një "mirëkuptim të përbashkët mbi kushtet thelbësore të marrëveshjes".

Çështjet më të ndjeshme mbeten të hapura në pritje të një takimi ballë për ballë midis Presidentëve Volodymyr Zelenskyy dhe Donald Trump, i cili ende nuk është njoftuar.

“Jam gati të takohem me Presidentin Trump – ka pika të ndjeshme për të diskutuar, i kemi ende dhe mendojmë se prania e udhëheqësve evropianë mund të jetë e dobishme”, tha Zelenskyy, duke lënë të kuptohet një udhëtim të përbashkët në Uashington.

"Kur diçka vendoset pas shpinës së një vendi ose popullit të tij, gjithmonë ekziston një rrezik i lartë që thjesht të mos funksionojë."

Tërbia e negociatave ka ndryshuar ndjeshëm përmbajtjen e planit me 28 pika, i cili përmbante dispozita gjithëpërfshirëse që favorizonin kryesisht interesat e Moskës dhe shkaktuan pakënaqësi në kryeqytetet evropiane.

Midis tyre, Pika 8 thoshte: “NATO pranon të mos stacionojë trupa në Ukrainë”, duke kundërshtuar drejtpërdrejt forcën e sigurisë të parashikuar nga “Koalicioni i të Gatshmëve”.

Një delegacion amerikan u takua me homologët rusë në Abu Dhabi për të diskutuar ndryshimet e bëra pas bisedimeve të nivelit të lartë me ukrainasit në Gjenevë të Zvicrës.

Kremlini ka sinjalizuar preferencën e tij për modelin origjinal me 28 pika.

Ndërkohë, evropianët po ngushtojnë radhët për të kërkuar "përfshirje të plotë" në çdo aspekt që bie nën juridiksionin e tyre, siç janë sanksionet ekonomike dhe asetet e bllokuara të Bankës Qendrore Ruse, me vlerë 210 miliardë euro në tokën e BE-së.

"Ne kërkojmë një armëpushim sa më shpejt të jetë e mundur, një paqe të drejtë dhe të qëndrueshme për Ukrainën dhe siguri për Evropën. Çdo plan që prek interesat dhe sovranitetin evropian kërkon pëlqimin e Evropës", tha të martën kancelari gjerman Friedrich Merz.

Evropianët janë gjithashtu të shqetësuar për mungesën e garancive të forta dhe të zbatueshme të sigurisë që Rusia mund të shfrytëzojë për të nisur një sulm të ri kundër Ukrainës në të ardhmen. BE-ja po harton plane për të qenë ushtarakisht e gatshme për të sprapsur një pushtim rus deri në vitin 2030.

"Ne jemi të bashkuar në mbështetje të një paqeje të drejtë, dinjitoze dhe të qëndrueshme për Ukrainën, e cila do të ruante sovranitetin e saj dhe do të siguronte sigurinë e saj afatgjatë", tha Macron.

Shtëpia e Bardhë fillimisht donte që një marrëveshje kornizë të nënshkruhej deri në Ditën e Falënderimeve, e cila bie më 27 nëntor, por bisedimet e Gjenevës i dhanë më shumë fleksibilitet këtij procesi./ Euronews.