BE u kërkon kryeqyteteve të përmirësojnë opsionet e pensioneve private të qytetarëve, rritet presioni mbi skemat shtetërore
BE-ja dëshiron që qytetarët të kenë më shumë mënyra për të siguruar të ardhura të mjaftueshme për pension, ndërkohë që një pjesë të kursimeve të tyre t’i drejtojnë drejt prioriteteve strategjike të bllokut - por pensionet shtetërore do të mbeten “shtylla kurrizore e sistemeve të pensioneve në Evropë”.
Bashkimi Evropian po u bën thirrje shteteve anëtare të nxisin skemat private të pensioneve, ndërsa fondet shtetërore të pensioneve janë nën presion nga plakja e popullsisë.
Si pjesë e shtytjes së tij, Komisioni Evropian po propozon një qasje me dy drejtime: t'u japë qytetarëve më shumë mundësi për të ndërtuar të ardhura "të mjaftueshme" për pension dhe të mobilizojë deri në 10 trilionë euro në depozita bankare në të gjithë bllokun, për të mbështetur prioritetet strategjike të BE-së - në veçanti mbrojtjen dhe sigurinë dhe tranzicionet digjitale dhe të gjelbra.
“Pensionet plotësuese, të tilla si skemat e pensioneve profesionale dhe personale, i ndihmojnë evropianët të ruajnë standardin e tyre të jetesës dhe të forcojnë qëndrueshmërinë e tyre ekonomike”, tha Komisionerja Evropiane për shërbimet financiare, Maria Luís Albuquerque, në një konferencë për shtyp të enjten.
Megjithatë, ajo theksoi gjithashtu se këto skema plotësuese nuk kanë për qëllim të zëvendësojnë ato të financuara nga shteti.
“Ato janë ende shtylla kurrizore e sistemeve të pensioneve në të gjitha shtetet anëtare dhe do të mbeten të tilla”, tha Albuquerque.
Zhvendosja e barrës
Pensionet shtetërore në shumicën e vendeve të BE-së funksionojnë në bazë të parimit “paguaj sipas përdorimit”, që do të thotë se punonjësit aktualë financojnë pensionistët aktualë.
Me popullsinë në moshë pune që po tkurret dhe punësimin jo-standard në rritje, qytetarët në disa shtete anëtare, veçanërisht gratë, nuk kanë garanci për të siguruar një pension të përshtatshëm në të ardhmen. Hendeku gjinor i pensioneve - diferenca në të ardhurat mesatare të pensioneve midis burrave dhe grave - tani është 24.5%.
«Ne duam të inkurajojmë më shumë njerëz të kursejnë për pensionin e tyre dhe ta bëjmë më të lehtë për ta bërë këtë», tha Albuquerque, duke iu referuar përpjekjeve të Komisionit për të rritur përvetësimin e produkteve plotësuese të pensioneve.
Komisionerja argumentoi se roli i skemave të pensioneve profesionale dhe personale mbetet “shumë i kufizuar” dhe i pabarabartë në të gjithë bllokun.
Vetëm 20% e evropianëve marrin pjesë në skema profesionale dhe vetëm 18% kanë një produkt pensioni personal, sipas Autoritetit Evropian të Sigurimeve dhe Pensioneve Profesionale.
“Realiteti është se tani për tani nuk është e lehtë për evropianët të kuptojnë se çfarë do të kenë të drejtë kur të dalin në pension”, tha Albuquerque.
Përveç mungesës së informacionit të qartë, Komisioni ka identifikuar një pengesë tjetër: të ashtuquajturin “efekt të pro-krastinimit”.
Në një konferencë për shtyp në Bruksel, një zyrtar i BE-së u tha gazetarëve se njerëzit kanë tendencë të vonojnë detyrat që nuk i kuptojnë - përfshirë planifikimin e pensioneve. "Kjo është ajo që shohim edhe me pensionet dhe njerëzit", tha ai.
Për të adresuar këtë çështje, Komisioni rekomandon që qeveritë kombëtare të ofrojnë mjete dhe sisteme ndjekjeje online për të ndihmuar qytetarët të kuptojnë përfitimet e parashikuara, sa kanë kursyer dhe gjendjen e përgjithshme të pensioneve të tyre.
Komisioni po inkurajon gjithashtu futjen e regjistrimit automatik, që do të thotë se punëtorët do të regjistrohen automatikisht në skemat plotësuese të pensioneve, por do të jenë të lirë të zgjedhin të mos marrin pjesë.
“Regjistrimi automatik ndihmon në kapërcimin e tendencës natyrore për të vonuar vendimet në lidhje me daljen në pension, duke siguruar që më shumë njerëz të fillojnë të kursejnë më herët dhe në mënyrë më të qëndrueshme, duke respektuar plotësisht zgjedhjen individuale”, tha Albuquerque.
Disa shtete anëtare e përdorin tashmë këtë sistem dhe Komisioni thotë se provat tregojnë se individët kanë tendencë të qëndrojnë të regjistruar pasi të përfshihen.
Megjithatë, këto masa janë vetëm rekomandime, pasi BE-ja ka kompetencë të kufizuar në këtë çështje.
«Nuk mund t’i bëjmë të gjitha nga Brukseli, por ka shumë gjëra që janë në kompetencën e shteteve anëtare», tha i njëjti zyrtar i BE-së. «Vendet anëtare duhet të zbatojnë rekomandimet dhe ky duhet të jetë një proces bashkëpunues me to».
Rekomandimet janë pjesë e një plani më të gjerë të zbuluar në mars, i njohur si Unioni i Kursimeve dhe Investimeve, i cili është hartuar për të kanalizuar deri në 10 trilionë euro në depozita bankare në investime strategjike të BE-së./ Euronews.