Gjyqet e Nurembergut: 80 vjet më parë, udhëheqësit e Gjermanisë naziste u nxorën në gjyq
Tetëdhjetë vjet që nga gjyqet e Nurembergut, të cilat filluan më 20 nëntor 1945.
Udhëheqësit kryesorë të Gjermanisë naziste, përfshirë Hermann Göring dhe Martin Bormann, janë në gjyq, të akuzuar për krime kundër paqes, krime lufte dhe krime kundër njerëzimit, ndër të tjera, në një proces që konsiderohet një moment historik në të drejtën ndërkombëtare. Për herë të parë në histori, individët duhet të përgjigjen në gjykatë për aktet e kryera në emër të shtetit.
Nuremberg do të nisë një sërë iniciativash për të përkujtuar ato ditë. Saal 600 i famshëm, ku u zhvillua gjyqi, do të jetë i hapur për publikun dhe do të presë disa debate. Zgjedhja e qytetit bavarez nuk ishte rastësi, pasi ishte qyteti ku Partia Naziste mbante tubimet dhe kongreset e saj. Gjermania u pushtua nga katër ushtri dhe praktikisht pushoi së ekzistuari. Gjyqet, përveç atij kryesor kundër udhëheqësve nazistë dhe disa procedurave të tjera dytësore, hedhin dritë edhe mbi marrëdhënien e thellë midis popullsisë dhe regjimit nazist.
Midis gazetarëve të dërguar në gjyq ishte edhe i riu Willy Brandt, i porositur nga shtypi norvegjez, i cili ishte kthyer në atdheun e tij pasi u detyrua të largohej kur Hitleri mori pushtetin. Ai do të bëhej Kancelar Federal në vitin 1969.
Parimet e mishëruara në gjyqet e Nurembergut "tani janë pjesë e jetës sonë të përditshme. Ideja e krimeve kundër njerëzimit, krimeve të luftës, gjenocidit, krimit të agresionit - të gjitha këto janë koncepte që u krijuan këtu, u vendosën përmes një gjykate", tha Gurgen Petrossian i Akademisë Ndërkombëtare të Parimeve të Nurembergut (IANP), gjatë një konference për shtyp me shtypin e huaj për të njoftuar festimet për tetëdhjetë vjetorin e gjyqeve të Nurembergut.
Nina Lutz, drejtoreshë e Memorium Nuremberg Prozesse, vuri në dukje se afërsisht 160,000 njerëz vizitojnë ekspozitën dhe qendrën çdo vit. "Prandaj, ne duam t'u prezantojmë vizitorëve tanë kompleksitetin e së drejtës penale ndërkombëtare, dhe të sqarojmë se ku mund të zbatohet.
Ndoshta ne, si shoqëri apo edhe si individë, mund ta rimarrim atë edhe më shumë", tha Lutz. Dhe kështu, plani për të ardhmen është pikërisht të "zgjerojmë" perspektivën tonë nga Nurembergu, duke analizuar rezultatin e këtij gjyqi dhe atë që mund të arrihet ende.
Lutz kujtoi gjithashtu se si gjyqet pas atij kryesor kanë marrë më pak vëmendje, pjesërisht sepse "arritëm në këtë ndarje midis Perëndimit dhe Lindjes, dhe me Luftën e Ftohtë, madje edhe Aleatët nuk ishin më shumë të interesuar të ndiqnin penalisht pafundësisht nazistët, por donin të rehabilitonin elitën e vjetër sunduese, me të cilën duhej të vazhdonin të punonin". Ai shtoi se gjyqi "për një kohë të gjatë u përcaktua si drejtësi e fituesve. Sot, sigurisht, e gjithë kjo është plotësisht e vjetëruar. Rëndësia e Nurembergut është njohur gjithashtu si bazë për hetimin e krimeve naziste". / ANSA.