FCAS: Projekti gjigant i mbrojtjes Gjermani-Francë-Spanjë në ngërç për shkak të mosmarrëveshjeve industriale
Në të njëjtën kohë që debatohen shpenzimet sociale, një tjetër projekt madhor evropian po ndesh probleme: Sistemi i së Ardhmes së Luftimit Ajror (FCAS), i nisur në 2017 dhe me kosto të vlerësuar 100 miliardë euro.
Ministri gjerman i Mbrojtjes, Boris Pistorius, ndodhet në Paris për bisedime me homologen franceze Catherine Vautrin, teksa projekti përballet me tensione mes Dassault (Francë) dhe Airbus (Gjermani/Spanjë) për çështje pronësie, furnizuesish dhe ndarjeje të punës.
Dassault kërkon rol udhëheqës në zhvillimin e avionit të ri luftarak të gjeneratës së gjashtë, ndërsa pala gjermane po shqyrton madje opsione alternative, përfshirë një projekt kombëtar.
Faza e dytë, që parashikon krijimin e një avioni testues, nuk ka nisur ende, edhe pse prototipi ishte parashikuar për 2027.
A po rrezikohet boshti Francë-Gjermani?
Tensionet teknike janë kthyer në sfida politike.
Kancelari gjerman Friedrich Merz dhe presidenti francez Emmanuel Macron do të diskutojnë personalisht FCAS në Berlin, me presion për një zgjidhje deri në fund të vitit.
Megjithatë, të dy vendet po shqyrtojnë edhe mundësinë e riorganizimit të projektit për t’u fokusuar te “Combat Cloud”, komponenti dixhital që lidh avionët dhe dronët në një rrjet të vetëm operativ.
Spanja mbetet plotësisht e angazhuar në projekt.
Alternativat kombëtare po fitojnë terren
Gjermania ndërkohë ka nisur zhvillimin e sistemit të saj të ri të mbrojtjes ajrore, krahasueshëm me FCAS, të quajtur CFSN, që fokusohet në dronë të avancuar dhe integrim me sistemet e NATO-s.
Franca po ecën përpara me Rafale F5, një version të ri të modernizuar, i projektuar kryesisht në mënyrë të pavarur nga Dassault.