Kryeneçësia politike thellon ngërçin: Kosova drejt Zgjedhjeve të reja

Njohës të zhvillimeve politike vlerësojnë se ngërçi aktual institucional është pasojë e kokëfortësisë së partive, të cilat vazhdojnë të refuzojnë bashkëpunimin. Rezultati, sipas tyre, është i dukshëm: Kosova mbetet pa qeveri dhe me funksione të cenura në shumë sektorë, ndërsa në horizont shfaqet gjithnjë e më shumë mundësia e zgjedhjeve të reja.

Përpjekjet e Konjufcës dhe refuzimet nga opozita

Glauk Konjufca, kandidati i dytë i Vetëvendosjes për krijimin e shumicës parlamentare, ende nuk ka bërë të ditur nëse ka siguruar votat e nevojshme për formimin e qeverisë. Partitë opozitare, si AAK, PDK dhe LDK, vazhdojnë të mbajnë qëndrim të prerë kundër bashkëqeverisjes me LVV-në dhe thonë se nuk shohin vullnet real nga kjo parti për të gjetur një zgjidhje.

AAK-ja ka pranuar se është kontaktuar nga Vetëvendosja, por kreu i saj, Ramush Haradinaj, ka refuzuar takimet, duke deklaruar se zgjidhja e vetme është mbajtja e zgjedhjeve të parakohshme. Po ashtu, LDK-ja dhe PDK-ja thonë se nuk kanë marrë fare ftesë nga LVV-ja dhe se nuk kanë ndërmend të ofrojnë votat e tyre. Për PDK-në, zgjedhjet duhet të organizohen pa vonesë, ndërsa Nisma e sheh situatën njësoj.

Në anën tjetër, Konjufca ka deklaruar që qëllimi i tij është bashkëpunimi me partitë shqiptare në kuvend, por jo hyrja në koalicione të reja, duke synuar shmangien e zgjedhjeve që priten të ndodhin në dhjetor dhe të mbivendosen me ato për presidentin në prill.

Presion nga presidenca dhe frika për krizën financiare

Presidentja Vjosa Osmani ka kërkuar thirrjen e shpejtë të seancës për votimin e qeverisë, duke theksuar se afati kushtetues po afrohet. Ajo paralajmëron se vendi rrezikon jo vetëm vazhdimin e krizës politike, por edhe atë financiare, pasi buxheti i vitit 2026 nuk mund të procedohet pa një qeveri funksionale. Në rrezik janë gjithashtu projektet ndërkombëtare me vlerë rreth një miliard euro.

Edhe 21 organizata të shoqërisë civile i kanë dërguar një letër presidentes, ku shprehin shqetësimin se pa buxhetin e ri do të paralizoheshin pagesat për arsimtarë, mjekë, administratën publike dhe ndihmat sociale.

Analistët: Zgjidhja – një qeveri teknike

Ekspertët e skenës politike vlerësojnë se refuzimi i partive për të komunikuar dhe për të gjetur kompromis është thelbi i bllokadës. Analisti Blerim Burjani sugjeron krijimin e një qeverie teknike gjashtëmujore, të përbërë nga ekspertë të pavarur, me qëllim miratimin e buxhetit dhe shmangien e kollapsit institucional.

Ai thotë se partitë, si në pushtet ashtu edhe në opozitë, duhet të marrin përgjegjësi dhe të vënë interesin e shtetit para kalkulimeve partiake.

Rreziku i zgjedhjeve të reja

Nëse Konjufca nuk arrin të sigurojë shumicën deri më 19 nëntor, dhe kjo konstatohet në seancën e kuvendit, presidentja është e detyruar të shpallë zgjedhje të reja brenda afatit kushtetues. Këto zgjedhje duhet të mbahen jo më vonë se 40 ditë pas shpalljes.