Plani vazhdon: Shqipëria do të vazhdojë të mbushet me emigrantë

Kryeministrja italiane Giorgia Meloni ka këmbëngulur për vendosmërinë e qeverisë së saj për të vazhduar planin e dërgimit të migrantëve dhe azilkërkuesve në qendrat e paraburgimit në Shqipëri, pavarësisht kundërshtimeve nga gjyqtarët italianë dhe gjykata më e lartë e Bashkimit Europian.

Duke folur në një samit në Romë përkrah kryeministrit shqiptar Edi Rama, Meloni tha se qeveria e saj e djathtë është "e vendosur" të zbatojë planin për dërgimin e migrantëve dhe azilkërkuesve jashtë BE-së gjatë kohës që shqyrtohen kërkesat e tyre.

"Sigurisht, protokolli do të funksionojë kur të hyjë në fuqi pakti i ri [i BE-së] për migracionin dhe azilin," tha Meloni të enjten, duke iu referuar një kuadri ligjor që pritet të nisë në vitin 2026.

"Kur pakti për migracionin dhe azilin të hyjë në fuqi, qendrat do të funksionojnë siç duhej të kishin funksionuar që në fillim."

Sipas një marrëveshjeje të miratuar nga Parlamenti shqiptar në shkurt 2024, Shqipëria ra dakord të pranojë deri në 3000 migrantë dhe azilkërkues në çdo moment në dy qendra përpunimi të administruara nga Italia pranë portit të Shëngjinit.

Sipas planit të atëhershëm, migrantët dhe kërkuesit e azilit do të qëndronin aty për rreth një muaj, dhe pritej që deri në 36,000 persona në vit të dërgoheshin nga Italia në Shqipëri gjatë një periudhe fillestare pesëvjeçare.

Sipas marrëveshjes, personat do të kontrolloheshin fillimisht në bordet e anijeve që i shpëtojnë, përpara se të dërgoheshin në Shqipëri për verifikim të mëtejshëm.

Qendrat do të funksiononin sipas ligjit italian dhe me staf e siguri italiane. Gjykatësit italianë do të shqyrtonin rastet e azilit përmes videolidhjes nga Roma.

Marrëveshja u dënua nga organizatat e të drejtave të njeriut. Komiteti Ndërkombëtar i Shpëtimit e quajti atë "çnjerëzore", ndërsa Amnesty International e dënoi si "të paligjshme dhe të paqëndrueshme".

Që nga 1 gushti 2025, Italia kishte regjistruar 36,557 mbërritje migrantësh, pak më shumë se në të njëjtën periudhë të vitit 2024, por shumë më pak krahasuar me 89,165 mbërritje gjatë së njëjtës periudhë në vitin 2023.

Pas miratimit parlamentar, Italia dërgoi anijen e parë me kërkues azili dhe migrantë, 10 burra nga Bangladeshi dhe 6 nga Egjipti, në portin e Shëngjinit në tetor 2024.

Por shumë shpejt, katër prej tyre u identifikuan si "të cenueshëm" dhe u kthyen në Itali. Brenda dy ditësh, edhe 12 të tjerët u dërguan përsëri në Itali, pasi një gjykatë italiane vendosi kundër ndalimit të tyre.

Italia më pas dërgoi grupe të tjera azilkërkuesish në Shqipëri në janar dhe prill 2025, pavarësisht sfidave gjyqësore.

Plani i Melonit është përballur me pengesa ligjore që në fillim. Gjykatat italiane kanë rrëzuar vazhdimisht urdhrat e deportimit nga qendrat, duke argumentuar se vendet e origjinës së azilkërkuesve nuk janë të sigurta për t'u kthyer.

Rastet u referuan në Gjykatën e Drejtësisë së Bashkimit Europian (GJED), e cila më parë kishte vendosur se kërkuesit e azilit nuk mund t'i nënshtrohen një procedure të përshpejtuar riatdhesimi nëse vendet e tyre të origjinës nuk konsiderohen të sigurta.

Në gusht, GJED mbështeti vendimet e gjykatave italiane, duke vënë në pikëpyetje listën e Melonit për "vendet e sigurta".

Qeveria e Melonit kishte nxjerrë një dekret që përcaktonte një listë me 19 vende të konsideruara të sigurta, përfshirë Egjiptin dhe Bangladeshin. Megjithatë, BE nuk i ka klasifikuar asnjërin prej tyre si vend i sigurt origjine.

GJED tha se Italia është e lirë të vendosë vetë se cilat vende i konsideron "të sigurta", por paralajmëroi se ky klasifikim duhet të përmbushë standarde ligjore të rrepta dhe të lejojë aplikantët dhe gjykatat të kenë qasje në provat mbështetëse për t'i kundërshtuar ato.

Gjykata shtoi gjithashtu se një vend nuk mund të konsiderohet "i sigurt" nëse nuk ofron mbrojtje të mjaftueshme për gjithë popullsinë e tij, duke u pajtuar me argumentet e gjykatave italiane që kishin ngritur të njëjtën çështje vitin e kaluar.

Qendrat e ndalimit në Shqipëri kanë qëndruar bosh prej muajsh për shkak të pengesave gjyqësore. Më herët këtë vit, një raport zbuloi se kostoja e ndërtimit të tyre ishte shtatë herë më e lartë se ajo e një qendre të ngjashme në Itali. / Aljazeera - Syri.net