Mungesa e Lavrovit në samitin e ardhshëm të G20, spekulime se ai ka humbur mbështetjen e Putinit

Pak gjëra e ftojnë vëmendjen e Kremlinit, si mungesa e pashpjegueshme e një zyrtari të lartë.

Dhe mosparaqitja e Sergei Lavrov në një takim kyç të Kremlinit javën e kaluar ka nxitur në mënyrë të pashmangshme spekulime, rreth asaj që mund të ndryshojë prapa skenave.

Ministri veteran i jashtëm ishte i vetmi anëtar i përhershëm i këshillit të sigurisë që mungonte në seancën e së martës së kaluar, gjatë së cilës Vladimir Putin udhëzoi zyrtarët të hartonin propozime mbi rifillimin e mundshëm të testimit të armëve bërthamore - një mungesë që gazeta me lidhje të forta, Kommersant tha se ishte "dakorduar paraprakisht".

Duke shtuar intrigën, Lavrov, 75 vjeç, u la gjithashtu jashtë delegacionit të Rusisë në samitin e ardhshëm të G20 në Afrikën e Jugut, me një zyrtar më të ri të emëruar në vend të tij.

Të marra së bashku, vendimet e pazakonta e shtynë Moskën të këmbëngulte se asgjë nuk shkonte.

I pyetur të hënën në lidhje me spekulimet se Lavrov kishte humbur mbështetjen e Putinit, Kremlini i hodhi poshtë ato si “absolutisht të pavërteta”, duke thënë se “nuk kishte nevojë t’i kushtonte vëmendje” dhe “gjithçka është në rregull”.

“Sergei Viktorovich vazhdon të punojë dhe është aktiv në punë”, tha zëdhënësi i Putinit, Dmitry Peskov, duke përdorur patronimin e ministrit. “Kur të ketë ngjarje publike relevante, do ta takoni ministrin.”

Thashethemet për pakënaqësinë e Putinit me Lavrovin, u shfaqën për herë të parë pasi presidenti i SHBA-së, Donald Trump, anuloi papritur samitin e tij të planifikuar me udhëheqësin rus në Budapest muajin e kaluar.

Sipas raportimeve të medias, takimi u shty pas një telefonate të tensionuar midis Lavrov dhe sekretarit të shtetit të SHBA-së, Marco Rubio, gjatë së cilës zyrtarët amerikanë u habitën nga kërkesat e Lavrov dhe këmbëngulja e tij e ngurtë mbi pozicionet maksimaliste të Rusisë në bisedimet e paqes në Ukrainë, duke bindur Uashingtonin se një samit do të ishte i pakuptimtë.

Një ish-zyrtar i lartë i Kremlinit i tha gazetës Guardian se nuk kishte asnjë tregues që Lavrov ishte “dëbuar”, duke vënë në dukje se mungesa e tij në dy ngjarje publike nuk ishte, në vetvete, provë e një rënieje nga pushteti.

Duke folur në kushte anonimiteti, ish-zyrtari tha se Putini shihej si i pamundur për të larguar nga puna një diplomat që i ka shërbyer me besnikëri për dekada të tëra.

Por burimi tha se Lavrov e kishte “keqmenaxhuar” bisedën me Rubion, dhe “e kishte bërë një rrëmujë diplomatike”.

Burimi tha se Lavrov kishte kërkuar me këmbëngulje një sërë kërkesash të palëkundura për t’u dukur patriotik në sytë e Kremlinit – një qëndrim që në fund të fundit rezultoi kundërproduktiv.

Burimi shtoi se Putini më parë kishte treguar irritim me tonin gjithnjë e më konfrontues të Lavrovit dhe aftësinë e tij në rënie për të shfaqur finesë diplomatike.

Lavrov, një diplomat karriere që iu bashkua shërbimit të jashtëm sovjetik në vitin 1972, ka shërbyer si ministër i jashtëm i Rusisë që nga viti 2004, duke e bërë atë një nga diplomatët më të lartë me shërbimin më jetëgjatë në botë.

I njohur për fjalimet e tij me zë të ashpër dhe konferencat luftarake për shtyp, Lavrov ka qenë qendror në mbrojtjen e politikës së jashtme të Moskës që nga lufta në Irak deri në Siri, aneksimi i Krimesë dhe pushtimi në shkallë të plotë i Ukrainës.

I konsideruar dikur në kryeqytetet perëndimore si një diplomat pragmatik dhe shumë i aftë, Lavrov është ngurtësuar përkrah sistemit të Putinit, duke adoptuar një retorikë gjithnjë e më luftarake.

“Putini e donte takimin në Budapest dhe nuk ishte roli i Lavrovit të ndërhynte”, tha ish-zyrtari.

Një samit me Trump do t’i kishte dhënë Putinit një mundësi tjetër për të mbështetur çështjen e tij me presidentin amerikan, i cili në të kaluarën ka anuar nga qëndrimi i Moskës mbi Ukrainën pas takimeve të tyre. Mbajtja e takimit në Budapest do të kishte ofruar gjithashtu një fitore të rëndësishme simbolike për Putinin, duke nënvizuar aftësinë e tij për të udhëtuar lirisht në kontinent pavarësisht përpjekjeve të BE-së për ta izoluar atë.

Pas anulimit, Trump e ka ashpërsuar disi tonin e tij ndaj Moskës dhe ka vendosur sanksione kundër dy prej prodhuesve më të mëdhenj të naftës në Rusi.

Pyetja kryesore mbetet nëse Lavrov bëri gabime diplomatike, apo nëse Uashingtoni nuk kishte gjithmonë gjasa të binte dakord për një samit të ri, për sa kohë që Putini nuk tregonte gatishmëri për kompromis.

Boris Bondarev, një ish-diplomat i lartë i cili dha dorëheqjen publikisht pas pushtimit në shkallë të plotë të Rusisë, tha se do të ishte shumë e pazakontë që Lavrov të dilte nga roli i tij si një përcjellës i thjeshtë i pikëpamjeve të Putinit.

“Putini ka qenë shumë i qetë duke punuar me Lavrovin gjatë gjithë këtyre viteve sepse Sergei Viktorovich është një burokrat me përvojë”, tha Bondarev. “Ai e di shumë mirë se nuk duhet të thuash kurrë asgjë që nuk përputhet 100% me qëndrimin e presidentit.”

“Nëse ekziston edhe mundësia më e vogël që Putinit mund të mos i pëlqejë, ai thjesht nuk do ta thotë. Pra, ideja që Lavrov tregoi ndonjë mungesë vullneti për të negociuar dhe se kjo në një farë mënyre e prishi takimin, është e pamundur. Nuk ka një linjë të veçantë të Lavrovit; vetëm të Putinit”, shtoi Bondarev.

Megjithatë, Bondarev vuri në dukje se ishte e mundur që Putini tani po përpiqej t’ia atribuonte anulimin Lavrovit.

«Në sistemin rus, shefi nuk mund të jetë kurrë gabim», tha Bondarev.

Lavrov dha një intervistë për median shtetërore gjatë fundjavës, në atë që vëzhguesit e quajtën një përpjekje për të kundërshtuar spekulimet se ai ishte lënë mënjanë. Duke folur për agjencinë shtetërore RIA Novosti, Lavrov tha se “kanë lindur disa vështirësi” në bisedimet e paqes me Uashingtonin.

Edhe para trazirave të fundit rreth reputacionit të Lavrovit, burime të brendshme thonë se ndikimi i tij aktual mbi politikën e jashtme është zvogëluar pothuajse në zero vitet e fundit. Ai nuk ishte pjesë e rrethit të ngushtë të këshilltarëve të Putinit që planifikuan pushtimin në shkallë të plotë të Ukrainës dhe vendimi e zuri plotësisht në befasi, thanë dy burime.

Pozicioni i Lavrovit u sfidua më tej pas rizgjedhjes së Donald Trump në vitin 2024, kur Kirill Dmitriev – kreu i fondit sovran të pasurisë së Rusisë dhe një mik i ngushtë i vajzës së Putinit – filloi të zhvillonte bisedime të drejtpërdrejta me anëtarët e rrethit të ngushtë të Trumpit, duke shkelur atë që kishte qenë prej kohësh domeni i Lavrovit.

Marrëdhënia e acaruar midis dy burrave është bërë një sekret i hapur në Moskë dhe herë pas here është bërë publike.

Lavrov dhe Dmitriev u përplasën shkurtin e kaluar gjatë bisedimeve të paqes në Riad me SHBA-në, kur ministri i jashtëm u përpoq ta përjashtonte Dmitriev duke i hequr karrigen e caktuar, sipas dy personave që e përshkruan veçmas episodin.

Dmitriev përfundoi duke iu bashkuar takimit pas një ndërhyrjeje nga Putini.

«Të dy nuk e durojnë dot fare njëri-tjetrin», tha ish-zyrtari i lartë./ The Guardian.