Të ardhurat neto të ekuivalentuara në të gjithë Evropën: Ku fitojnë më shumë familjet?

Pavarësisht vlerave dhe kulturës së përbashkët që bashkojnë kontinentin, Evropa vijon të përballet me pabarazi të theksuara në të ardhura. Edhe pse hendeku ngushtohet kur përshtatet për fuqinë blerëse, dallimet midis vendeve mbeten të konsiderueshme.

Gjatë viteve të fundit, familjet evropiane janë përballur me një krizë të madhe të kostos së jetesës, e nxitur nga pasojat e luftës së Rusisë në Ukrainë dhe tronditjet e zinxhirëve të furnizimit pas pandemisë. Shumë familje janë detyruar të shtrëngojnë rripin, ndërsa inflacioni, megjithëse në rënie, mbetet pranë objektivit 2% të Bankës Qendrore Evropiane.

Sipas të dhënave të vitit 2024, të ardhurat mesatare neto të ekuivalentuara – një tregues që llogarit të ardhurat për person duke marrë parasysh madhësinë e familjes dhe tatimet – variojnë nga 3,075 euro në Shqipëri deri në 50,799 euro në Luksemburg.

Brenda BE-së, Bullgaria ka nivelin më të ulët me 7,811 euro, ndërsa mesatarja e Unionit është 21,582 euro.

Në krye të renditjes qëndrojnë Zvicra, Norvegjia dhe Luksemburgu, të ndjekura nga Danimarka, Austria, Irlanda, Holanda dhe Belgjika, me të ardhura mes 30,000 dhe 35,000 euro. Më tej renditen Finlanda, Gjermania, Suedia dhe Franca, të gjitha mbi mesataren e BE-së.

Në anën tjetër të spektrit, Maqedonia e Veriut, Turqia dhe Mali i Zi mbeten në fund të listës, ndërsa Hungaria dhe Rumania, përkrah Bullgarisë, regjistrojnë të ardhura nën 10,000 euro.

Një ndarje e thellë Lindje–Perëndim

Shifrat tregojnë një ndarje të qartë gjeografike: vendet e Evropës Perëndimore dhe Veriore gëzojnë standarde jetese dukshëm më të larta sesa ato të Evropës Lindore e Jugore. Hendeku midis Luksemburgut dhe Bullgarisë kalon 40,000 euro.

Sipas Dr. Stefano Filauro nga Universiteti Sapienza i Romës, ky nivel prosperiteti “pasqyron faktorë strukturorë afatgjatë si historiku i industrializimit dhe zhvillimi i mirëqenies sociale”.

Ekonomistja Giulia De Lazzari nga Organizata Ndërkombëtare e Punës shton se produktiviteti dhe përbërja industriale luajnë rol kyç: “Vendet me sektorë me vlerë të lartë – si financat, teknologjia apo prodhimi i përparuar – mund të mbajnë paga më të larta, ndërsa ekonomitë e mbështetura në bujqësi apo shërbime bazë paguajnë më pak.”

Përshtatja për fuqinë blerëse

Kur të ardhurat përshtaten sipas standardit të fuqisë blerëse (PPS), hendeku ngushtohet, por nuk zhduket. Të ardhurat variojnë nga 5,098 PPS në Shqipëri në 37,781 PPS në Luksemburg. Mesatarja e BE-së qëndron në 21,245 PPS, me Hungarinë më të ulëtën ndër anëtarët e BE-së (11,199 PPS).

Në këtë mënyrë, diferenca midis nivelit më të lartë dhe më të ulët në BE është rreth 26,500 PPS, krahasuar me gati 43,000 euro nominale. Vende si Polonia, Rumania dhe Bullgaria dalin dukshëm më mirë kur të ardhurat maten me këtë metodë sesa në shifra nominale.

Midis ekonomive të “katër të mëdhave” të BE-së, Gjermania dhe Franca qëndrojnë mbi mesataren, ndërsa Italia dhe Spanja mbeten pak poshtë saj.

Pabarazia ekonomike mbetet një sfidë e qëndrueshme për kontinentin, duke nxjerrë në pah nevojën për politika më të balancuara të zhvillimit dhe investime në produktivitet në të gjithë Evropën.