Rama: CEO i tenderave ku shqiptarët varfërohen çdo ditë

Nga Felix Bilani

Në krye të shtetit qëndron një administrator i kontratave, një CEO i tenderave dhe PPP-ve — ndërsa populli ha copa të vogla shprese dhe shpërndahet në botë. Nuk po flasim për dështime të rastësishme; po flasim për një sistem që punon si orë e saktë për nxjerrjen e pasurisë publike drejt xhepit privat.

Kjo nuk është qeverisje; është biznes i maskuar si administratë. Tenderat nuk janë më instrument zhvillimi, por tabela e pagesave për klientët politikë. PPP-të, që duhej të kishin sjellë investime dhe mirëqenie, janë bërë rrugëdalja ku paratë publike avullojnë drejt nipteve të interesave të ngushta. Çfarë mbetet? Rruga në plasaritje, spitali pa barna, shkollat me një sistem të shkatërruar arsimor ku plani i përhershëm i qytetarëve është si të gjejnë një të ardhme jashtë kufijve të një shteti të grabitur si shqipëria.

Çdo ditë që kalon, qeveria e Ramës konsolidon skemën e një rrjeti të centralizuar kontrolli, një aparat klientelist që shpërndan favorë dhe mbulon njëri-tjetrin. Në këtë skemë, transparenca është fjalë e harruar; llogaridhënia, një frazë e zbrazët dhe interesi publik, një koncept i përqeshur. Paratë e taksave, të fituara nga puna e njerëzve që nuk mbyllin dot muajin me bukë, transformohen në pagesa për kontraktorë miq, në shpërblime për bashkëpunëtorë besnikë dhe në luks për një minorancë që grumbullon fitimet.

Ndërkohë, efektet janë të tmerrshme dhe të dukshme familje që shohin të ardhmen vetëm përmes migrimit, profesionistë që shkojnë të ndërtojnë të ardhmen jashtë, komunitete që tkurren dhe humbasin shpresën. Kjo zbrazje demografike nuk ndodh pa shkak  ajo është pasojë e politkave që artikulohen jo për të rritur mirëqenien, por për të mbajtur një mekanizëm të fitimit privat në funksion.

Dhe kur kritika lind, reagimi është i njëjtë: neutralizim, sulm etik, zhvendosje të vëmendjes. Mediat që përpiqen të shpalosin dosjet e tenderave përballen me valë mbylljesh, sulmesh dhe relativizimesh. Institucione që duhet të mbrojnë interesin publik heshtin apo vonojnë. Kjo heshtje nuk është e pafajshme ajo është pjesë e mekanikës që mban sistemin të përtërirë.

Ky është një regjim ku marrëveshjet e mëdha mbyllen në dhoma të mbyllura, jo në tryeza publike ku kontratat shqyejn buxhetin publik në emër të zhvillimit, por rezultati është pasurim për të njëjtët emra që shfaqen në çdo kontratë të dyshimtë. Ky është një regjim ku skema dhe procesi janë dizajnuar për t’u fshehur pas ligjshmërisë së sipërme, ndërsa realiteti i brendshëm është grabitje sistematike.

Në fund të fundit, kjo nuk është vetëm një betejë për parime ekonomike, është një luftë për shpëtimin e atij që ka mbetur nga e ardhmja e vendit. Çdo tender i manipuluar, çdo PPP e preferuar, është një kafshatë e hequr nga goja e një fëmije, një mundësi e humbur për një familje që të qëndrojë, një arsye më shumë për të emigruar.

Le ta themi qartë, kur shteti menaxhohet si kompani e vogël ku fitimet privatizohen, humbjet janë publike. Dhe në Shqipërinë e sotme, humbjet i paguajnë njerëzit me më pak, derisa pakica grumbullon gjithnjë e më shumë.