Qeveria italiane sfidon Gjykatën e Auditorëve për urën mbi Ngushticën e Mesinës

Qeveria italiane është zotuar të vazhdojë me planin e saj ambicioz për ndërtimin e urës 13.5 miliardë eurosh mbi Ngushticën e Mesinës, pavarësisht se Gjykata e Auditorëve e hodhi poshtë projektin duke ngritur dyshime mbi vlefshmërinë ligjore dhe ekonomike të tij.

Gjykata më e lartë e auditimit në Itali, e cila mbikëqyr shpenzimet publike dhe garanton përputhshmërinë me rregullat buxhetore kombëtare dhe të BE-së, pritet të publikojë arsyetimin e plotë të vendimit të saj brenda 30 ditëve. Gjatë seancës dëgjimore të 29 tetorit, gjyqtarët vunë në pikëpyetje vlefshmërinë e tenderit të vitit 2005, mospërputhjet në kosto dhe respektimin e rregullave të konkurrencës evropiane.

Megjithatë, Ministri i Transportit Matteo Salvini — promotori kryesor i projektit, të cilin e ka cilësuar “vepra publike më të rëndësishme në botë” — ka konfirmuar se ndërtimi do të nisë në shkurt 2026, pas një shtyrjeje të shkurtër për t’iu përgjigjur vërejtjeve të gjykatës. “Jemi plotësisht të bindur se i kemi përmbushur të gjitha rregulloret dhe do t’u përgjigjemi çdo vërejtjeje pikë për pikë,” tha Salvini.

Kryeministrja Giorgia Meloni, nga ana e saj, e quajti vendimin e gjykatës “një ndërhyrje në juridiksionin e qeverisë dhe parlamentit”, duke theksuar se projekti është “me interes të lartë kombëtar” dhe synon të japë nxitje ekonomike për rajonet jugore të vendit.

A mund ta anashkalojë qeveria vendimin e Gjykatës së Auditorëve?

Ekspertët thonë se po, por jo pa pasoja të mundshme politike dhe ligjore.
Sipas profesor Nicola Lupo nga Universiteti LUISS në Romë, qeveria mund të vazhdojë ndërtimin, por Gjykata e Auditorëve ka të drejtën të bëjë një regjistrim me rezervë, duke e njoftuar parlamentin për kundërshtimet e saj. “Në teori, kjo ngre përgjegjësinë politike të qeverisë për të vepruar,” shpjegon Lupo.

Profesoresha Leila Simona Talani nga King’s College London shton se qeveria ka gjasa të justifikojë projektin mbi bazën e interesit publik dhe zhvillimit ekonomik të jugut. Ajo vëren se projekti është strukturuar në mënyrë që rreziku financiar për shtetin të jetë minimal, përveç rasteve të mundshme të korrupsionit apo keqpërdorimit të fondeve.

Një projekt i madh dhe i kontestuar

Nëse realizohet, ura e varur 3.7 kilometra do të lidhë ishullin e Siçilisë me rajonin e Kalabrisë, duke përmirësuar ndjeshëm transportin për rreth 4.7 milionë banorë.
Megjithatë, projekti ka hasur kundërshtime të ashpra për shkak të kostos së lartë, ndikimit mjedisor dhe rreziqeve sizmike në zonë. Demonstratat kundër ndërtimit janë shënuar që prej viteve 2000, veçanërisht në qytetin e Mesinës.

Pavarësisht debatit, Salvini dhe Meloni duken të vendosur ta bëjnë urën simbol të “rilindjes infrastrukturore” të Italisë jugore — edhe nëse për ta arritur këtë duhet të sfidojnë një nga institucionet më të vjetra të kontrollit shtetëror në vend.