Brenda regjimit iranian ka një luftë të ashpër!

"Vazhdoni të ëndërroni", tha udhëheqësi fetar 86-vjeçar i Iranit, Ali Khamenei, duke iu drejtuar drejtpërdrejt presidentit amerikan, gjatë një prej paraqitjeve të tij publike gjithnjë e më të rralla: Donald Trump pretendon se Izraeli dhe SHBA-të shkatërruan në mënyrë të pakthyeshme të gjitha objektet bërthamore të Iranit në luftën dymbëdhjetëditore në qershor. Por Presidenti Massoud Pezeshkian tani ka njoftuar rindërtimin e tyre.

Megjithatë, Pezeshkian theksoi se programi bërthamor iranian do të vazhdojë të ndjekë vetëm qëllime civile. Kërcënimi i tërheqjes nga Traktati i Mospërhapjes së Armëve Bërthamore, duket se është jashtë diskutimit për momentin. Sinjalet e fundit nga Teherani, mund të interpretohen si një dëshirë e hapur për diplomaci. Plotësisht në kundërshtim me deklaratat e mëparshme, Ministri i Jashtëm Abbas Araghchi deklaroi se marrëveshja bërthamore e vitit 2015 ka ende vlerë për Iranin, sepse njeh të drejtën e Iranit për pasurimin e uraniumit.

SHBA-të, duke mbështetur qëndrimin izraelit, mbajnë kërkesën e tyre për "zero pasurim" - dhe Trump kërcënon vazhdimisht të shkojë në luftë. Teherani tani po bën përpjekje në rritje për të përfshirë Egjiptin, Omanin dhe Katarin në përpjekjet e tij diplomatike për qetësim.

Valë represioni

Irani është në një situatë të vështirë. Politika e brendshme dominohet gjithnjë e më shumë nga pyetja e pathënë se kush do ta pasojë Khamenein, i cili po dobësohet dukshëm. Brenda elitës politike - e përfaqësuar nga fraksionet që kanë qeverisur për dekada të tëra - zhvillohet një debat i ashpër mbi drejtimin e vendit. E kaluara e afërt gjithashtu duhet të adresohet: infiltrimi i thellë i establishmentit të sigurisë iraniane nga shërbimet e inteligjencës izraelite, i cili ka çuar në një dobësim masiv të Iranit gjatë dy viteve të fundit. Për popullin iranian, kjo ka rezultuar në një valë represioni: ekzekutimet për spiunazh të dyshuar në emër të Izraelit janë në rritje.

Iranianët kohët e fundit e kanë ndjekur sektorin financiar kombëtar me shqetësim në rritje. Ayandeh Bank, e themeluar në vitin 2013, ka falimentuar. Mediat citojnë bankën qendrore iraniane të ketë raportuar një humbje të pabesueshme, deri në pesë miliardë dollarë amerikanë. Ndërsa baza e klientëve privatë është transferuar në Melli Bank, në pronësi të shtetit, dhe depozitat thuhet se janë të sigurta, raporte të tjera tregojnë se pesë banka të tjera janë gjithashtu në rrezik.

Bankat në rrezik

Kjo thuhet se përfshin bankën e parë moderne të Iranit, Sepah Bank, e cila feston 100-vjetorin e saj këtë vit. Ajo operon ndërkombëtarisht dhe është prekur rëndë nga sanksionet financiare kundër Iranit, të cilat janë rivendosur plotësisht që nga fillimi i tetorit, të paktën për botën perëndimore. Rusia dhe Kina i shohin gjërat ndryshe; ato duan të zgjerojnë më tej marrëdhëniet e tyre ekonomike me Iranin. Që nga janari i këtij viti, Rusia ka pasur gjithashtu një marrëveshje partneriteti strategjik me Iranin, e cila, megjithatë, nuk është një pakt mbrojtjeje.

Lidhjet e ngushta të regjimit iranian me Moskën janë një burim polemikash të brendshme politike. Ish-Ministri i Jashtëm Mohammad Javad Zarif, në veçanti, u sul ashpër kur e përshkroi marrëdhënien e ngushtë të Teheranit me Rusinë si një gabim, duke pretenduar se ishte e pakuptimtë. Ish-Presidenti Hassan Rouhani gjithashtu shprehu kritikat e tij ndaj qeverisë, duke nxitur së fundmi brohoritjet "Poshtë Rouhani!" në parlamentin iranian.

Përkrahësit e linjës së ashpër e akuzojnë Rouhanin se e ka shteruar financiarisht Trupën e Gardës Revolucionare Islamike (IRGC) gjatë presidencës së tij (2013–2021) dhe kështu është përgjegjës për dobësitë e saj aktuale. Është e vërtetë që Rouhani u përpoq pa sukses të frenonte ndikimin ekonomik në rritje të IRGC-së, rrjetet e së cilës, së bashku me fondacionet fetare, tani zotërojnë gjysmën e Iranit dhe të cilat gjithashtu po fitojnë pushtet gjithnjë e më të madh në politikë.

Riorganizim

Kryetari i Parlamentit Mohammed Bagher Ghalibaf, kandidati vazhdimisht i pasuksesshëm në zgjedhjet e kaluara presidenciale, po shfaqet përsëri si kritik i Rouhanit. Një parti e re, "Partia e Qytetërimit Modern Islamik", është themeluar gjithashtu në parlament, e cila, sipas Factsheet-it për Iranin nga Akademia Kombëtare e Mbrojtjes në Vjenë, kundërshton reformat sociale dhe një politikë të jashtme më të hapur.

Po bëhet një përpjekje për riorganizim. Strukturat komanduese brenda Gardës Revolucionare po ristrukturohen: Koordinatori Mohammed Reza Naqdi, famëkeq për rolin e tij në milicinë Basij, e cila ishte përgjegjëse për brutalitetin e regjimit në shtypjen e protestave feministe në vitin 2022 - dhe gjithashtu të trazirave në vitin 2009 - u shkarkua në heshtje. Sipas Al-Monitor, në vitin 2019 kishte tashmë thashetheme për spiunazh izraelit në rrethin e Naqdi-t, të cilat, megjithatë, nuk u konfirmuan në atë kohë.

Pritet gjithashtu të ketë riorganizime në radhët e mesme të njësive jashtë shtetit të Gardës Revolucionare, Forcës Quds, dhe në mbrojtjen ajrore. Megjithatë, situata e sigurisë është gjithashtu e tensionuar brenda vendit, me sulme të përsëritura vdekjeprurëse ndaj forcave të sigurisë si në provincën sunite të Balochistanit ashtu edhe në Kurdistan./ Der Standard.