Frikë e madhe për civilët pasi paraushtarakët sudanezë pretendojnë kapjen e El Fasher

Frika po rritet për qindra mijëra civilë të bllokuar në El Fasher të Sudanit, pasi Forcat paraushtarake të Mbështetjes së Shpejtë thanë se kishin pushtuar qytetin, të cilin e kanë rrethuar për më shumë se një vit në luftën civile të vendit.

Grupi tha të dielën se kishte marrë kontrollin e bazës kryesore të ushtrisë në qytetin e Darfurit, ku vitin e kaluar u shpall zi buke në një kamp zhvendosjesh. Më pas, grupi lëshoi ​​një deklaratë ku thuhej se kishte “zgjeruar kontrollin mbi qytetin El Fasher nga duart e mercenarëve dhe milicive”.

Rezistenca Popullore, një milici lokale pro-ushtarake, u përgjigj të dielën se ushtria ishte në “pozicione më të fortifikuara” dhe se banorët ende “po rezistonin përballë milicive terroriste”.

Shefi i çështjeve humanitare të OKB-së, Tom Fletcher, tha se ishte “thellësisht i alarmuar” nga raportet për luftëtarë që po futen më tej në qytet dhe po ndërpresin rrugët e arratisjes, duke bërë thirrje për një armëpushim të menjëhershëm, akses për ndihmë humanitare dhe kalim të sigurt për civilët që donin të largoheshin.

Harta e El Fasher

Megjithatë, RSF tha se ishte e përkushtuar për të siguruar “korridore të sigurta për të gjithë ata që dëshirojnë të zhvendosen në vende të tjera, si dhe mbrojtjen e nevojshme për të gjithë ata që janë në qytet”.

Sudani është shkatërruar nga lufta civile që nga prilli i vitit 2023, kur një luftë për pushtet midis ushtrisë dhe RSF-së u shndërrua në luftë të hapur në kryeqytetin Khartoum dhe u përhap me shpejtësi në të gjithë vendin.

Në përvjetorin e dytë të fillimit të konfliktit, më shumë se 13 milionë njerëz ishin zhvendosur dhe gjysma e popullsisë prej 51 milionë banorësh kishte nevojë për ndihmë ushqimore.

Edhe pse ushtria e Sudanit e rimorri Khartumin në mars të vitit 2025, duke i mundësuar shumë banorëve të kthehen, luftimet kanë vazhduar të ashpra në jug dhe perëndim të vendit. Në maj të vitit 2024, RSF-ja rrethoi El Fasher, në rajonin perëndimor të Darfurit.

Në gusht, OKB-ja tha se më shumë se 600,000 njerëz ishin zhvendosur nga qyteti, ndërsa 260,000 të tjerë që ende mbeteshin të bllokuar atje ishin të privuar nga ndihma.

Videot tregonin luftëtarët e RSF-së duke festuar përpara garnizonit El Fasher, i cili ishte braktisur nga ushtria. Të tjera video që qarkullonin në internet, të cilat nuk mund të verifikoheshin në mënyrë të pavarur, dukeshin se tregonin RSF-në duke qortuar një grup burrash të ulur përtokë, duke i akuzuar ata se ishin ushtarë, dhe automjete të RSF-së duke ndjekur njerëzit që iknin.

Një ndërprerje e telekomunikacionit dhe interneti satelitor Starlink po e kufizojnë rëndë aksesin në informacion të pavarur nga El Fasher. Megjithatë, sipas njerëzve që kishin arritur të largoheshin nga qyteti dhe që folën me Sky News, disa njerëz që u përpoqën të iknin u vranë nga RSF-të.

Ndërkohë, Sindikata e Gazetarëve Sudanezë shprehu shqetësim për arrestimin e Muammar Ibrahim, duke vënë në dukje se videot që tregojnë gazetarin e rrethuar nga luftëtarët e RSF-së ishin bërë virale në mediat sociale dhe kërkonin "lirimin e tij të menjëhershëm dhe pa kushte".

Nëse konfirmohet kapja e qytetit nga RSF-ja, kjo do të thotë që milicia - e udhëhequr nga komandanti i luftës Mohamed Hamdan Dagalo, i njohur si Hemedti - kontrollon të pesë shtetet e Darfurit. Analistët kanë paralajmëruar se kjo mund të shënojë ndarjen efektive të Sudanit.

Harta e Sudanit

Dagalo u betua si kreu i qeverisë paralele të RSF-së në gusht, në qytetin e Nyala-s. Milicia gjithashtu rriti intensitetin e rrethimit të El Fasher.

Këtë muaj, sulmet me dronë dhe artileri të RSF-së vranë të paktën 60 persona në një strehë për të zhvendosurit në qytet.

Qeveria ushtarake e Sudanit ka akuzuar Emiratet e Bashkuara Arabe për furnizimin me armë të RSF-së, gjë që emiratasit e kanë mohuar. Në prill, një raport i rrjedhur i ekspertëve të OKB-së zbuloi fluturime “të shumta” nga Emiratet e Bashkuara Arabe, ku aeroplanët e transportit bënë përpjekje të qëllimshme për të shmangur zbulimin ndërsa fluturonin drejt bazave në Çad, ku është monitoruar kontrabanda e armëve përtej kufirit në Darfur.

Sekretari i përgjithshëm i OKB-së, António Guterres, tha të hënën se kishte “gjithnjë e më shumë ndërhyrje të jashtme”, që po dëmtonte rrugën drejt një armëpushimi dhe zgjidhjeje politike për luftën civile të Sudanit.

“Është koha e duhur që bashkësia ndërkombëtare të flasë qartë, me të gjitha vendet që po ndërhyjnë në këtë luftë dhe që po u japin armë palëve në luftë, të ndalojnë së bëri këtë”, tha Guterres në një konferencë për shtyp në margjinat e samitit të ASEAN-it në Kuala Lumpur.

Ai shtoi: “Është e qartë se… nuk është vetëm një problem sudanez, me ushtrinë dhe Forcat e Mbështetjes së Shpejtë që luftojnë me njëra-tjetrën.”

Ushtria e Sudanit dhe RSF janë akuzuar për kryerjen e krimeve të luftës në luftën civile. RSF dhe milicitë aleate kanë sulmuar grupe etnike jo-arabe në Darfur, me luftëtarë që thonë se do t'i detyronin gratë të lindnin "fëmijë arabë", sipas një raporti të OKB-së të publikuar në nëntor 2024.

RSF-ja u krijua nga milicitë arabe Janjaweed, të cilat u akuzuan për kryerjen e gjenocidit nën urdhrat e ish-presidentit Omar al-Bashir në Darfur në vitin 2003.

Në janar, qeveria amerikane deklaroi zyrtarisht se RSF kishte kryer gjenocid./ The Guardian.