CIA u përpoq të rekrutonte Sër Uinston Çërçillin për një mision gjatë Luftës së Ftohtë

Nga Tony Diver - The Telegraph

CIA-ja është përpjekur të rekrutojë Sir Uinston Çërçillin për të transmetuar propagandë kundër Bashkimit Sovjetik.

Dokumente të sapo publikuara tregojnë se Radio Liberty, një stacion i mbështetur nga CIA në Europën Lindore që transmetonte në territorin e BRSS-së, shpresonte ta përdorte ish-kryeministrin britanik të kohës së luftës për të kthyer dëgjuesit kundër udhëheqësve të tyre komunistë.

Në vitin 1958, drejtuesit e radios informuan selinë e CIA-s në Langley, Virginia, se po përgatisnin një seri të veçantë programesh për të shënuar 75-vjetorin e vdekjes së Karl Marksit. Në atë kohë, Rusia po prekej nga përhapja e "revizionizmit", një rrymë intelektuale që largohej nga marksizëm-leninizmi i periudhës së hershme sovjetike.

Agjentët amerikanë të shërbimeve sekrete kërkonin të shfrytëzonin mendimtarët revizionistë, të cilët kundërshtonin idenë e një blloku të vetëm sovjetik të udhëhequr nga Moska, duke favorizuar në vend të tij shtete të veçuara komuniste. Programet e Radio Liberty synonin të "shfrytëzonin klimën e mendimit të freskët dhe joortodoks politik" duke promovuar intelektualë perëndimorë që do të ndihmonin në minimin e shtetit sovjetik.

Një raport i brendshëm, i deklasifikuar nga CIA përmes ligjit të transparencës, tregon se drejtuesit e radios nisën një operacion të posaçëm propagandistik midis 14 marsit dhe 5 majit 1958. Programet kishin për qëllim të "nxisnin mendim heretik" dhe të "dobësonin besimin në çdo formë të marksizmit, duke sugjeruar se supozimet, metodat historike dhe parashikimet e tij janë të rreme".

Edhe pse kjo nuk do t'u bëhej e qartë dëgjuesve sovjetikë, stacioni financohej dhe drejtohej në mënyrë efektive nga Uashingtoni.

Çërçilli ishte ndër disa figura britanike që stacioni shpresonte të përfshinte në këto transmetime, megjithëse ekspertët thonë se nuk ka prova që ai e ka pranuar ftesën. Dokumenti mbi Çërçillin nuk jep hollësi për transmetimin e planifikuar, por vëren se "stafi i ngjarjeve speciale në Mynih do t'u shkruajë personave të mëposhtëm dhe disa do t'i kontaktojë personalisht".

Ndër figurat e tjera të propozuara për këto programe ishin Clement Attlee, Aneurin Bevan dhe Hugh Gaitskell,  tre personalitete të rëndësishme laburiste të pasluftës, si dhe Arthur Koestler e Arnold Toynbee, dy intelektualë të njohur të majtë.

Lista përfshinte gjithashtu emra ndërkombëtarë si filozofin amerikan Sidney Hook, gazetarin me origjinë ruse Eugene Lyons, ish-presidentin francez Vincent Auriol dhe zëvendëskancelarin austriak Bruno Pittermann.

Radio Liberty u paraqitej dëgjuesve si një stacion i drejtuar nga emigrantë, që ofronte një këndvështrim të ndryshëm për ngjarjet botërore. Ajo financohej fshehurazi nga CIA midis viteve 1951 dhe 1972, para se të bashkohej me Radio Free Europe, e cila fokusohej te shtetet satelit të BRSS-së. Stacioni vazhdon të transmetojë edhe sot, nën financimin e qeverisë amerikane.

Fushata propagandistike kishte tre objektiva kryesorë, të cilët synonin të përfitonin nga lëvizjet e reja të majta brenda Bashkimit Sovjetik, duke përdorur përvjetorin e vdekjes së Marksit si justifikim.

Qëllimi i parë ishte të "nxisnin mendim heretik duke treguar se jashtë Bashkimit Sovjetik marksizmi nuk është një doktrinë statike e pandryshueshme që injoron realitetet bashkëkohore shoqërore e ekonomike". CIA synonte gjithashtu të "dobësonte besimin në çdo formë të marksizmit duke treguar se supozimet, metoda historike dhe parashikimet e tij janë të pavlefshme" dhe të "dëshmonte se e ardhmja nuk i përket idesë komuniste dhe strukturës shtetërore sovjetike".

Çërçilli njihte Alan Dullesin, drejtorin legjendar të CIA-s në atë kohë, dhe vëllanë e tij, John Foster Dullesin, sekretarin amerikan të shtetit, me të cilët ishte fotografuar disa herë si në Uashington, ashtu edhe në Londër.

Në pranverën e vitit 1958, afërsisht në të njëjtën periudhë kur u përfshi në planet e radios, ai refuzoi një ftesë për të vizituar Uashingtonin për arsye shëndetësore. Ish-kryeministri, atëherë 83 vjeç, arriti të bëjë vetëm edhe një udhëtim tjetër në SHBA vitin pasues për të vizituar presidentin Eisenhower dhe nuk u kthye më para vdekjes në vitin 1965.

Profesori Rory Cormac, studiues i marrëdhënieve ndërkombëtare dhe historisë së inteligjencës në Universitetin e Nottingham-it, tha se përpjekja e CIA-s për të rekrutuar Çërçillin ishte tipike për strategjinë e agjencisë ndaj BRSS-së në vitet 1950.

"Operacionet propagandistike gjatë Luftës së Ftohtë kishin për qëllim të minonin autoritetin, të gërryenin idetë ortodokse dhe të nxisnin dyshimin," i tha ai The Telegraph. Ai shtoi se qeveria amerikane kërkonte "zëra të besueshëm" për t'iu drejtuar sovjetikëve dhe shpesh "vepronte në mënyrë të tërthortë" përmes Radio Liberty dhe kanaleve të tjera, përfshirë gazetat.

Radio Free Europe/Radio Liberty dhe CIA refuzuan të komentojnë. / The Telegraph - Syri.net