Shpresat për samitin Xi-Trump, zbehen nga lëvizjet e ashpra të Pekinit dhe tensionet në rritje

Vetëm një muaj pasi Presidenti i SHBA-së Donald Trump përshëndeti "përparimin" në bisedimet me Kinën, dy kombet më të fuqishme të botës po përpiqen të shpëtojnë një samit të planifikuar të udhëheqësve të tyre, i cili tani është vetëm një javë larg, ndërsa shkëmbejnë fajet për një rritje të tensioneve.

Edhe nëse bisedimet midis Trump dhe Presidentit Xi Jinping mund të rikthehen në rrugën e duhur, ekspertët thonë se bindja e secilës palë se ka epërsinë, së bashku me qëndrimin më të ashpër të Kinës, e bën një marrëveshje të ngushtë për disa çështje rezultatin më të mundshëm.

 “Kina beson se vetëm negociatat janë të pamjaftueshme dhe se kundërmasat efektive kundër Shteteve të Bashkuara janë të nevojshme për të parandaluar SHBA-në të ushtrojë presion”, tha Wu Xinbo, një ekspert për lidhjet midis dy ekonomive më të mëdha.

Në rrezik janë një armëpushim i brishtë i negociuar prej muajsh dhe marrëdhënia më e rëndësishme tregtare në botë, me vlerë 660 miliardë dollarë në vit.

“Masat e fundit të Kinës në fakt pasqyrojnë një ndryshim në qasjen e saj ndaj negociatave ekonomike dhe tregtare me Shtetet e Bashkuara gjatë mandatit të dytë të Trump”, shtoi Wu, drejtor i Qendrës së Studimeve Amerikane në Universitetin Fudan të Shangait.

Një luftë tregtare që ziente prej muajsh shpërtheu në fillim të tetorit, pasi Pekini zgjeroi në mënyrë dramatike kufizimet në eksportet e metaleve të rralla, në përgjigje të një rritjeje në SHBA të numrit të firmave të bllokuara nga blerjet e teknologjisë së saj.

Lëvizja e Kinës për të shtrënguar kontrollin mbi mineralet kritike, madje edhe përtej kufijve të saj, ishte një zgjerim i gjerë i mjeteve të saj për trajtimin e mosmarrëveshjeve tregtare, duke nënvizuar qëllimin e Pekinit për të ushtruar dominimin e saj mbi zinxhirët jetikë të furnizimit, thonë ekspertët.

"Ky është një zgjerim i madh i juridiksionit ekstraterritorial", tha Cory Combs, një ekspert në konsulencën Trivium China. "Ka një gjuhë çuditërisht të qartë në kontrollet rreth kësaj, që synon konkretisht një numër çipash."

Kina, e cila prodhon më shumë se 90% të metaleve të rralla të përpunuara në botë, i modeloi kufizimet e saj sipas rregullave të SHBA-së që synojnë të kufizojnë eksportet e vendeve të tjera të produkteve të lidhura me gjysmëpërçuesit në kombin aziatik.

Administrata Trump u habit nga reagimi i Kinës, thanë dy burime të njohura me diskutimet e saj të brendshme. Një burim tjetër tha se zyrtarët po bënin anketa me kompanitë amerikane për të parë se si do t'i ndikonin ato masat e Kinës.

Ekspertët thonë se, ndërsa Pekini më pas u përpoq t’i paraqiste kontrollet e tij si të synuara, korniza ishte përgatitur prej kohësh dhe pothuajse me siguri do të mbetej e tillë.

Zyrtarët në Uashington akuzojnë Kinën për zhvillimin e një “lufte ekonomike”, Trump ka paralajmëruar se takimi mund të mos ndodhë dhe secila palë fajëson tjetrën për një përshkallëzim të papritur.

Është shumë larg komenteve të Trumpit që përshëndetën "përparimin" në çështje që variojnë nga tregtia dhe TikTok te kontrabanda e fentanilit dhe lufta në Ukrainë, të bëra pas raundit të fundit të bisedimeve në Madrid dhe një telefonate në shtator me Xi-në.

'LUFTA EKONOMIKE'

Trump ka thënë se vazhdon të planifikojë një takim me Xi në Korenë e Jugut në fund të tetorit, në kuadër të takimit të Bashkëpunimit Ekonomik Azi-Paqësor dhe pret të arrijë një marrëveshje, por përsëriti kërcënimin e tij për tarifa 100% nëse kjo nuk do të kishte sukses.

Duke kërkuar një zgjidhje në minutën e fundit, Sekretari i Thesarit i SHBA-së, Scott Bessent, dhe Zëvendëskryeministri kinez He Lifeng do të takohen në Malajzi vetëm disa ditë më parë.

Takimet vijnë pas negociatave të ashpra në kryeqytetet evropiane nga Gjeneva në Stokholm mbi tregtinë, fentanilin, aksesin në treg dhe aspekte të tjera të lidhjeve, pas të cilave të dyja palët shkëmbyen akuza se pala tjetër nuk i kishte mbajtur premtimet e saj.

Sekretarët e kabinetit të Trump e shohin lëvizjen e Kinës për metalet e rralla si "luftë të plotë ekonomike", tha një person i njohur me mënyrën e të menduarit të administratës.

"Perspektiva për përshkallëzim është e rëndë," shtoi personi. "Nuk ka një zgjidhje të lehtë, si një pauzë tjetër 90-ditore."

Shtëpia e Bardhë dhe Departamenti i Thesarit i SHBA-së nuk iu përgjigjën kërkesave të Reuters për koment. Ministritë e Jashtme dhe të Tregtisë të Kinës nuk iu përgjigjën menjëherë një kërkese për koment.

Një pjesë e sfidës është se secila palë beson se ka epërsinë, tha Michael Hart, president i Dhomës Amerikane të Tregtisë në Kinë.

"Në diskutimet tona me zyrtarët kinezë, ata shprehin besim në ekonominë e tyre dhe besojnë se ekonomia dhe sistemi politik i SHBA-së janë në trazira. Si rezultat, ata ndiejnë se janë në një pozicion të fortë negociues", tha Hart.

Negociatat janë sfiduese, shtoi ai, sepse zyrtarët amerikanë nga ana tjetër ndihen të sigurt për ekonominë e tyre dhe besojnë se ekonomia kineze është e dobët.

'FLEKSIBËL DHE PRAGMATIK'

Mungesa e një politike të unifikuar ndaj Kinës nga Uashingtoni i ndërlikon gjërat, thanë njerëz të njohur me mënyrën e të menduarit të administratës, duke përmendur përzierjen e masave ndëshkuese, por edhe lehtësimin e disa shitjeve të çipave dhe marrëveshjen për aplikacionin e mediave sociale TikTok.

"Njerëzit që kam takuar në Uashington e bënë të qartë se politikat e administratës Trump ndaj Kinës janë mjaft agresive", tha Hart. "Megjithatë, ata gjithashtu pranuan se vetë presidenti ndonjëherë mund të jetë më fleksibël dhe pragmatik."

Ndërsa të dyja palët përgatiten për bisedime, ato po diversifikojnë gjithashtu ekonomitë e tyre dhe po zhvillojnë masa të reja.

Trump nënshkroi të hënën një pakt të rëndësishëm për mineralet me Australinë që synon të kompensojë rolin e Pekinit, ndërsa Reuters raportoi të mërkurën se Shtetet e Bashkuara po shqyrtojnë synimin e eksporteve të mundësuara nga softuerët.

Zyrtarët thonë se tarifa të gjera sektoriale po hartohen gjithashtu për gjysmëpërçuesit, farmaceutikën dhe industri të tjera kyçe.

Kina, nga ana e saj, mund të përdorë një zbatim agresiv të kontrolleve të saj të reja të metaleve të rralla, të nisë hetime të reja antitrust ndaj kompanive amerikane ose të forcojë tarifat, siç bëri në prill.

Mes mosbesimit, një skenar optimist do të ishte një vazhdim i marrëveshjes së Fazës së Parë të vitit 2020, tha një person i njohur me mënyrën e të menduarit të administratës, megjithëse marrëveshjet për të blerë soje ose produkte të tjera bujqësore mund të jenë më të arritshme.

"Skenari më i mirë është masa për ndërtimin e besimit dhe më shumë direktiva për të negociuar një marrëveshje që mund të lançohet në gjysmën e parë të vitit të ardhshëm", tha Peter Harrell, një zyrtar i ekonomisë ndërkombëtare në administratën Biden./ Reuters.