Hamasi, i zvogëluar por jo i shkatërruar, rikthehet në Gaza

Hamasi është përpjekur me dhunë të rivendosë autoritetin e tij mbi Rripin e Gazës pas tërheqjes së pjesshme të ushtrisë izraelite, por mbeten pikëpyetje mbi të ardhmen e grupit dhe përpjekjet për rindërtim.

Që kur armëpushimi hyri në fuqi një javë më parë, grupi militant ka vendosur oficerë policie të armatosur në rrugët nga ku janë tërhequr forcat izraelite, është përleshur me klane rivale, ka qëlluar drejtpërdrejt dhe ka vrarë trupa izraelite në incidente të shumta, si dhe ka organizuar të paktën një ekzekutim publik të të dyshuarve si bashkëpunëtorë.

Ndërsa Hamasi vazhdon të demonstrojë praninë e tij, zyrtarët izraelitë të sigurisë dhe ekspertët në Gaza bien dakord se ajo është zvogëluar shumë, por jo shkatërruar plotësisht, dhe do të llogariten rekrutët e rinj të shtyrë për t'u bashkuar pasi dhjetëra mijëra civilë palestinezë u vranë nga zjarri izraelit.

Vlerësimet e forcës së Hamasit janë thelbësore për negociatat rreth çarmatimit të grupit - një kusht i rëndësishëm në marrëveshjen e armëpushimit të ndërmjetësuar nga amerikanët që ndaloi luftën. Deri më tani, grupi ka refuzuar të dorëzojë armët e tij.

“Hamasi u dëmtua shumë rëndë në aftësitë e tij ushtarake, por mendoj se do të ishte e drejtë të thuash se nuk u shtyp”, tha Shalom Ben Hanan, një bashkëpunëtor në Institutin Ndërkombëtar për Kundër-Terrorizëm në Universitetin Reichman të Izraelit dhe një veteran gati 30-vjeçar i Agjencisë Izraelite të Sigurisë, e njohur edhe si Shabak ose Shin Bet. “Ndoshta kërcënimi nuk është në ditët që do të vijnë ose në të ardhmen e afërt. Por potenciali i tyre është ende aty.”

Hanan tha se grupi ende komandon rreth 15,000 deri në 25,000 luftëtarë - një vlerësim që ai tha se bazohej në informimet e tij të rregullta nga zyrtarët e sigurisë izraelite në shërbim.

Sipas një zyrtari ushtarak izraelit, i cili kërkoi të mbetej anonim për të folur hapur rreth vlerësimit të brendshëm të ushtrisë izraelite, rreth 10,000 deri në 20,000 komando mbeten në dispozicion të Hamasit.

Giora Eiland, ish-drejtoresha e Këshillit të Sigurisë Kombëtare të Izraelit dhe ish-kreu i departamentit të planifikimit të Forcave të Mbrojtjes së Izraelit, tha se Hamasi humbi rreth 20,000 luftëtarë gjatë dy viteve të luftës - një vlerësim që ai e bazon gjithashtu në bisedat me zyrtarët e sigurisë në detyrë.

Por grupi nuk do të ketë shumë vështirësi në rindërtimin e fuqisë punëtore, tha Eiland, dhe zyrtarët e sigurisë besojnë se Hamasi ka rekrutuar luftëtarë të rinj gjatë gjithë luftës, edhe nën zjarr.

“Është e lehtë për Hamasin të rifitojë pushtetin dhe është shumë e lehtë për ta të rekrutojnë gjithnjë e më shumë njerëz për të zëvendësuar ata që u vranë ”, tha Eiland.

Hamasi ia rrëmbeu pushtetin partisë më laike dhe të njohur ndërkombëtarisht Fatah në vitin 2007, pasi fitoi zgjedhjet legjislative vitin e kaluar. Grupi islamist, të cilin Shtetet e Bashkuara, Izraeli dhe shumë vende të tjera e klasifikojnë si grup terrorist, nuk e njeh të drejtën e Izraelit për të ekzistuar dhe nisi sulmet e 7 tetorit 2023, pjesërisht për të penguar përpjekjet për normalizim në botën arabe.

Ofensiva pasuese e Izraelit ka rrafshuar pjesën më të madhe të enklavës, ka vrarë dhjetëra mijëra civilë dhe ka shkaktuar atë lloj zemërimi që mund të krijojë mijëra rekrutë të mundshëm.

«Edhe pse do të flasim për të rinj me më pak përvojë ushtarake, ata pa dyshim kanë shumë kompetencë dhe mjaftueshëm armë personale si armë të vogla dhe RPG», tha Eiland, duke iu referuar granatave me raketa-hedhëse.

Dhjetëra mijëra palestinezë janë vrarë dhe gjymtuar në luftë; një komision i Kombeve të Bashkuara tha në shtator se Izraeli po kryen gjenocid kundër palestinezëve në Gaza. Uria u shpall zyrtarisht në gusht në një pjesë të Gazës veriore, përfshirë Qytetin e Gazës, nga autoriteti kryesor botëror për urinë. Lufta gjithashtu ka shkaktuar dëme të konsiderueshme në furnizimet e Hamasit me armët e tij më të rënda dhe në aftësitë e tij prodhuese të armëve, si dhe në udhëheqjen e tij të lartë.

Zyrtari ushtarak izraelit tha se deri në 90% të raketave të grupit janë shkatërruar dhe se Izraeli ka arritur të pengojë aftësinë e Hamasit për të rindërtuar atë fuqi të rëndë zjarri të humbur.

«Shumë të rëndësishme janë vendet e prodhimit, rrugët e kontrabandës e kështu me radhë», tha zyrtari ushtarak. «Nuk po merret vetëm peshku, po merret edhe shkopi i peshkimit».

Të gjithë ekspertët ranë dakord se sistemi i gjerë i tuneleve të Hamasit mbetet forca e tij më e madhe dhe sfida më e madhe për Izraelin.

Eiland vlerësoi se 70% deri në 80% e tuneleve të Hamasit mbeten të paprekura, me pjesën më të madhe të rrjetit mbijetues të panjohur për ushtrinë e Izraelit.

Në një deklaratë javën e kaluar, Ministri Izraelit i Mbrojtjes, Israel Katz, tha se Forcat Mbrojtëse të Izraelit (IDF) do ta përqendronin vëmendjen e tyre në shkatërrimin e rrjetit të mbetur të tuneleve, si pjesë e procesit të çarmatosjes së Hamasit. IDF tha se kishte punuar për të çmontuar një pjesë të rrjetit të tuneleve kur disa nga ushtarët e saj u qëlluan të dielën.

Pushteti politik dhe popullariteti i grupit - komponentë kyç në aftësinë e tij për të rekrutuar, rindërtuar armët dhe shtypur rivalët e tij - janë dëmtuar rëndë. Edhe nëse banorët e Gazës janë të tërbuar me Izraelin për vrasjen e gati 70,000 palestinezëve gjatë luftës, Hamasi ende merr një pjesë të fajit publik.

“Politikisht, Hamasi është në rrëmujë të vërtetë”, tha Ahmed Fouad Alkhatib, kreu i projektit “Realign for Palestine” të Këshillit Atlantik, familja e të cilit është nga Rripi i Gazës. “Ata nuk kanë realisht një program politik. Ata nuk kanë realisht një axhendë bindëse në Gaza.”

Por ndryshe nga grupi terrorist i Shtetit Islamik, ose ISIS, dhe Al Kaeda - dy grupe terroriste, fuqia e të cilave është kontrolluar nga lufta kundër terrorizmit e udhëhequr nga SHBA-të gjatë çerek shekullit të fundit - Hamasi kryeson një zonë të vërtetë zgjedhore gjeografike.

«Nuk është një organizatë terroriste që erdhi nga hiçi dhe arriti të marrë kontrollin mbi një zonë të caktuar duke përhapur frikë dhe terror», tha Eiland. «Hamasi është përfaqësuesi autentik i popullit të Gazës».

Jashtë Gazës, Hamasi gjithashtu merr meritat për kthimin e opinionit global kundër Izraelit, tha Alkhatib.

“Hamasi mendon se ky ndryshim është diçka që e sollën vetë”, tha ai. “Dhe Hamasi e lidh këtë me pamjen e tij strategjike në terren.”/ NBC News.