Protesta për Thaçin në Tiranë – drejtësi apo skenografi politike?

Nga Ardit Zeneli/

Në orët e fundit përpara protestës së paralajmëruar në Tiranë, kujtesa dhe politika përplasen sërish.

Në pamje të parë, është një thirrje për drejtësi.
Në thelb, një test për mënyrën si pushteti përdor narrativën kombëtare për të mbuluar plagët e veta.

Çështja e votës, krizat në sistemin e drejtësisë, ngjarja e rëndë që çoi në vrasjen e një gjyqtari në sallë gjyqi, tensionet me Gjykatën Kushtetuese — të gjitha këto janë pjesë e një realiteti që protesta kërkon ta shtyjë në sfond.

Edi Rama dhe Hashim Thaçi kanë bashkëpunuar ngushtë në të kaluarën, sidomos gjatë procesit të diskutueshëm 2018–2020 për “ndryshimin e kufijve” midis Kosovës dhe Serbisë, me ndërmjetësimin e Richard Grenell nën administratën e Donald Trump. Ajo ide u rrëzua nga Bashkimi Europian si e rrezikshme për stabilitetin rajonal. Menjëherë më pas, Thaçi u akuzua nga Dhomat e Specializuara në Hagë, duke përfunduar jashtë skene politike.

Që nga ajo kohë, perceptimi publik është ndarë: disa e shohin Thaçin si viktimë të një procesi selektiv, të tjerë si produkt të një elite që luajti me kufijtë dhe humbi kontrollin. Në këtë boshllëk, Tirana ka hyrë sërish në lojë — jo për të ndihmuar drejtësinë, por për të rifituar simbolikën e “kauzës shqiptare”.

Kjo protestë është më shumë se solidaritet. Ajo është një akt politik që i shërben Ramës për të rimodeluar veten si “mbrojtës i UÇK-së”, në një kohë kur edhe raportet me Prishtinën janë të ngrira. Në thelb, nuk është fjala për drejtësi, por për imazh — për të rikthyer në duart e Tiranës një kauzë që sot kontrollohet emocionalisht nga Vetëvendosja.

Në plan rajonal, protesta vjen në një moment kur përflitet një takim i mundshëm Trump–Putin në Budapest, me Hungarinë që përpiqet të pozicionohet si ndërmjetëse midis Lindjes dhe Perëndimit. Në këtë kontekst, çdo lëvizje simbolike në Ballkan fiton peshë politike. Një protestë e tillë në Tiranë është sinjal për aktorët ndërkombëtarë se çështja e Kosovës nuk është ftohur dhe se Shqipëria kërkon të mbetet në qendër të vëmendjes.

Por Hagën nuk e ndikon asnjë miting, dhe drejtësia nuk bëhet me pankarta.
Ajo që mbetet është përdorimi politik i kujtesës.
Protesta për Thaçin në Tiranë nuk është për drejtësi — është për pushtet, për imazh dhe për kontrollin e rrëfimit kombëtar.

Në një vend ku kujtesa kombëtare përdoret si mjet politik, qytetari mbetet spektator i një historie që përsëritet.

Tirana proteston. Por kush e drejton narrativën?