Riformësimi i marrëdhënieve me vendet e Mesdheut, BE paraqet një pakt të ri

Brukseli do të kërkojë integrim më të thellë me fqinjët jugorë të bllokut, përmes një "Pakti të ri për Mesdheun" të prezantuar të enjten.

Komisioni Evropian prezantoi të enjten një "pakt të ri për Mesdheun" që synon riformësimin e marrëdhënieve me vendet e Fqinjësisë Jugore, në mes të paqëndrueshmërisë globale në rritje.

Pakti përfshin disa projekte që do të zhvillohen në 10 vende mesdhetare, që prekin sektorë kyç për BE-në.

“Ne duam ta forcojmë këtë marrëdhënie dhe të arrijmë një integrim më të thellë brenda Hapësirës së Përbashkët Mesdhetare”, thuhet në dokumentin e marrëveshjes.

“Qëllimi i paktit është të sjellë një ndryshim paradigme, i cili është i nevojshëm për të realizuar potencialin e plotë të partneritetit tonë dhe për të punuar së bashku, bazuar në parimet e bashkëpronësisë, bashkëkrijimit dhe përgjegjësisë së përbashkët”, vazhdon ajo.

Dokumenti thekson integrimin tregtar, migracionin dhe menaxhimin e kufijve, si dhe rolin në rritje të rajonit në zinxhirin e furnizimit të BE-së për bujqësinë, plehrat dhe lëndët e para kritike.

Gjithashtu i referohet projekteve mbi dekarbonizimin, zbutjen e ndryshimeve klimatike, energjinë e rinovueshme, mungesën e ujit, përgatitjen për fatkeqësitë, investimet në sektorin privat, digjitalizimin dhe inteligjencën artificiale, si dhe iniciativave për të krijuar një universitet mesdhetar dhe për të promovuar arsimin dhe shkëmbimin kulturor.

Pakti ka të bëjë me Algjerinë, Egjiptin, Izraelin, Jordaninë, Libanin, Libinë, Marokun, Palestinën, Tunizinë dhe Sirinë.

Megjithatë, një hapësirë ​​për përfshirje në projektet e marrëveshjes është lënë e hapur për partnerët e Gjirit, Mauritaninë, Senegalin, Turqinë, Ballkanin Perëndimor dhe partnerët nga Deti i Zi.

Një qasje e ndryshme?

Gjatë konferencës për shtyp, Komisionerja Evropiane për Mesdheun, Dubravka Šuica tha se këtë herë Brukseli po tregon një qasje të ndryshme ndaj partnerëve të tij përtej detit.

"Ne kemi një qasje nga poshtë-lart, ne u konsultuam me të gjithë në terren nga pjesë të ndryshme të shoqërisë, jo vetëm me qeveritë. Ne theksuam se po krijojmë partneritete midis të barabartëve", tha Šuica gjatë konferencës për shtyp.

Kjo u kritikua nga përfaqësuesit e shoqërisë civile, të cilët thanë se pakti kishte një proces konsultimi "të kufizuar".

Nënpresidenti i OJQ-së, EuroMed Rights, Moataz El Fegiery, tha se "publikimi i Paktit u parapri nga një proces konsultimi, një proces i kufizuar pasi shumë prej viktimave të represionit nga regjimet në rajon nuk u dëgjuan".

"Fokusi i qartë në investime dhe tregti dhe mungesa e çdo reference për reformat demokratike, siç ishte rasti, për shembull, me Procesin e Barcelonës, rrezikon të favorizojë bashkëpunimin shtet-me-shtet në zbatimin e paktit".

Procesi i Barcelonës ishte një iniciativë e nisur në vitin 1995, si një kornizë për bashkëpunim midis BE-së dhe vendeve përreth rajonit të Mesdheut.

Pavarësisht disa propozimeve për të integruar rajonin në atë kohë, nuk u arritën rezultate të prekshme politikisht.

Gjatë konferencës për shtyp të enjten, mbi pyetjen se si Brukseli do të konkurrojë me aktorët kryesorë botërorë me një prani të fortë në vendet mesdhetare, si Kina dhe Rusia, shefja e politikës së jashtme të BE-së, Kaja Kallas, tha se BE-ja "po kontribuon pozitivisht duke promovuar një partneritet të barabartë".

“Ne duhet të jemi të besueshëm dhe të besueshëm nëse duam të mbetemi konkurrues”, tha Kallas.

Lidhur me ndikimin e Moskës në rajon, Kallas tha se BE-ja po "ngre çështjen e Rusisë", duke u bërë thirrje partnerëve të mos anashkalojnë sanksionet./ Euronews.