Pasi lufta e Izraelit u ndal, kush po përleshet me Hamasin në Gaza?
Sulmet ajrore izraelite në Gaza mund të jenë ndalur dhe një shkëmbim të burgosurish midis Izraelit dhe Hamasit është duke vazhduar, por të fshehura pas titujve kryesorë të lajmeve, në Gaza po rriten tensionet midis Hamasit dhe grupeve të armatosura.
Të dielën, shpërthyen përleshje midis një klani të armatosur dhe forcave të sigurisë së Hamasit, duke vrarë të paktën 27 persona, përfshirë tetë anëtarë të Hamasit, sipas Ministrisë së Brendshme në Gaza.
I zënë në mes të zjarrit ishte gazetari 28-vjeçar palestinez Saleh Aljafarawi, i cili po mbulonte përleshjet në lagjen Sabra të qytetit të Gazës, midis asaj që burime sigurie i thanë Al Jazeera Arabic se ishte një “milici e armatosur” dhe Hamasit.
A është kjo e vetmja milici në Gaza? Kush janë këto banda të armatosura? Cilat janë qëllimet e tyre? Dhe a janë vërtet të lidhura me Izraelin?
Ja gjithçka që duhet të dini:
Kush e luftoi Hamasin të dielën?
Raportet dhe burimet e medias thanë se klani që po luftonte Hamasin në Qytetin e Gazës është klani Doghmush.
Familja e madhe ka anëtarë në fraksione të ndryshme në të gjithë spektrin politik në Gaza.
Momtaz Doghmush ishte e përfshirë në kapjen e ushtarit izraelit Gilad Shalit nga grupi Jaish al-Islam në vitin 2008. Anëtarë të tjerë të klanit kanë qenë në Hamas, ose në grupe të lidhura me Autoritetin Palestinez.
Disa raportime pohojnë se Doghmushët që luftuan kundër Hamasit të dielën, ishin të lidhur me Izraelin, por burime të tjera nga Gaza mohojnë lidhjen me Izraelin.
Çfarë ndodhi?
Njësia Sahem, një njësi e armatosur e lidhur me Ministrinë e Brendshme, tha se përleshjet filluan të shtunën kur “një bandë e jashtëligjshme vrau luftëtarë të rezistencës nga Brigadat Qassam”, krahu i armatosur i Hamasit, pranë Spitalit Fushor Jordan në qytetin e Gazës.
Dëshmitarët i thanë BBC-së se 300 luftëtarë të Hamasit sulmuan një bllok banimi ku ishin fshehur personat e armatosur të Doghmush, dhe një burim palestinez i sigurisë i tha agjencisë së lajmeve Reuters se Hamasi nisi një fushatë në qytetin e Gazës, që vrau 32 anëtarë të “një bande”.
Sipas Ministrisë së Brendshme, tetë anëtarë të Hamasit dhe 19 anëtarë të klanit u vranë. Edhe Aljafarawi u vra.
Pati një shpërthim pikëllimi për vrasjen e Aljafarawit, mes të cilave një video e tij duke përshëndetur mikun dhe kolegun e tij Anas al-Sharif qarkulloi në mediat sociale.
Al-Sharif, një korrespondent i Al Jazeera-s, u vra nga Izraeli më 10 gusht. Aljafarawi, ashtu si al-Sharif, thuhet se është kërcënuar disa herë nga izraelitët për shkak të raportimit të tij.
A mbështeten vërtet Doghmushët nga Izraeli?
Kjo është ende e paqartë.
Ka informacione kontradiktore. Disa raportime nga brenda Gazës thanë se klani ka një lidhje izraelite, por udhëheqësit e grupit e kanë mohuar këtë.
Në fillim të tetorit, Nizar Doghmush, kreu i klanit në Qytetin e Gazës, i tha Los Angeles Times se ishte kontaktuar nga ushtria izraelite për të menaxhuar një të ashtuquajtur zonë humanitare në Qytetin e Gazës.
Ai i tha gazetës se refuzoi dhe shtoi se ushtria izraelite më pas bombardoi lagjen e tij në qytetin e Gazës, pushtoi dhe shkatërroi sistematikisht shtëpitë.
Doghmushi dhe Hamasi kanë një armiqësi ndaj njëri-tjetrit, e cila në të kaluarën ka degjeneruar në përleshje të armatosura.
Por Izraeli ka një histori financimi dhe mbështetjeje të grupeve, në një përpjekje për të nxitur tensione të brendshme.
Izraeli mbështet milicitë në Gaza, apo jo?
Po.
Izraeli njihet gjerësisht si mbështetës i Forcave Popullore, një milici e udhëhequr nga Yasser Abu Shabab, i fisit beduin Tarabin të Gazës.
Megjithatë, Tarabinët e kanë denoncuar Abu Shababin.
Ndërsa Izraeli pretendonte se Hamasi po vidhte ndihma nga populli i Gazës, u zbulua se Forcat Popullore ishin ato që plaçkitnin ndihmën, për t'ua shitur përsëri popullit të uritur të Gazës. Thuhet se Hamasi është përleshur me Forcat Popullore në disa raste që nga shtatori 2024, duke i akuzuar ata si bashkëpunëtorë të Izraelit.
Izraeli thuhet gjithashtu se ka mbështetur një grup që e quan veten Forca Sulmuese Kundër Terrorizmit, të udhëhequr nga Hussam al-Astal, një anëtar i klanit al-Majida. Grupi i Al-Astal u përlesh gjithashtu me Hamasin në fillim të tetorit përpara se të shpallej armëpushimi, sipas mediave izraelite.
Al-Astal është një ish-oficer në forcat e sigurisë të Autoritetit Palestinez (AP), por u akuzua nga AP dhe Hamasi për bashkëpunim me Izraelin në vitet 1990. Raportet e medias izraelite thanë se al-Astal ishte anëtar i milicisë së Abu Shabab dhe vazhdon të koordinohet me udhëheqësin e Forcave Popullore.
Ai thuhet se kontrollon një fshat të quajtur Qizan an-Najjar në guvernatoratin Khan Younis në Gazën jugore.
Aktiviteti i vazhdueshëm i këtyre grupeve kundër Hamasit dhe kundër civilëve ka kontribuar në një ndjenjë trazirash, siç i kanë thënë disa njerëz në Gaza Al Jazeera-s.
Çfarë ndodh tani?
Luftimet kanë pushuar, por përplasje të mëtejshme mund të shpërthejnë, në një shoqëri të shkatërruar nga dy vjet luftë gjenocidale e Izraelit.
Boshllëku i sigurisë mund të çojë në konfrontime, midis grupeve që kërkojnë të fitojnë ndikim ose territor.
Nga ana e tij, Hamasi ka mohuar vendosjen e luftëtarëve në rrugë.
Ndërkohë, palestinezët po kthehen në atë që ka mbetur nga shtëpitë e tyre në Gazën veriore, dhe ndihma humanitare, e cila është shumë e nevojshme, ka filluar të hyjë në Rripin e Gazës.
Izraeli ka vrarë të paktën 67,806 njerëz në Gaza, që nga fillimi i luftës në tetor 2023./ Al Jazeera.