Si po sjell ultratingulli një epokë të re të trajtimit të kancerit pa kirurgji

Ultratingulli ka qenë për dekada një mjet i përdorur për të parë brenda trupit, por tani, valët e fokusuara me frekuencë të lartë po hapin rrugën për metoda të reja jo-invazive për trajtimin e kancerit — përmes zërit, jo thikës së kirurgut.

Në fillim të viteve 2000, Zhen Xu, një studente doktorature në Universitetin e Miçiganit, duke punuar për një mënyrë për të shkatërruar indet e sëmura pa operacion, zbuloi rastësisht se duke rritur frekuencën e pulseve të ultratingullit, arrinte të shkatërronte indet më efektivisht. Ajo vuri re se, brenda një minute, në një zemër derri eksperimentale, ishte krijuar një vrimë në indin kardiak. Ky zbulim e çoi në zhvillimin e një teknologjie të re: histotripsinë.

Histotripsia, e miratuar nga FDA në SHBA në vitin 2023 për trajtimin e tumoreve të mëlçisë dhe së fundmi edhe në Mbretërinë e Bashkuar, përdor pulse të fokusuara ultratingulli për të krijuar mikroflluska që shpërthejnë dhe shkatërrojnë indet tumorale. Ato pastaj pastrohen nga vetë sistemi imunitar i pacientit. E gjithë procedura është jo-toksike, jo-invazive dhe zakonisht përfundon brenda pak orësh, pa nevojë për qëndrim spitalor.

Përparësitë e trajtimit me ultratinguj përfshijnë:

-Mungesa e ndërhyrjes kirurgjikale

-Rikuperim më i shpejtë

-Efekte anësore më të pakta

-Mundësi për të shkatërruar tumore në një seancë të vetme

Megjithatë, ka ende pyetje pa përgjigje. Disa shkencëtarë janë të shqetësuar për mundësinë e përhapjes së qelizave tumorale gjatë shpërbërjes së tyre, por studimet te kafshët nuk e kanë konfirmuar këtë. Gjithashtu, kancere të vendosura pranë kockave ose në organe që përmbajnë gaz, si mushkëritë, mund të jenë më të vështira për t’u trajtuar me këtë metodë.

Një tjetër teknologji ekzistuese, Ultratingulli me Intensitet të Lartë të Fokusuar (HIFU), përdor nxehtësi për të “gatuar” indet tumorale. Kjo metodë përdoret tashmë për trajtimin e kancerit të prostatës dhe po studiohet edhe për lloje të tjera kanceri, përfshirë të gjirit.

Kombinimi i ultratingullit me terapi të tjera si kimioterapia, radioterapia dhe imunoterapia po tregon premtime të mëdha. Për shembull, ultratingulli mund të hapë përkohësisht barrierën gjak-tru për të lejuar hyrjen e ilaçeve në tru, ose të rrisë efektivitetin e trajtimeve ekzistuese duke bërë tumoret më të dukshme për sistemin imunitar.

Hulumtuesit shpresojnë se në të ardhmen, trajtimi i një tumori me ultratinguj mund të stimulojë sistemin imunitar për të luftuar edhe tumore të tjera në trup – një qasje që mund të revolucionarizojë trajtimin e kancerit metastatik.

Ultratingulli nuk është “ilaçi magjik” për kancerin, por përfaqëson një hap gjigant drejt trajtimeve më të buta, më të sigurta dhe më efektive. Në një botë ku vetë trajtimi i kancerit shpesh është aq i vështirë sa vetë sëmundja, ky inovacion jep shpresë për një të ardhme me më pak dhimbje dhe më shumë jetë./BBC