Si u arrit deri në vrasje në sallën e gjyqit: Kur reforma në drejtësi prodhon vetëgjyqësi

Tragjedia që ndodhi në sallën e Gjykatës së Apelit, ku Elvis Shkëmbi vrau gjykatësin Astrit Kalaja dhe plagosi dy persona të tjerë, është më shumë se një krim i izoluar — është pasqyra më e errët e një sistemi drejtësie që po shembet mbi vetveten.

Një qytetar që hyn i armatosur në një sallë gjyqi, për të zgjidhur me plumba atë që shteti nuk arriti ta zgjidhte me drejtësi, është simbol i dështimit të një reforme që premtoi pastrim, por solli boshllëk.

Nga reforma te kaosi

Reforma në drejtësi, që u prezantua si “shpëtimi” i shtetit shqiptar nga korrupsioni dhe ndikimi politik, sot po duket si një eksperiment i dështuar. Institucionet janë gjysmëfunksionale, vendimet zvarriten, ndërsa qytetarët ndihen të pambrojtur përballë padrejtësive.

Në rastin e fundit, konflikti për pronat – një plagë e vjetër e shoqërisë shqiptare – përfundoi në tragjedi. Një proces që duhej të sillte zgjidhje ligjore, përfundoi në gjak, brenda një institucioni që simbolizon vetë drejtësinë.

LEXO EDHE: Konflikti për pronën që përfundoi në tragjedi, ja çfarë deklarohej nga familja e ekzekutorit të gjyqtarit Astrit Kalaja disa vite më parë

Drejtësi që nuk besohet, ligj që nuk frikëson

Kur qytetari nuk i beson më gjykatës, kur pret vite për një vendim që s’vjen kurrë, kur sheh që drejtësia blihet, atëherë lind ideja se e vetmja mënyrë për të marrë “drejtësi” është vetëgjyqësia. Dhe kjo është pika më e rrezikshme ku mund të mbërrijë një shtet.

Në vend që të rivendoste rendin, reforma në drejtësi ka krijuar një sistem të paralizuar, ku frika për të vendosur është më e madhe se përgjegjësia për të gjykuar. Gjyqtarë nën hetim, prokurorë të përkohshëm, institucione pa koherencë – dhe në mes të këtij kaosi, qytetarët po humbasin çdo ndjenjë sigurie.

Salla e gjyqit u bë simbol i dështimit

Ngjarja e sotme nuk është thjesht një incident i rëndë, por një thirrje alarmi për një shtet që po humb autoritetin moral të drejtësisë. Kur në sallën e gjyqit hyn armë dhe del vdekje, çdo premtim për “shtet ligjor” tingëllon bosh.

Në fund, reforma që duhej të prodhonte besim, ka prodhuar frikë. Dhe në vend të drejtësisë, po shohim ringjalljen e instinktit më të vjetër njerëzor: të marrësh vetë hakun.