Dhjetëra mijëra të vdekur, uri, shkatërrim: Dy vjet luftë në Gaza në shifra

Aktualisht ka shpresë: Të hënën, Egjipti është planifikuar të diskutojë të ashtuquajturin ‘Plani Trump’ për t’i dhënë fund luftës në Gaza.
Edhe pse shanset për një marrëveshje janë ndoshta më të mëdha se më parë, duke pasur parasysh presionin e SHBA-së mbi Izraelin dhe Hamasin, mbetet e paqartë nëse dhe kur armët do të heshtin vërtet - dhe makthi i njerëzve në Gaza do të marrë fund. Kanë kaluar pothuajse dy vjet që nga sulmi shkatërrues terrorist i Hamasit, i cili la 1,139 të vdekur, dhe pothuajse dy vjet që nga fillimi i veprimit ushtarak izraelit në Gaza, të cilin shumë ekspertë tani e klasifikojnë si gjenocid. Gazeta STANDARD ka shqyrtuar atë që është dokumentuar deri më tani në lidhje me pasojat e luftës, cilat shifra janë të diskutueshme dhe pse, dhe ku ndryshojnë vlerësimet.

Viktimat e luftës

Më shumë se 66,000 të vdekur, përfshirë rreth 20,000 fëmijë, dhe afërsisht 168,000 të plagosur: Këto janë shifrat aktuale të viktimave nga autoritetet shëndetësore në Gaza që nga 7 tetori 2023. Shifrat janë publikuar çdo ditë për dy vjet - dhe debati nëse ato bazohen në informacione të sakta ka vazhduar për po aq kohë. Një argument i cituar shpesh kundër kësaj është se ministria kontrollohet nga organizata terroriste Hamas. Shifrat në fakt nuk janë të verifikueshme në mënyrë të pavarur, të paktën jo për sa kohë që lufta vazhdon. Megjithatë, OKB-ja dhe vëzhgues të tjerë kanë theksuar vazhdimisht se informacioni i agjencisë ka rezultuar përgjithësisht i besueshëm në luftërat dhe konfliktet e kaluara.

Burime të tjera janë të pakta. Izraeli nuk publikon shifra, por zyrtarët ushtarakë izraelitë kanë cituar vazhdimisht shifra të përafërta që korrespondojnë afërsisht me ato të autoriteteve të Gazës . Në shtator, u botuan deklarata nga ish shefi i ushtrisë së Izraelit, Herzi Halevi, në të cilat ai vlerësoi numrin e viktimave në një nivel të ngjashëm me atë të Ministrisë së Shëndetësisë së Gazës në atë kohë.

Që në fund të vitit 2023, dy korrespondenca kërkimore u botuan në revistën The Lancet, të cilat nuk gjetën prova se numri i vdekjeve ose lëndimeve po ekzagjerohej nga Ministria e Shëndetësisë e Gazës. Disa studime kanë arritur në përfundimin se kjo ka të ngjarë të jetë një nënvlerësim, jo ​​një mbivlerësim. Në shkurt të këtij viti, shkencëtarët publikuan një studim në The Lancet që krahasoi nekrologjitë në mediat sociale dhe listat e vdekjeve të publikuara direkt nga spitalet me informacionin nga Ministria e Shëndetësisë e Gazës, e cila rendit emrat e të vdekurve me numra identifikimi, moshë dhe gjini. Rezultati: Asnjë emër nuk ishte shtuar në listën e ministrisë, por emrat mungonin.

Këtë verë, u botua një paraprintim i një studimi të udhëhequr nga Michael Spagat i Kolegjit Mbretëror Holloway, Universiteti i Londrës. Ai vlerëson më shumë se 80,000 vdekje vetëm në Rripin e Gazës deri në fillim të vitit 2025. Studiuesit intervistuan anëtarë të 2,000 familjeve dhe pyetën për anëtarët e vdekur të familjeve të tyre, pastaj ekstrapoluan shifrat. Prandaj, studimi u krye në mënyrë të pavarur nga listat e Ministrisë së Shëndetësisë të Gazës. 80,000 përfshijnë gjithashtu 8,540 "vdekje indirekte të luftës", që do të thotë njerëz që vdiqën për shkak të kequshqyerjes ose sëmundjeve në kontekstin e luftës.

Sipas studimit, shumica e të vdekurve janë meshkuj dhe të moshës midis 15 dhe 49 vjeç. Më shumë se 30 përqind e vdekjeve të drejtpërdrejta janë fëmijë dhe adoleshentë nën 18 vjeç. 22 përqind janë gra dhe rreth katër përqind janë persona mbi 65 vjeç. Për krahasim, në vitin 2023, pothuajse 50 % e pupullsisë ishte nën 18 vjeç dhe rreth 3% ishin mbi 65 vjeç.

Në një intervistë me Deutsche Welle, Spagat e përshkroi numrin shumë të madh të fëmijëve të vegjël të vrarë si "të jashtëzakonshëm". Rosalia Bollen, zëdhënëse e Fondit të Kombeve të Bashkuara për Fëmijë (UNICEF), foli në verë për një mesatare prej 28 fëmijësh të vrarë në ditë: "Është sikur një klasë e tërë shkolle vdes çdo ditë". Sipas UNICEF-it, Rripi i Gazës është tani edhe vendi me më shumë amputime fëmijësh për frymë në botë.

Edhe pse autoritetet lokale japin moshën dhe gjininë e të vrarëve, ato nuk japin asnjë informacion mbi raportin e luftëtarëve me civilët e vrarë. Vlerësimet nga Izraeli ndryshojnë. Në fazat e hershme të luftës, burimet izraelite raportuan një raport prej dy vdekjesh civile për çdo luftëtar të vrarë. Një raport nga media izraelito-palestineze +972 Magazine dhe Guardian nga gushti 2025, megjithatë, përmendi një përqindje dukshëm më të lartë të civilëve, përkatësisht 83 përqind, dhe citoi të dhëna të brendshme ushtarake izraelite. Megjithatë, metoda e përdorur mund ta nënvlerësojë ndjeshëm përqindjen e luftëtarëve: Emrat e të vrarëve u krahasuan me një bazë të dhënash të anëtarëve të njohur të Hamasit.

1.98 milionë të prekur nga uria

Iniciativa IPC (Klasifikimi i Fazës së Integruar të Sigurisë Ushqimore) deklaroi në mesin e gushtit se afërsisht 514,000 njerëz në Qytetin e Gazës dhe zonat përreth u prekën nga një zi buke "krejtësisht e shkaktuar nga njeriu". IPC konsiderohet autoriteti global për sigurinë ushqimore dhe mbështetet nga OKB-ja dhe OBSH-ja në klasifikimin e krizave ushqimore.

Niveli më i lartë në shkallën IPC, i cili prek Qytetin e Gazës dhe zonën përreth, është niveli 5: "Katastrofë/Uri". 1.07 milion njerëz të tjerë janë në nivelin 4 ("Emergjencë/Emergjencë Humanitare"). Kjo do të thotë se njerëzit po përballen me mungesa ekstreme ushqimore, kequshqyerja akute është e lartë dhe rreziku i urisë po rritet me shpejtësi. Gati 400,000 njerëz janë në nivelin 3, një krizë akute ushqimore dhe të jetesës.

Kështu, uria ka prekur afërsisht 1.98 milionë njerëz në Gaza (Faza 3 e IPC ose më e lartë), nga një popullsi totale prej afërsisht 2.1 milionësh. Sipas Martin Frick të Programit Botëror të Ushqimit (WFP), pothuajse të gjithë fëmijët nën moshën gjashtë vjeç në Gaza janë "konfirmuar të jenë të kequshqyer rëndë".

Izraeli mohon ekzistencën e urisë. Menjëherë pas publikimit të raportit të IPC-së, Ministria e Jashtme e Izraelit pretendoi se kriteret vetëm për Gazën ishin ulur nga 30 në 15 përqind të fëmijëve të kequshqyer "për të shtirë një zi buke". Ky nuk është rasti.

Në fakt, ekzistojnë dy metoda për përcaktimin e kequshqyerjes tek fëmijët, të cilat IPC i konsideron si një nga katër treguesit e urisë. Së pari, përdoret një matje e perimetrit të krahut të sipërm, e cila është e shpejtë dhe për këtë arsye përdoret në situata emergjente. Nëse 15 përqind e të gjithë fëmijëve bien nën një vlerë të caktuar, shpallet uria. Jashtë situatave akute të emergjencës, përcaktohet raporti peshë-gjatësi, i cili kërkon më shumë përpjekje. Këtu, përdoret një vlerë e ndryshme si pikë referimi, dhe 30 % e fëmijëve duhet të bien nën këtë vlerë që të shpallet zyrtarisht një uri.

Që nga maji, shpërndarja e ndihmave është kryer nga Fondacioni Humanitar i Gazës (GHF), një kompani fiktive e regjistruar në SHBA me lidhje me ushtrinë izraelite dhe nënkontraktorët amerikanë, por pa përvojë në ndihmën humanitare. OKB-ja dhe organizatat e ndihmës e kanë quajtur këtë një shkelje të parimeve humanitare të neutralitetit dhe pavarësisë. Sipas shifrave të OKB-së, më shumë se 1,000 njerëz janë vrarë duke u përpjekur të marrin ndihmë në ose afër pikave të shpërndarjes.

Katër nga pesë ndërtesa të dëmtuara

Sipas shifrave të OKB-së, 78% e ndërtesave dhe 92% e njësive të banimit në Rripin e Gazës u dëmtuan ose u shkatërruan. Imazhet satelitore tregojnë se pothuajse asnjë ndërtesë nuk ka mbetur në Rafah, në Rripin jugor të Gazës. Edhe në fazat e hershme të luftës, ekspertët deklaruan se Gaza i kishte tejkaluar të gjitha vendet e krahasueshme në luftërat moderne për sa i përket shkatërrimit, siç është Alepo në Siri, Mariupoli në Ukrainë ose Mosuli në Irak. Përafërsisht 1.9 milion njerëz, 90 përqind e popullsisë, janë zhvendosur brenda vendit të tyre si rezultat i luftës.

Sipas OKB-së, 518 nga 564 shkolla kërkojnë rindërtim të plotë ose rinovim gjithëpërfshirës, ​​që përfaqëson 91.8 përqind të shkollave në Gaza. Më shumë se 658,000 nxënës nuk kanë qasje në arsim.

Sistemi shëndetësor është gjithashtu në rrënoja. Sipas OBSH-së, 94% e të gjitha spitaleve janë dëmtuar ose shkatërruar, dhe sipas OKB-së, vetëm 39 përqind janë ende pjesërisht funksionale. Janë ndërtuar 18 spitale fushore, gjysma e të cilave janë gjithashtu vetëm pjesërisht funksionale. Personeli mjekësor ankohet rregullisht se është i mbingarkuar nga numri i të plagosurve dhe se ka një mungesë masive të anestetikëve dhe qetësuesve të dhimbjeve. Sipas OKB-së, 1,722 persona janë vrarë tashmë në sistemin shëndetësor, si dhe 562 punonjës ndihme kombëtare dhe ndërkombëtare dhe rreth 250 punonjës të medias./ Der Standard.