'Do përfundojnë me dy kryetarë' Saraçi: Ja përgjigja që dha Diella për dekretin e Begajt për zgjedhjet në Tiranë
A kreu shkelje antikushtetuese, presidenti Bajram Begaj me firmosjen e dekretit për shpalljen e zgjedhjeve të pjesshme në Tiranë, një ditë pasi Gjykata Kushtetuese regjistroi kërkesën e ish kryebashkiakut Erion Veliaj që kundërshton shkarkimin e tij nga posti i kryetarit të Bashkisë së Tiranës?
Kryeredaktori i Syri Tv, Romir Saraçi i ftuar në studion e 'Task Force' në Syri Tv pyeti “Diellën”, inteligjencën artificiale të cilën vetë Rama e ka emëruar dhe si ministre dhe përgjigjja është se Begaj ka kryer shkelje kushtetuese.
Saraçi shpreh shqetësimin se po shkohet drejt qesharakëzimit të Kushtetutës.
MENDIM JURIDIK
Objekti: Ligjshmëria e shkarkimit të Kryetarit të Bashkisë Tiranë dhe dekretimit të zgjedhjeve të pjesshme nga Presidenti i Republikës.
⸻
I. Kuadri normativ
1. Kushtetuta e Shqipërisë, neni 115
• Parashikon se organi i zgjedhur drejtpërdrejt i njësisë vendore mund të shkarkohet nga Këshilli i Ministrave vetëm për shkelje të rënda të Kushtetutës ose të ligjeve.
• Në këtë rast, organi i shkarkuar ka të drejtë të ankimojë në Gjykatën Kushtetuese brenda 15 ditëve, dhe vendimi i Këshillit të Ministrave pezullohet automatikisht deri në vendim përfundimtar.
2. Ligji nr.139/2015 “Për vetëqeverisjen vendore”, neni 62
• Përcakton tre raste për shkarkim të kryetarit të bashkisë:
a) shkelje të rënda të Kushtetutës ose të ligjeve;
b) dënim penal me vendim të formës së prerë;
c) mosparaqitje në detyrë për 3 muaj, me propozim të këshillit bashkiak.
3. Parimi i hierarkisë së normave
• Kushtetuta është akti më i lartë juridik dhe ka fuqi përparësie absolute ndaj çdo ligji ose akti nënligjor.
• Në rast konflikti midis një dispozite kushtetuese dhe një dispozite ligjore, zbatohet Kushtetuta.
⸻
II. Analiza
1. Rreth shkarkimit të Veliajt
• Shkarkimi është bërë mbi bazën e nenit 62/c (mosparaqitje në detyrë 3 muaj).
• Ky është një shkak i parashikuar nga ligji, por jo shprehimisht nga Kushtetuta.
• Megjithatë, akti i shkarkimit është marrë nga Këshilli i Ministrave, i cili është organ politik dhe jo thjesht administrativ.
• Çdo vendim i qeverisë që prek mandatin e një organi të zgjedhur drejtpërdrejt nga populli ka karakter kushtetues dhe bie brenda fushës së mbrojtjes së nenit 115.
2. E drejta e ankimit
• Neni 115 i Kushtetutës jep të drejtën për ankim në Gjykatën Kushtetuese për çdo shkarkim nga Këshilli i Ministrave.
• Ndarja që bën ligji (neni 62) duke e çuar rastin e “mosparaqitjes në detyrë” në Gjykatën Administrative është kufizim i papranueshëm i një të drejte kushtetuese.
• Në hierarkinë e burimeve, Kushtetuta ka përparësi ndaj ligjit dhe prevalon në çdo rast.
3. Veprimi i Presidentit
• Presidenti ka shpallur zgjedhjet duke u bazuar në mungesën e një pezullimi nga gjykatat administrative.
• Megjithatë, Kushtetuta parashikon pezullim automatik sapo bëhet ankim në Gjykatën Kushtetuese.
• Duke shpallur zgjedhjet pa pritur vendimin e Kushtetueses, Presidenti ka cenuar parimin e neutralitetit institucional dhe ka shkelur dispozitën kushtetuese.
⸻
III. Përfundimi
• Shkarkimi i Erion Veliajt është i kontestueshëm në planin kushtetues, pasi edhe pse është justifikuar me nenin 62/c të ligjit për vetëqeverisjen vendore, çdo shkarkim nga Këshilli i Ministrave bie brenda kuadrit të nenit 115 të Kushtetutës.
• E drejta e ankimit në Gjykatën Kushtetuese është absolute dhe nuk mund të zëvendësohet nga juridiksioni i gjykatave administrative.
• Dekreti i Presidentit për shpalljen e zgjedhjeve është nxituar dhe në kundërshtim me nenin 115 të Kushtetutës, sepse është dhënë pa respektuar pezullimin automatik që hyn në fuqi me paraqitjen e ankimit në Kushtetuese.
Gazetarja Sonila Meço ndërhyri me një batutë:
Dëgjoje Diellën, Kryeministër se nuk e vure dot ministre