Burgosja e Sarkozisë rigjallëron debatin mbi drejtësinë politike franceze përpara apelit të Le Pen

Dënimi me burg i ish-presidentit Nicolas Sarkozy ka thelluar përçarjet në Francë mbi trajtimin e shkeljeve politike nga gjyqtarët, muaj përpara se shefja e ekstremit të djathtë Marine Le Pen të përpiqet të përmbysë një dënim për përvetësim dhe të kandidojë për një post të lartë.

Një gjykatë e Parisit tronditi sferën politike të enjten kur i dha Sarkozisë një dënim me pesë vjet burg për komplot kriminal, mbi përpjekjet për të mbledhur fonde për fushatën nga Libia. Ai së shpejti do të bëhet presidenti i parë i vendit pas luftës që burgoset.

Ludovic Friat, presidenti i USM-së, sindikatës më të madhe që përfaqëson prokurorët dhe gjyqtarët francezë, tha se vendimi tregoi se askush nuk ishte mbi ligjin - edhe nëse disa mund të zgjedhin të vënë në dyshim motivimin e gjykatës.

"Do të ketë qartë një para dhe pas këtij vendimi," tha ai. "Në gjyqet politiko-financiare të profilit të lartë, disa në mënyrë të pashmangshme shohin gjyqtarë që dalin në skenën politike. Ajo që më vjen keq është se ... shumë shpesh, kjo bëhet një perde tymi që largon vëmendjen nga veprat penale të kryera në të vërtetë."

Ndërsa Sarkozi doli nga gjykata, ai përsëriti pafajësinë e tij dhe tha se vendimi do të minonte besimin në gjyqësorin francez.

"Ajo që ndodhi sot... është jashtëzakonisht e rëndë, në lidhje me sundimin e ligjit dhe për besimin që mund të kesh në sistemin e drejtësisë", tha ai.

GJYKATËS QË MARRIN VENDIME PËR POLITIKANË KEQBËRËS

Dënimi me burgim i Sarkozisë është i zbatueshëm menjëherë, me ish-presidentin që i është dhënë një kohë e shkurtër për të rregulluar punët e tij, por nuk i lejohet të shmangë burgun në pritje të një apeli, siç kanë bërë disa politikanë francezë në të kaluarën.

Apelimet mund të zgjasin me vite, duke nxitur një ndjenjë pandëshkueshmërie për ata që janë në pushtet, kështu që gjyqtarët po japin gjithnjë e më shumë dënime me "ekzekutim të përkohshëm" që fillojnë menjëherë, thanë avokatë dhe politikanë për Reuters.

“Për disa dekada, ka pasur një kërkesë demokratike në rritje për integritet midis zyrtarëve të zgjedhur”, tha për Reuters Judith Allenbach, presidente e një sindikate tjetër gjyqësore.

Ajo tha se 89% e dënimeve me burg gjatë dy viteve u ekzekutuan përpara çdo procesi apelimi dhe se gjyqtarët po miratonin ligje të miratuara nga parlamenti që urdhëronin sanksione më të ashpra për këtë lloj krimi.

ÇFARË DO TË THOTË KJO PËR LE PEN?

Le Pen, udhëheqësja e ekstremit të djathtë e partisë Tubimi Kombëtar (RN), iu dha gjithashtu një "ekzekutim i përkohshëm" në mars, kur u dënua për përvetësim të fondeve të BE-së. Ajo mori një ndalim pesëvjeçar politik që e pengon të kandidojë në zgjedhjet e vitit 2027.

Le Pen, apeli i së cilës në janar do të përcaktojë nëse ajo mund të kandidojë në vitin 2027, tha se dënimi i Sarkozisë tregoi se "përgjithësimi i ekzekutimeve të përkohshme nga juridiksione të caktuara përfaqëson një rrezik të madh".

Burime gjyqësore thanë se rastet e Le Pen dhe Sarkozy janë të ndryshme, dhe është e pamundur të thuhet se si njëra mund të ndikojë te tjetra.

Friat tha se vendimi i Sarkozisë tregoi se gjyqtarët, nuk po lëkunden në luftën e tyre kundër krimit politik.

"Mund ta kuptoj shqetësimin e saj", tha ai për Le Pen, ndërsa theksoi se nuk e dinte se çfarë do të vendoste gjykata e apelit.

Aleatët e Le Pen thonë se politikanët e krahut të djathtë trajtohen më ashpër nga gjyqtarët, duke theksuar rastin e ish-kryeministrit të qendrës, Francois Bayrou, i cili u lirua nga akuzat për mashtrim vitin e kaluar për keqpërdorim të dyshuar të fondeve të BE-së.

Gjendja e vështirë e Le Pen tërhoqi vëmendjen edhe të Presidentit të SHBA-së, Donald Trump, i cili tha se ajo ishte viktimë e “problemeve ligjore” dhe dërgoi një delegacion diplomatik për të ofruar mbështetje.

Brigitte Bareges, një ish-kryetare komune e krahut të djathtë, u dënua për përvetësim në vitin 2021 dhe iu dha një ndalim politik pesëvjeçar me "ekzekutim të përkohshëm". Ajo u lirua nga akuzat në apel.

"Ajo që shohim sot është se sistemi i drejtësisë - ose të paktën një pjesë e tij - është bërë arma e atyre që janë në pushtet", tha ajo. "Dikur kisha besim te drejtësia; sot, kam frikë."

Ministria e drejtësisë nuk iu përgjigj menjëherë një kërkese për koment mbi vërejtjet e Bareges.

Pas dënimit të Sarkozisë, kreu konservator i Senatit Gerard Larcher tha se "ka një debat në rritje brenda shoqërisë në lidhje me ekzekutimin e përkohshëm të një dënimi, ndërsa apelet nuk janë shteruar ende, dhe unë e ndaj këtë shqetësim".

Megjithatë, ligjvënësit e krahut të majtë e duartrokitën vendimin e Sarkozisë.

"Kërkesa për të qenë i ndershëm dhe për të respektuar ligjin nuk është e rezervuar për publikun. Ajo vlen edhe për ata që janë në pushtet", tha Manuel Bompard i partisë Franca e Papërkulur.

Mes thirrjeve për shfuqizimin e masës së "ekzekutimit të përkohshëm", kryeministri Sebastien Lecornu tha në Le Parisien të premten se "Nëse një ligj shkakton debat, i takon parlamentit ta trajtojë atë"./ Reuters.