Vdekja e Pol Potit: Fundi i papritur i diktatorit gjenocidal kamboxhian

Pol Poti vdiq me 15 prill 1998 në moshën 73-vjeçare, me sa duket nga një arrest kardiak, megjithëse thashethemet për vetëvrasje ose vrasje filluan të përhapen menjëherë pas kësaj.

Në kohën kur Pol Poti vdiq në vitin 1998, diktatori gjenocidal kishte lënë plagë të pariparueshme mbi Kamboxhian. Midis viteve 1975 dhe 1979, regjimi i tij Kmerëve të Kuq vrau rreth dy milionë njerëz, pothuajse një të katërtën e popullsisë, përmes urisë, punës së tepërt, sëmundjeve dhe ekzekutimeve masive.

Qytetet u zbrazën, feja u ndalua dhe familjet u shkatërruan në emër të ndërtimit të një shoqërie bujqësore utopike. Pol Poti ishte arkitekti i "Vitit Zero," një lëvizje që premtoi barazi, por që solli gjenocid.

Rinia formuese e Saloth Sarit

Pol Poti lindi si Saloth Sar me 19 maj 1925, në Kamboxhian qendrore. Familja e tij jetonte thjesht, por komode. Në vitin 1949, Sar shkoi në Paris me bursë, dhe kjo i ndryshoi shpejt botëkuptimin. Në Francë, ai u ekspozua ndaj ideve radikale dhe u zhyt në teorinë komuniste.

Në vitin 1951, në Kamboxhia u themelua Partia Revolucionare Popullore Kmer (KPRP). Pas kthimit në vend në 1953, Sar përfitoi nga ndryshimet dramatike që po ndodhnin në vendin e tij.

Ngjitja e Kmerëve të Kuq

Në nëntor të vitit 1953, Kamboxhia fitoi pavarësinë nga Franca. Saloth Sar punonte si mësues ndërsa planifikonte një revolucion komunist me KPRP.

Gjatë dekadës së ardhshme, ai u ngjit në radhët e organizatës, e cila u bë e njohur si Kmerët e Kuq. Ai nisi të përdorte emrin e luftës "Pol Pot" dhe në 1963 u bë udhëheqës.

Lëvizja fitoi mbështetje nga fshatarët, duke u organizuar rreth kauzave që favorizonin të varfrit në kurriz të banorëve të qyteteve. Gjatë Luftës së Vietnamit, dhuna i shtyu edhe më shumë njerëz të përqafojnë ndjekësit e Pol Potit.

Në vitin 1970, princi Norodom Sihanouk humbi pushtetin pas një grushti shteti nga gjenerali Lon Nol. Sihanouk u bë aleat me guerilët e Pol Potit, duke u dhënë atyre legjitimitet. Ndërkohë që bombardimet amerikane në Kamboxhia vazhdonin, më shumë komunitete rurale e panë Kmerët e Kuq si shpëtim.

Me 17 prill 1975, Kmerët e Kuq pushtuan Phnom Penhin. Pol Poti premtoi një fillim të ri me "Vitin Zero."

Pol Pot dhe gjenocidi kamboxhian

Qëllimi i Pol Potit ishte ta kthente Kamboxhian në një utopi bujqësore të vetëmjaftueshme, por metodat e tij ishin brutale.

Ai urdhëroi evakuimin e të gjitha qyteteve, duke detyruar miliona njerëz në fshatra. Kmerët e Kuq shfuqizuan paranë, tregjet, shkollat dhe fenë, duke ngritur komuna bujqësore ku njerëzit punonin në kushte çnjerëzore.

Çdo person i konsideruar "armik i revolucionit" u burgos, u torturua ose u ekzekutua. Kjo përfshinte intelektualë, tregtarë, zyrtarë shtetërorë, pakica etnike, murgj budistë dhe dyshues për mosbindje. Shumë u dërguan në burgun famëkeq Tuol Sleng, i njohur si vendi ku njerëzit "hynin por nuk ktheheshin më."

Një studim i vitit 2017 zbuloi se midis viteve 1975 dhe 1979, regjimi i Pol Potit vrau mes 1.67 dhe 2.18 milionë njerëz, rreth një të katërtën e popullsisë.

Në vitin 1979, Vietnami pushtoi Kamboxhian, rrëzoi Kmerët e Kuq dhe detyroi Pol Potin të tërhiqej në xhunglat pranë kufirit tajlandez.

Vdekja e Pol Potit

Megjithëse u rrëzua, Pol Poti ruajti ndikim në mërgim. Gjatë viteve 1980, Kmerët e Kuq vazhduan të merrnin mbështetje indirekte ndërkombëtare për shkak të politikave të Luftës së Ftohtë.

Në vitet 1990, fuqia e Kmerëve të Kuq u zvogëlua. Në vitin 1997, Pol Poti u arrestua nga dezertorë të grupit dhe u vendos në arrest shtëpiak, ndërsa prokurorët ndërkombëtarë përgatiteshin ta nxirrnin në gjyq për gjenocid.

Tmerret e gjenocidit kamboxhian ishin bërë të qarta për botën. Dëshmitë tregonin se Tuol Sleng kishte qenë një burg torturash masive dhe se të burgosurit ishin ekzekutuar në "fushat e vrasjeve" aty pranë.

Por para se të përballej me drejtësinë, Pol Poti vdiq papritur nga arresti kardiak me 15 prill 1998, në moshën 73-vjeçare. Megjithatë, jo të gjithë e besuan këtë shpjegim zyrtar.

Si vdiq Pol Poti?

Në janar të vitit 1999, revista Far Eastern Economic Review raportoi se Pol Poti kishte kryer vetëvrasje pasi kishte mësuar se mund të ekstradohej në Shtetet e Bashkuara për t'u gjykuar.

Zyrtarët e Kmerëve të Kuq pretenduan se Pol Poti vdiq në gjumë, por refuzuan kërkesat për një autopsi zyrtare. Trupi i tij u dogj nxitimthi, pa iu bërë autopsi, megjithëse zyrtarët tajlandezë raportohet se morën mostra flokësh dhe lëkure.

Djegia e shpejtë ngjalli dyshime dhe ushqeu thashethemet se diktatori mund të kishte marrë helm për të shmangur gjyqin, ose se ndjekësit e tij i kishin përshpejtuar vdekjen për të parandaluar që ai të zbulonte krimet e tyre. Far Eastern Economic Review raportoi se Pol Poti vdiq pasi mori një "dozë vdekjeprurëse Valiumi dhe klorokine."

Megjithëse para vdekjes pretendonte "ndërgjegjja ime është e pastër," Pol Poti konsiderohet një nga diktatorët më gjakatarë të historisë. Përpjekja e tij për ristrukturim radikal shoqëror solli vuajtje masive dhe shkatërrim për dekada në Kamboxhia.

Edhe pse nuk u përball kurrë me gjyqin, tribunali i Kmerëve të Kuq më vonë dënoi disa nga udhëheqësit e mbijetuar për krime kundër njerëzimit, duke vulosur trashëgiminë e tmerrshme të ish-udhëheqësit të tyre. / All Thats Interesting - Syri.net