'Momenti global' i euros rrezikon të zhduket, shkak përçarjet politike

Ndërsa alarmi mbi politikën tregtare të Donald Trump po e shtynte dollarin drejt niveleve më të ulëta shumëvjeçare, shefja e Bankës Qendrore Evropiane, Christine Lagarde, në fund të majit u kërkoi udhëheqësve të Evropës të përdornin paratë e tyre - ose më saktë, monedhën e tyre - aty ku donin të flisnin.

Argumenti i saj, i paraqitur në një fjalim në Berlin, ishte i thjeshtë: alarmi për sulmin e Trump ndaj ‘status quo-së’ ekonomike, ishte një shans për Evropën për të çuar përpara qëllimin e saj, për të rritur ndikimin e monedhës së saj të vetme.

Duke u bazuar në propozimet e vitit të kaluar nga paraardhësi i saj Mario Draghi për reforma rrënjësore në sistemin financiar të Evropës, Lagarde shpiku një frazë për të përcaktuar mundësinë: "momenti global i euros".

Arsyetimi i saj ishte i thjeshtë, tha për Reuters një burim i njohur me mendimin e saj. E bindur se ky mund të jetë një moment përcaktues për Evropën, Lagarde - një ish-ministre franceze e financave - u zhgënjye nga mungesa e lidershipit politik. Ajo mendoi se të paktën një zë duhet ta mbushë boshllëkun.

Katër muaj më vonë - dhe një vit që nga raporti i Draghi-t - thirrjet e Lagarde për të forcuar themelet e monedhës së përbashkët po mbyten nga përçarjet kombëtare dhe prioritete të tjera, të tilla si lufta në Ukrainë, përballja me Trump dhe përballimi i trazirave politike të brendshme.

Një ndjenjë inercie politike është mësimi kryesor nga intervistat e Reuters me më shumë se një duzinë zyrtarësh të eurozonës dhe bankierë qendrorë, bankierë të lartë privatë dhe vëzhgues veteranë të Brukselit me një pamje nga afër - shpesh në dhomë - të diskutimeve. Vetë Lagarde refuzoi të komentonte.

Masat që do të kishin forcuar tërheqjen e euros për investitorët janë lënë pas dore, thanë burimet.

Propozimet për të emetuar së bashku borxh në euro për të financuar mbrojtjen e Evropës, hasën në rezistencë nga Berlini dhe Parisi. Kombet më të vogla me sektorë të mëdhenj financiarë kundërshtuan centralizimin e fuqive mbikëqyrëse në organet e BE-së. Dhe planet për të krijuar një version digjital të euros, ende nuk kanë marrë një formë të qartë.

“Në thelb, BE-ja përpiqet të përqendrohet në shumë kriza në të njëjtën kohë”, tha për Reuters Enrico Letta, ish-kryeministri italian, i cili vitin e kaluar paraqiti raportin e tij mbi reformat e nevojshme për tregun e vetëm të rajonit.

"Unë e shoh një Evropë të ndarë".

"DOLLARI ËSHTË MBRET"

Euroja në xhepat e 350 milionë evropianëve nga Dublini në Nikozi është ndër arritjet më të prekshme të BE-së. E shkatërruar pothuajse nga një krizë e borxhit sovran 15 vjet më parë, ajo është fryt i një procesi tre-dekadësh reformash bankare dhe monetare, që mbetet një punë në zhvillim e sipër.

Por dollari mbetet dominues në nivel global. Ai përbën tre të pestat e rezervave të bankave qendrore dhe është monedha kryesore e transaksioneve për mallra të tilla si nafta. Statusi i tij i jep qeverisë amerikane qasje në një grup të gatshëm huadhënësish dhe e ndihmon atë të ushtrojë ndikim të jashtëzakonshëm financiar. Siç tha Trump në korrik: "Dollari është mbret dhe ne do ta mbajmë të tillë."

Megjithatë, euro mund të pretendojë të jetë monedha e dytë më e favorizuar në botë. Ajo përbën rreth 20% të rezervave globale të bankave qendrore dhe një sasi të ngjashme të faturimit tregtar. Përveç 20 vendeve të eurozonës, 60 kombe ose territore e kanë lidhur drejtpërdrejt ose tërthorazi monedhën e tyre me të./ Reuters.