Estonia kërkon konsultim urgjent me vendet e NATO-s pas shkeljes së hapësirës ajrore nga Rusia
Estonia ka kërkuar konsultim me vendet e tjera të NATO-s pas shkeljes së hapësirës së saj ajrore nga avionët luftarakë rusë të premten në mëngjes, 19 shtator 2025.
Sipas qeverisë, tre avionë luftarakë rusë MiG-31 hynë në hapësirën ajrore estoneze “pa leje dhe qëndruan aty për gjithsej 12 minuta” mbi Gjirin e Finlandës.
Italia, Finlanda dhe Suedia ngritën avionë në kuadër të misionit të NATO-s për forcimin e krahut lindor të aleancës. Një zëdhënës i NATO-s e quajti “një tjetër shembull të sjelljes së pakujdesshme të Rusisë dhe të aftësisë së NATO-s për t’u përgjigjur”.
Rusia mohoi se kishte shkelur hapësirën ajrore të Estonisë. Por tensionet janë rritur kohët e fundit, pasi Polonia dhe Rumania – të dyja anëtare të NATO-s – raportuan se dronë rusë kishin hyrë në hapësirën e tyre ajrore.
Neni 4 i traktatit të NATO-s parashikon nisjen zyrtare të konsultimeve urgjente mes 32 anëtarëve të aleancës, që lidh SHBA dhe shumë vende evropiane në mbrojtje kolektive.
Kjo është hera e dytë këtë muaj që një vend anëtar i NATO-s kërkon konsultime sipas Nenit 4. Polonia e bëri më 10 shtator pasi dronë rusë hynë në hapësirën e saj ajrore.
Kryeministri estonez, Kristen Michal, tha se “përgjigjja e NATO-s ndaj çdo provokimi duhet të jetë e bashkuar dhe e fortë”.
“E konsiderojmë thelbësore të konsultohemi me aleatët tanë për të siguruar një ndërgjegjësim për situatën dhe për të rënë dakord mbi hapat e ardhshëm të përbashkët,” tha Michal.
Presidenti amerikan Donald Trump u shpreh të premten: “Nuk më pëlqen. Nuk më pëlqen kur ndodhin këto gjëra. Mund të sjellë probleme të mëdha.”
Estonia, e cila kufizohet me Rusinë në lindje, tha se kjo ishte shkelja e pestë e hapësirës së saj ajrore nga avionët rusë këtë vit.
Zyrtarët thanë se avionët rusë hynë nga verilindja dhe u interceptuan nga avionët finlandezë mbi Gjirin e Finlandës. Pasi hynë në hapësirën ajrore estoneze, avionët italianë F-35, të vendosur në Estoni, u ngritën në kuadër të misionit të NATO-s “Baltic Air Policing” për t’i shoqëruar jashtë hapësirës së NATO-s
Qeveria theksoi se avionët rusë nuk kishin plan fluturimi, kishin fikur transponderët dhe nuk kishin komunikim me dy drejtime me kontrollin ajror estonez.
Ministria e Mbrojtjes e Rusisë tha se avionët ishin në një “fluturim të planifikuar… në përputhje të rreptë me rregullat ndërkombëtare të hapësirës ajrore dhe nuk kishin shkelur kufijtë e shteteve të tjera, gjë e konfirmuar nga monitorimi objektiv”.
Ajo shtoi se avionët kishin fluturuar mbi ujërat neutrale të Baltikut, më shumë se 3 km nga ishulli Vaindloo, i cili i përket Estonisë.