Macron do të emërojë një kryeministër të ri në ditët në vijim: Ja emrat që spekulohen

Kryeministri francez François Bayrou humbi sot votëbesimin e Asamblesë Kombëtare, duke i dhënë fund mandatit të tij nëntëmujor. Ky zhvillim shënon një tjetër kapitull kaotik në politikën franceze, ku paqëndrueshmëria ka dominuar gjatë gjithë mandatit të dytë të presidentit Emmanuel Macron.

Pallati Elize njoftoi se Macron do të pranojë dorëheqjen e Bayrou nesër dhe se brenda pak ditësh do të emërojë pasardhësin e tij. 74-vjeçari ishte kryeministri i katërt në vetëm dy vjet nën drejtimin e Macron, pas Elizabeth Bourne, Gabriel Atal dhe Michel Barnier.

Një qeveri e dobët dhe e pambështetur

Qeveria e pakicës e kryeministrit në largim u përball me kundërshtime të forta për shkak të planeve të saj për shkurtime drastike buxhetore. Bayrou kërkoi një reduktim prej 44 miliardë eurosh për të frenuar borxhin publik në rritje të Francës, i cili në fillim të vitit 2025 arriti 3,345 miliardë euro – ekuivalente me 114% të PBB-së. Çdo qytetar francez tashmë mban mbi supe një borxh mesatar prej rreth 50,000 eurosh.

Propozimet e tij për të ngrirë përfitimet sociale, për të hequr dy festa zyrtare dhe për të shkurtuar ndjeshëm buxhetin e shëndetësisë shkaktuan pakënaqësi të madhe. Kriza e borxhit, e kombinuar me presionin demografik të një popullsie që po plaket, e ktheu Bayrou në objekt kritikash të ashpra si nga e majta, ashtu edhe nga e djathta.

Në fjalimin e tij të fundit në parlament, Bayrou paralajmëroi se Franca ishte bërë një vend “me mbështetje jetike” nga shpenzimet qeveritare, ndërsa insistoi në domosdoshmërinë e shkurtimeve për të shmangur një katastrofë ekonomike për gjeneratat e ardhshme.

Një parlament i bllokuar dhe pa shumicë

Historia e trazuar filloi në qershor 2024, kur Macron, i goditur rëndë nga humbjet e partisë së tij në zgjedhjet europiane, shpalli zgjedhje të parakohshme parlamentare. Ai shpresonte të siguronte një shumicë të qartë, por rezultati prodhoi një parlament të përçarë e të pasigurt, duke e bërë thuajse të pamundur krijimin e një qeverie stabile.

Michel Barnier, i cili u emërua kryeministër në shtator, u rrëzua pas vetëm tre muajsh – mandati më i shkurtër që nga fillimi i Republikës së Pestë franceze. Bayrou tani pëson të njëjtin fat, duke dhënë dorëheqjen zyrtarisht të martën.

Zëra për zgjedhje presidenciale të parakohshme

E djathta ekstreme dhe e majta radikale vazhdojnë të kërkojnë zgjedhje të parakohshme presidenciale, por Macron ka deklaruar se nuk do të tërhiqet para përfundimit të mandatit në vitin 2027. Deri atëherë, çdo kryeministër i emëruar rrezikon të përballet me të njëjtin bllokim politik si paraardhësit.
Pasardhësi i mundshëm i Bayrou

Macron ndodhet tani nën presion për të emëruar një kryeministër nga e majta, pasi dy të fundit ishin të qendrës dhe të djathtës.

Ndër emrat që qarkullojnë janë:

• Olivier Faure, kreu i socialistëve, me 66 deputetë në Asamble.

• Bernard Cazeneuve, ish-kryeministër, dhe Pierre Moscovici, aktualisht kreu i zyrës së kontabilitetit.

Nga qendra dhe e djathta, opsionet përfshijnë:

• Sébastien Lecornu, 39 vjeç, ministër i mbrojtjes dhe figurë e afërt me Macron.

• Catherine Vautrin, ministre e punës dhe shëndetësisë.

• Bruno Retailleau, ministër i brendshëm dhe drejtues i republikanëve.

• Gérald Darmanin, ministër i drejtësisë.

Megjithatë, analistët paralajmërojnë se cilido pasardhës do të përballet me të njëjtat vështirësi – një parlament i fragmentuar, një opozitë e papajtueshme dhe një borxh publik në rritje. Shumë figura politike hezitojnë ta marrin këtë rol, pasi e konsiderojnë një “puthje të vdekjes” për karrierën e tyre përpara zgjedhjeve presidenciale të vitit 2027.

Dorëheqja e Bayrou lë Francën përballë një periudhe të re pasigurie politike, ndërsa presidenti Macron duhet të zgjedhë mes një kompromisi të vështirë ose përballjes së vazhdueshme me një parlament të bllokuar.