Vlerat e ndryshuara të disa proteinave në gjak mund të sinjalizojnë herët praninë e kësaj sëmundjeje të rëndë

Kërkimi mbi SLA (Skleroza Laterale Amiotrofike, një nga sëmundjet neurodegjenerative më të rënda, më invaliduese dhe më vdekjeprurëse) ka bërë një hap të rëndësishëm përpara – dhe kjo në Itali, në “Città della Salute e della Scienza” të Torinos, ku është identifikuar një grup proteinash të pranishme në gjak që mund të përfaqësojnë një biomarker për të zbuluar SLA-në në fazat e saj të hershme.

Studimi, i koordinuar nga profesori Adriano Chiò, drejtor i neurologjisë në spitalin Le Molinette, dhe profesori Andrea Calvo, neurolog në të njëjtën strukturë, është kryer në bashkëpunim me National Institutes of Health (NIH) në Shtetet e Bashkuara dhe është botuar në revistën shkencore Nature Medicine.

Duke përdorur një teknologji të avancuar, të quajtur Olink Explore 3072, studiuesit arritën të matin përqendrimin e mbi 3000 proteinave që qarkullojnë në gjak, duke identifikuar 33 proteina te pacientët me SLA, nivelet e të cilave ishin dukshëm të ndryshuara. Për më tepër, këto proteina shfaqeshin të ndryshuara edhe tek persona që në atë moment ishin të shëndetshëm, por që më pas do të zhvillonin SLA. Kjo tregon se përpara shfaqjes së simptomave, sëmundja ka një fazë të gjatë “të heshtur”, gjatë së cilës mund të bëhet e mundur ndërhyrja përpara se të fillojë një proces degjenerativ që sot konsiderohet i pakthyeshëm.

SLA është një sëmundje neurodegjenerative që prek motoneuronin e parë dhe të dytë, të cilët mundësojnë lëvizjen dhe kontrollojnë aktivitetin e tkurrjes së muskujve. SLA i dëmton gradualisht këto neurone, duke i bërë të paafta për të funksionuar, gjë që çon në paralizë dhe komprometon funksione jetike si të folurit, gëlltitja dhe frymëmarrja. Kjo ndodh ndërkohë që pacienti mbetet plotësisht i vetëdijshëm dhe i kthjellët, por i burgosur në një trup që nuk i përgjigjet më. Kur shfaqen simptomat e para, fatkeqësisht, sëmundja tashmë ka hyrë në një fazë të pakthyeshme, ndaj diagnostikimi i hershëm është thelbësor, dhe ky studim përfaqëson një hap të madh përpara.

Siç shpjegon profesori Chiò:

“Rezultatet përfaqësojnë një përmbysje të vërtetë. Për herë të parë kemi në dispozicion një mjet potencial jo vetëm për të përmirësuar dhe përshpejtuar diagnostikimin e SLA-së, por edhe për ta identifikuar atë në një fazë shumë të hershme, duke lejuar ndërhyrjen në mënyrë më të menjëhershme dhe më të synuar.”

Ky zbulim, pra, hap skenarë të rinj në fushën e Sklerozës Laterale Amiotrofike: një diagnozë e hershme bën të mundur veprim më të shpejtë, përdorimin e terapive të ndryshme farmakologjike dhe mbi të gjitha përpara se të fillojë procesi i degjenerimit të muskujve dhe i paralizës. Gjithashtu, mundësia për të ndërhyrë që në këtë fazë krijon hapësirë për zhvillimin e trajtimeve të reja që mund të ngadalësojnë apo madje të parandalojnë përparimin e SLA-së.