Turizmi masiv dhe aktivitetet kërkimore po rrezikojnë Antarktidën: Studimi paralajmëron ndotje të rrezikshme
Antarktida, e konsideruar si zona e fundit e egër e Tokës, po përballet me presione gjithnjë e më të mëdha nga prania njerëzore. Një studim i publikuar në Nature Sustainability paralajmëron se rritja e turizmit dhe zgjerimi i bazave shkencore po përshpejtojnë ndotjen dhe shkrirjen e borës, duke kërcënuar ekosistemet e brishta që tashmë ndodhen nën trysninë e ndryshimeve klimatike.
Të dhënat tregojnë një rritje të jashtëzakonshme të vizitave turistike: nga më pak se 8 mijë vizitorë në vitet 1990, numri u rrit në mbi 124 mijë gjatë sezonit 2023-24. Shoqata Ndërkombëtare e Operatorëve Turistikë të Antarktidës (IAATO) raporton se vetëm në një sezon, 55 operatorë kryen gati 570 udhëtime në kontinentin e ngrirë, ndërsa parashikimet sugjerojnë se deri në vitin 2034 numri i vizitorëve mund të arrijë 450 mijë.
Ekipet kërkimore nga Kili, Gjermania dhe Holanda, pas katër vitesh matjesh në një shtrirje prej 2,000 kilometrash, zbuluan se ndotja nga metalet toksike si nikeli, bakri dhe plumbi është rritur dhjetëfish në krahasim me katër dekada më parë. Shkencëtarët paralajmërojnë se prania në rritje e anijeve, avionëve dhe gjeneratorëve me naftë po çliron grimca bloze që e errësojnë borën, duke e bërë atë të thithë më shumë nxehtësi dhe për pasojë të shkrihet më shpejt.
Sipas llogaritjeve, një turist i vetëm mund të kontribuojë në shkrirjen e rreth 100 tonëve borë. Ndikimi bëhet edhe më i madh nga ekspeditat kërkimore, ku një mision shkencor mund të ketë dhjetë herë më shumë ndikim sesa një vizitor i zakonshëm. Përveç gjurmës së karbonit, shkencëtarët theksojnë se turizmi shqetëson jetën e egër, dëmton florën e brishtë dhe rrit rrezikun e futjes së specieve pushtuese.
Edhe pse ekzistojnë masa kufizuese si ndalimi i naftës së rëndë dhe futja e anijeve hibride, studiuesit thonë se këto nuk janë të mjaftueshme. Vetëm kalimi i shpejtë drejt energjive të rinovueshme dhe ulja e përdorimit të lëndëve djegëse fosile mund të ndihmojnë në mbrojtjen e kontinentit.
“Rezultatet tona tregojnë se mbetet ende shumë për të bërë për të zvogëluar barrën e aktiviteteve njerëzore në Antarktidë”, përfundon studimi.