Gjirafat kanë qafë të gjatë dhe lara dhe janë katër specie të ndara

Gjirafat janë të gjata, por nuk i shpëtojnë një rishikimi taksonomik. Sipas një raporti të ri nga Unioni Ndërkombëtar për Ruajtjen e Natyrës (IUCN), gjirafat përfaqësojnë në fakt katër specie të veçanta dhe jo një të vetme.

Raporti, një rishikim i publikuar nga Grupi Specialist i IUCN për Gjirafën dhe Okapin (GOSG), rishqyrton jo vetëm mënyrën se si këto kafshë të rrezikuara kategorizohen, por edhe mënyrën se si mbrohen dhe ruhen, me pasoja të rëndësishme për ruajtjen e tyre në të gjithë Afrikën.

"Ky rishikim taksonomik historik […] reflekton shkencën më të mirë të disponueshme dhe ofron një kornizë të standardizuar globalisht për të udhëhequr ruajtjen," tha Michael Brown, një nga autorët e rishikimit dhe bashkëkryetar i GOSG, sipas një deklarate për shtyp.

Sa specie gjirafash ka?

Historikisht, gjirafat janë trajtuar si një specie e vetme, giraffa camelopardalis, e ndarë në nëntë nënlloje të dallueshme nga pamja dhe shpërndarja e tyre. Por ky klasifikim është debatuar për dekada, me gjithnjë e më shumë studime që sugjeronin se ka edhe specie të tjera, deri në tetë, sipas një analize të cituar shpesh nga viti 2011.

Në vitin 2024, kërkimet e shumta dhe konfuzioni në rritje taksonomik i shtynë studiuesit e GOSG të shqyrtojnë publikimet mbi taksonominë e gjirafës, duke rianalizuar rezultatet gjenetike, morfologjike dhe gjeografike nga artikuj të botuar dhe të rishikuar nga kolegët.

Rivlerësimi i tyre tregoi se ka arsye të forta për ta mbështetur klasifikimin e gjirafave në disa specie. Të dhënat gjenetike demonstruan vazhdimisht diferenca mes grupeve të gjirafave në bazë të ADN-së bërthamore dhe mitokondriale. Ndërkohë, edhe të dhënat morfologjike dhe gjeografike mbështesnin ato gjenetike, duke treguar dallime të konsiderueshme në strukturën e kafkës dhe kufijtë gjeografikë të gjirafave në Afrikë.

Ndryshimet në njolla

Në mënyrë befasuese, studiuesit nuk morën parasysh dallimet në modelet e lëkurës, formën, madhësinë dhe shpërndarjen e njollave, që shpesh përmenden te gjirafat e ndryshme, pasi kërkimet e mëparshme kanë sugjeruar se speciet nuk dallohen gjithmonë nga ngjyra.

Në fakt, raporti thotë se gjetjet paraprake të vitit 2017 treguan që njollat nuk janë të mjaftueshme për t'i ndarë grupet e gjirafave në taksa të veçanta, duke i bërë ato një standard jo të besueshëm për rishikimin e GOSG.

Megjithatë, ekipi gjithsesi mbështeti dhënien e statusit të specieve për disa grupe gjirafash, duke vendosur bazat për strategji më të specializuara ruajtjeje në të ardhmen.

Nga një specie në katër

Në fund, ekipi njohu katër specie të veçanta: gjirafën veriore (giraffa camelopardalis), gjirafën jugore (giraffa giraffa), gjirafën me rrjetë (giraffa reticulata) dhe gjirafën Masai (giraffa tippelskirchi). Studiuesit identifikuan gjithashtu 7 nënlloje të veçanta, që mund të ndikojnë në mënyrën se si planifikohen dhe zbatohen projektet e ruajtjes së gjirafës.

Në fakt, kategorizimi i këtyre specieve dhe nënllojeve mund të krijojë një kuptim më të qartë të sfidave specifike që prekin grupet e ndryshme të gjirafave, të cilat aktualisht (dhe kolektivisht) janë listuar si "të cenueshme" në Listën e Kuqe të IUCN, burimi më gjithëpërfshirës për vlerësimin e statusit të kafshëve në rrezik.

"Njohja e këtyre katër specieve është thelbësore […] për vlerësime të sakta të Listës së Kuqe të IUCN, veprime të synuara ruajtjeje dhe menaxhim të koordinuar përtej kufijve kombëtarë. Sa më saktë ta kuptojmë taksonominë e gjirafës, aq më të përgatitur jemi të vlerësojmë statusin e saj dhe të zbatojmë strategji efektive ruajtjeje," shtoi Brown në deklaratë.

Ndërsa kërkimet e ardhshme mund të zbulojnë edhe specie të tjera gjirafash, raporti i ri përfaqëson kuptimin më të përditësuar të taksonomisë së tyre që kemi sot. Dhe ai vjen në një kohë të rëndësishme, duke u dhënë konservatorëve mundësinë të bëjnë gjithçka për të shpëtuar gjirafën, duke përfshirë të katër speciet aktuale. / Discover Magazine - Syri.net