Brenda fushatës të suksesshme të Pakistanit për të fituar simpatinë e Uashingtonit

Nga Rick Noack/

ISLAMABAD - Pakistan, Kur Donald Trump-i u rizgjodh president në nëntor, zyrtarët në Pakistan kishin frikën më të keqe. Gjatë mandatit të tij të parë, Trump kishte favorizuar Indinë, rivalin e përjetshëm të Pakistanit, ndërsa akuzonte Pakistanin për "mashtrim" dhe ofrim strehimi për "terroristë."

Por më shumë se gjashtë muaj në mandatin e tij të dytë, pas konfrontimit më të ashpër ushtarak mes Indisë dhe Pakistanit në dekada, vendet kanë përjetuar një kthesë të habitshme. Marrëdhëniet e SHBA-së me Indinë janë në krizë mes tensioneve tregtare në rritje dhe një përplasjeje gjithnjë e më personale mes Trump-it dhe kryeministrit indian Narendra Modi. Ndërkohë, zyrtarët pakistanezë kanë lundruar në heshtje dhe me sukses në botën politike të Trump-it, duke forcuar lidhjet me Shtëpinë e Bardhë në një moment trazirash globale.

Në një fjalim këtë muaj, shefi i fuqishëm i ushtrisë pakistaneze, Asim Munir, i përshkroi vizitat e tij të fundit në Shtetet e Bashkuara si "një shenjë e një dimensioni të ri" në marrëdhënie.

Së fundmi, Pakistani ka siguruar një nga normat më të ulëta të tarifave amerikane mes ekonomive kryesore aziatike, në 19%,shumë poshtë normës 29% që fillimisht kërcënohej nga zyrtarët amerikanë dhe shumë më e ulët se tarifa 50% e vendosur ndaj Indisë për blerjen e naftës ruse.

Trump është mburrur për planet e përbashkëta për të eksploruar rezervat "masive" të naftës së Pakistanit, ndërsa zyrtarët pakistanezë kanë ofruar partneritet me Amerikën në sipërmarrje të kriptomonedhës dhe zhvillimin e mineraleve të rralla. Javën e kaluar, SHBA premtoi bashkëpunim më të ngushtë kundër terrorizmit me Islamabadin dhe shpalli Ushtrinë Çlirimtare të Baluçistanit, grupi që udhëheq një kryengritje separatiste vdekjeprurëse në jugperëndimin e pasur me minerale të vendit,si "organizatë terroriste të huaj."

"Ne s'mund të kërkojmë më shumë," tha Mushahid Hussain Sayed, ish-kryetar i Komitetit të Mbrojtjes së Senatit të Pakistanit. Në një kohë kur vendet e tjera detyrohen të bëjnë lëshime, shtoi ai, "interesat tona legjitime po ruhen, mbrohen dhe promovohen."

Edhe në Pakistan "kjo ka ardhur si befasi për shumicën e njerëzve," tha Ayaz Amir, komentator politik dhe ish-oficer pakistanez, "dhe ndoshta për shumicën e njerëzve në Indi, gjithashtu."

Në përgjigje të pyetjeve nga The Washington Post, zyra e shtypit të Shtëpisë së Bardhë tha se presidenti "është efikas sepse mundtë ruajë marrëdhënie duke avokuar për politikat America First,siç është ulja e deficitit tregtar masiv mes Shteteve të Bashkuara dhe Indisë."

Komentatorët dhe zyrtarët pakistanezë e pranojnë se kjo miqësi mund të jetë jetëshkurtër. Trump mbetet i paparashikueshëm, thonë ata, dhe disa kanë frikë se afeksioni i tij i ri për Pakistanin është taktik, me synim detyrimin e Indisë për të bërë lëshime tregtare. Për Trump-in, peshat ekonomike janë të ulëta, vëllimi tregtar i Pakistanit me SHBA është rreth 5% i atij të Indisë. Dhe ofertat e Pakistanit për presidentin mund të shpërbëhen përballë një ekonomie të brishtë dhe kërcënimeve të shumta të sigurisë.

Gjeopolitikisht, India mbetet partneri më logjik për Shtetet e Bashkuara. Uashingtoni dhe Nju Delhi ndajnë të njëjtin rival kryesor, Pekinin, ndërsa Islamabadi është bërë gjithnjë e më i varur nga investimet dhe teknologjia mbrojtëse kineze. Pekini po ndërton një rrjet rrugësh, hekurudhash dhe tubacionesh gati 3200 km nëpër vend.

"Ka shumë pikëpyetje," tha Michael Kugelman, analist për Azinë Jugore.

Qasja e hershme e Pakistanit ndaj Trump-it pas rizgjedhjes së tij u shty pjesërisht nga shqetësimi se ai mund të kërkonte lirimin e liderit të opozitës së burgosur dhe ish-kryeministrit Imran Khan, sipas analistëve dhe ish-zyrtarëve.

Në fund të vitit të kaluar, mbështetësit e Khan-it dukeshin se po depërtonin në orbitën e Trump-it, gjë që shqetësoi ushtrinë pakistaneze, e cila shihet si arbitri përfundimtar i politikës së vendit. Pastaj, në mars, kongresistët Joe Wilson (R–Karolina e Jugut) dhe Jimmy Panetta (D–Kaliforni) paraqitën një projektligj dypartiak që bënte thirrje për sanksione ndaj shefit të ushtrisë Munir dhe zyrtarëve të tjerë për "persekutimin dhe burgosjen e padrejtë të kundërshtarëve politikë."

Ushtria pakistaneze e konsideroi aq thelbësor kontaktin me SHBA-në, sa vendosi të mbikëqyrte vetë negociatat, sipas tre zyrtarëve pakistanezë që folën në kushte anonimiteti. Ushtria e Pakistanit nuk iu përgjigj një kërkese për koment.

Ministri i Brendshëm Mohsin Naqvi, i konsideruar i besueshëm nga ushtria, nxitoi drejt Uashingtonit gjatë javës së inaugurimit të Trump-it për t'u takuar me anëtarë të Kongresit.

Pakistani gjithashtu punësoi firmën lobuese Javelin Advisors, të drejtuar nga George A. Sorial, një ish-ekzekutiv i hershëm i bizneseve të Trump-it, dhe Keith Schiller, një ish-truprojë e Trump-it që më vonë shërbeu në Shtëpinë e Bardhë.

"Ne jemi në një linjë me Administratën dhe jemi të përqendruar në promovimin e paqes duke avancuar dhe mbrojtur interesat më të mira të Shteteve të Bashkuara dhe aleatëve të saj," tha Sorial në përgjigje të pyetjeve për punën e tij me Pakistanin.

Qasja e administratës Trump ndaj Pakistanit dukej se ndryshoi në mars pasi ky i fundit kontribuoi në kapjen e një zyrtari të lartë të Shtetit Islamik që zyrtarët amerikanë e bënin përgjegjës për një sulm vetëvrasës në Kabul në vitin 2021 që vrau 13 trupa amerikanë dhe rreth 170 afganë. Kjo i solli vendit një përmendje të papritur në fjalimin e marsit të Trump-it para Kongresit, ku ai lavdëroi zyrtarët pakistanezë për "ndihmën në arrestimin e këtij përbindëshi."

Ndërkohë, vendi "me shumë sukses shfrytëzoi rrjetet personale dhe familjare të Trump-it," tha Kugelman. World Liberty Financial, një kompani kriptomonedhash e mbështetur nga familja Trump, nënshkroi në prill një letër qëllimi me Crypto Council të Pakistanit, sipas një deklarate nga zyra e kryeministrit. Deklarata theksoi se delegacioni amerikan përfshinte Zachary Witkoff, djalin e Steve Witkoff, zhvilluesit të pasurive të paluajtshme në Nju Jork, i cili tani shërben si i dërguar special i Trump-it në Lindjen e Mesme.

Marrëdhëniet SHBA–Pakistan morën vrull të mëtejshëm në maj, thanë analistët, kur presidenti njoftoi se administrata e tij kishte ndërmjetësuar një armëpushim mes Indisë dhe Pakistanit pas ditësh përshkallëzimi ushtarak. Zyrtarët në Islamabad ishin të shpejtë për t'i dhënë meritat Trump-it dhe njoftuan se do ta nominojnë për Çmimin Nobel për Paqe.

"Kjo duhet ta ketë kënaqur egon presidenciale," tha Amir, komentatori politik pakistanez. "Pakistani instinktivisht e dinte si t'i përgjigjej protokollit të oborrit të Donald Trump-it." India, nga ana tjetër, mohoi që ndërmjetësimi amerikan kishte vulosur armëpushimin, duke kontribuar në prishjen e marrëdhënieve mes Trump-it dhe Modi.

"Presidenti Trump u mbështet te marrëdhëniet e tij si me Indinë, ashtu edhe me Pakistanin, për të siguruar një armëpushim në një konflikt vdekjeprurës që mund të kishte shkuar deri në bërthamor pa ndërhyrjen e tij," tha Shtëpia e Bardhë në deklaratën e saj për The Post.

Javë pas armëpushimit, Trump ftoi shefin e ushtrisë pakistaneze Munir për drekë në Shtëpinë e Bardhë, një takim privat tepër i pazakontë mes një presidenti amerikan dhe një shefi ushtrie të huaj, si dhe një pranim i heshtur i ndikimit gjithnjë në rritje të Munirit. Takimi i qershorit, ku Munir i propozoi Trump-it akses në burimet natyrore të Pakistanit, ishte kyç për përmirësimin e marrëdhënieve, thanë tre zyrtarët pakistanezë.

"Trump impresionohet nga gjeneralët që flasin drejt e pa dredhi, jo nga mashtruesit apo politikanët që thonë një gjë dhe bëjnë një tjetër," tha Sayed, ish-kryetari i Komitetit të Mbrojtjes në Senatin e Pakistanit.

Disa ish-zyrtarë shqetësohen se udhëheqja e Pakistanit është verbuar nga sukseset e fundit dhe nuk është e vëmendshme ndaj rreziqeve. "Lëvdata nuk është strategji, nuk është afatgjatë,"paralajmëroi Maleeha Lodhi, ish-ambasadore pakistaneze në SHBA.

Megjithëse Pakistani ka bërë premtime të mëdha, aftësia e tij për t'i mbajtur ato është e diskutueshme. Vendi ka ëndërruar prej kohësh të gjejë dhe të shfrytëzojë naftë mjaftueshëm për t'u bërë një fuqi energjetike rajonale, por të gjitha përpjekjet deri tani kanë dështuar. Mineralet e rralla të vendit ndodhen kryesisht në zona të rrezikshme dhe të vështira për t'u arritur. Dhe në një komb të prekur nga ndërprerjet e energjisë, ambiciet e Pakistanit për kriptomonedha mund të dështojnë lehtësisht.

Shtyllat e reja të marrëdhënieve SHBA–Pakistan qëndrojnë mbi "tokë të paqëndrueshme," paralajmëroi Kugelman. "Pakistani mund të shpresojë për më shumë se çfarë do të marrë realisht nga SHBA-ja."

Megjithatë, ka shpresë se Pakistani mund të shfrytëzojë momentin dhe të fitojë qasje në teknologji të reja amerikane të mbrojtjes, përfshirë helikopterë sulmues dhe pajisje detare, tha Masood Khan, ambasador i Pakistanit në SHBA deri vitin e kaluar.

"Ne nuk mund të kthehemi në kohët e arta të viteve 1950 kur kishim marrëdhënie shumë, shumë të mira," tha Khan, por "mund të zhvillojmë një paradigmë që i shërben si Shteteve të Bashkuara, ashtu edhe Pakistanit." / Washington Post - Syri.net