Bisedimet për ndotjen plastike dështojnë, negociatorët në Gjenevë hedhin poshtë draft-traktatet

Vendet në ngërç nëse marrëveshja ligjërisht e detyrueshme, duhet të përfshijë kufizime në prodhim dhe kimikate toksike

Edhe një herë, negociatorët do të largohen nga samiti i plastikës këtë javë pa një traktat, pasi nuk kanë arritur të arrijnë një marrëveshje, në atë që supozohej të kishte qenë raundi i fundit i bisedimeve.

Delegatët, të cilët po përpiqeshin të përfundonin një traktat të rëndësishëm për t'i dhënë fund krizës së ndotjes nga plastika, mbeten të bllokuar nëse ai duhet të zvogëlojë rritjen eksponenciale të prodhimit të plastikës dhe të vendosë kontrolle globale, ligjërisht të detyrueshme, mbi kimikatet toksike të përdorura për të bërë plastikë.

Luis Vayas Valdivieso, kryetari i komitetit negociator, shkroi dhe prezantoi dy drafte të tekstit të traktatit në Gjenevë bazuar në pikëpamjet e shprehura nga pjesëmarrësit. Përfaqësuesit nga 184 vende, nuk ranë dakord të përdorin asnjërën si bazë për negociatat e tyre.

Valdivieso tha të premten në mëngjes, ndërsa delegatët u mblodhën përsëri në sallën e asamblesë, se në këtë fazë nuk po propozohej asnjë veprim i mëtejshëm mbi draftin e fundit. Delegatët janë ende në bisedime, por nuk kanë vendosur për hapat e mëtejshëm.

Palau, duke folur në emër të 39 shteteve të vogla ishullore në zhvillim (Sids), shprehu zhgënjim për investimin e vazhdueshëm të burimeve dhe personelit në diskutime të tilla dhe "kthimin e vazhdueshëm në shtëpi me përparim të pamjaftueshëm për t'u treguar njerëzve tanë ... Është e padrejtë që Sids të përballet me barrën e një krize tjetër globale mjedisore, në të cilën kontribuojmë minimalisht".

Përfaqësuesit e Norvegjisë, Australisë, Tuvalusë dhe vendeve të tjera thanë se ishin thellësisht të zhgënjyer që po largoheshin nga Gjeneva pa një traktat.

Komisionerja evropiane Jessika Roswall tha se BE-ja dhe shtetet anëtare të saj kishin pritshmëri më të larta për këtë takim, por ndërsa drafti nuk i plotësoi kërkesat, ai do të ishte një bazë e mirë për një seancë tjetër negociuese.

«Toka nuk është vetëm e jona. Ne jemi kujdestarë për ata që vijnë pas nesh. Le ta përmbushim këtë detyrë», tha ajo.

Arabia Saudite tha se të dy draftet nuk kishin ekuilibër, dhe negociatorët sauditë dhe kuvajtianë thanë se propozimi i fundit mori më shumë parasysh pikëpamjet e shteteve të tjera dhe trajtoi prodhimin e plastikës, të cilin ata e konsideruan jashtë fushëveprimit të traktatit.

Ai draft, i publikuar herët të premten, nuk përfshinte një kufizim në prodhimin e plastikës, por njihte se nivelet aktuale të prodhimit dhe konsumit ishin “të paqëndrueshme” dhe se nevojitej veprim global.

Ishte shtuar një gjuhë e re që thoshte se këto nivele i tejkaluan kapacitetet aktuale të menaxhimit të mbeturinave dhe parashikohej të rriteshin më tej, "duke bërë të nevojshme një përgjigje të koordinuar globale për të ndaluar dhe përmbysur trende të tilla".

Objektivi i traktatit u ripërpunua gjithashtu për të deklaruar se marrëveshja do të bazohej në një qasje gjithëpërfshirëse, që trajtonte të gjithë ciklin jetësor të plastikës.

Çështja më e madhe e bisedimeve ka qenë nëse traktati duhet të vendosë kufizime në prodhimin e plastikës së re apo të përqendrohet në gjëra të tilla si dizajni më i mirë, riciklimi dhe ripërdorimi.

Vendet e fuqishme prodhuese të naftës dhe gazit dhe industria e plastikës, kundërshtojnë kufizimet e prodhimit. Ato duan një traktat të përqendruar, në një menaxhim më të mirë të mbeturinave dhe ripërdorim.

Çdo vit, bota prodhon më shumë se 400 milionë ton plastikë të re, dhe kjo shifër mund të rritet me rreth 70% deri në vitin 2040 pa ndryshime në politika. Rreth 100 vende duan të kufizojnë prodhimin. Shumë prej tyre thanë se ishte gjithashtu thelbësore të adresohej çështja e kimikateve toksike që përdoren për të prodhuar plastikë.

E enjtja ishte dita e fundit e planifikuar e negociatave, por puna në draftin e rishikuar vazhdoi deri të premten.

Shkenca tregoi se çfarë do të duhej për t'i dhënë fund ndotjes dhe për të mbrojtur shëndetin e njeriut, tha Bethanie Carney Almroth, një profesoreshë e ekotoksikologjisë në Universitetin e Göteborgut në Suedi, e cila bashkëdrejton Koalicionin e Shkencëtarëve për një Traktat Efektiv për Plastikat.

Shkenca mbështeti adresimin e ciklit të plotë jetësor të plastikës, duke filluar me nxjerrjen dhe prodhimin, dhe kufizimin e disa kimikateve për të siguruar që plastikat të jenë më të sigurta dhe më të qëndrueshme, shtoi ajo. "Shkenca nuk ka ndryshuar", tha Almroth. "Nuk mund të negociohet."

Ambientalistët, mbledhësit e mbeturinave, udhëheqësit indigjenë dhe drejtuesit e bizneseve udhëtuan drejt samiti gjatë bisedimeve, për të bërë që zëri i tyre të dëgjohet. Disa përdorën taktika krijuese, por po largohen të zhgënjyer. Udhëheqësit indigjenë kërkuan një traktat që njihte të drejtat dhe njohuritë e tyre./ The Guardian.