Oferta franceze për të krijuar 'Shtetin e Kaledonisë së Re' refuzohet nga blloku pro-pavarësisë

Koalicioni kryesor pro-pavarësisë në Kaledoninë e Re, Fronti Socialist Nacionalçlirimtar i Kanakëve (FLNKS), hodhi poshtë marrëveshjen e ndërmjetësuar nga Franca për krijimin e një “Shteti të Kaledonisë së Re” me autonomi të zgjeruar, por që do të mbetej brenda kuadrit francez.

Marrëveshja, e njoftuar muajin e kaluar pas 10 ditësh negociatash në Paris, synonte t’i jepte qytetarëve të arkipelagut kombësi të dyfishtë — franceze dhe kaledoniane — por nuk përfshinte një referendum të ri për pavarësi, një kërkesë kyçe për Kanakët vendas.

“FLNKS zyrtarisht e refuzon draft-marrëveshjen e Bougival sepse është e papajtueshme me themelet dhe arritjet e luftës sonë”, deklaroi Dominique Fochi gjatë një konference për shtyp. Një tjetër anëtare e koalicionit, Marie-Pierre Goyetche, tha se blloku ka nisur një “apel paqësor” për mbështetësit që të kundërshtojnë planin francez.

Ministri francez për Territoret Jashtë Shtetit, Manuel Valls, njoftoi se do të udhëtojë javën e ardhshme në Kaledoninë e Re për të përpjekur të shpëtojë “kompromisin historik”.

Kaledonia e Re ka përjetuar trazira të mëdha në maj 2024 pas planeve për të zgjeruar të drejtën e votës, që çuan në 14 viktima dhe dëme me vlerë miliarda euro. Nga tre referendume për pavarësi midis 2018 dhe 2021, shumica e votuesve mbajtën qëndrimin pro-Francës, megjithëse Kanakët bojkotuan pjesërisht votimin e vitit 2021.

Sipas regjistrimit të vitit 2019, 32.5% e Kanakëve indigjenë jetojnë në varfëri, ndërsa ekonomia e rajonit mbetet e varur nga minierat e nikelit dhe ndihmat franceze, çka nxit kërkesat për një pavarësi të plotë dhe zhvillim ekonomik më të qëndrueshëm.