Kontrabanda e avionëve: Si e shmang Irani Perëndimin

Zyrtari që dyshohet se manovroi përmes Madagaskarit, midis fronteve në konfliktin SHBA-Iran mohon çdo shkelje. "Nuk kam qenë i përfshirë në asnjë aktivitet të parregullt", deklaroi Ministri i Transportit Valéry Ramonjavelo, i cili u shkarkua disa ditë më parë, në një telefonatë. Ai nuk mund të thoshte më shumë në këtë kohë, pasi një komision po heton.

Ramonjavelo u shkarkua për dyshimin se ndihmoi Iranin të zgjeronte flotën e tij të avionëve, gjë që u pengua nga sanksionet. Agjencia e Menaxhimit të Aviacionit (ACM), e cila është nën varësinë e ministrisë së tij, lëshoi një regjistrim të përkohshëm për pesë avionë Boeing 777 në janar. Sipas dokumenteve, pronarët e tyre indianë kishin ndërmend t'i servisonin në Kenia. Në vend të kësaj, aeroplanët u ulën në Iran. ACM pranoi një regjistrim tremujor, por pretendon se aeroplanët mbërritën në Iran, falë një zgjatjeje të falsifikuar të dokumenteve.

Mënyra krijuese

Sidoqoftë, Irani ka futur kontrabandë avionë që i përkisnin një kompanie amerikane në vend gjatë konfliktit me SHBA-në - një pikë e vërtetë presioni për Presidentin e SHBA-së Donald Trump. Edhe në mënyrë indirekte, asnjë mall strategjikisht i rëndësishëm amerikan nuk mund të sillet në Iran. Shtetet që ndihmojnë në këtë rrezikojnë sanksione financiare dhe ekonomike sipas ligjit të SHBA-së.

Vendet evropiane gjithashtu ndalojnë eksporte të tilla kritike për sigurinë. Prandaj, Irani është i detyruar të gjejë mënyra krijuese për të blerë avionë ose pjesë këmbimi perëndimore. Për shembull, në vitin 2022, disa avionë Airbus të destinuar fillimisht për në Uzbekistan u devijuan në mënyrë të paligjshme në Iran, duke çaktivizuar transponderët e tyre. Në raste të tjera, avionë u blenë gjithashtu nëpërmjet vendeve të treta si Kina. Dhe vitin e kaluar, dy Airbus A340 u futën kontrabandë nëpërmjet Gambisë.

Qarqet më të larta qeveritare

Në një zyrë në një rrugë të ngarkuar në kryeqytetin e Madagaskarit, Antananarivo, ulet një burrë që nuk ka dyshim se çështja aktuale përfshin korrupsion që ka arritur nivelet më të larta të qeverisë. Sipërmarrësi Andry Raobelina dikur zotëronte vetë një linjë ajrore. Por më pas ai veproi si këshilltar i një rivali politik të Presidentit Andry Rajoelina dhe u regjistrua si kandidat në zgjedhjet e fundit. "Që atëherë, kam humbur licencën time", thotë ai. Ai ka mbetur me tre kanalet e tij televizive. Pas tavolinës së tij, programet shfaqen në ekrane.

Ai aplikonte vetë për dokumente të tilla. "Sipas ligjeve tona, objektet e mirëmbajtjes në Kenia duhej të ishin inspektuar paraprakisht", thotë ai, "por nuk ndodhi kështu. Për mua, korrupsioni është shpjegimi i vetëm". Në fund të fundit, presidenti tashmë miraton blerjen e çdo makine për qeverinë. "Dhe ai pretendon se nuk dinte asgjë për një transaksion kaq të rëndësishëm? Më falni, kjo është e pamundur".

Frika nga tarifat

Vëllimi vjetor i tregtisë midis Madagaskarit, një vend me një popullsi prej 90 përqind të krishterësh, dhe Iranit nuk arrin as një milion dollarë. Ishte edhe më e habitshme vitin e kaluar kur Presidenti Rajoelina dërgoi në Teheran mikun e tij të besuar Joël Randriamandranto, kreun e organizatës përgjegjëse për regjistrimin e avionëve. Ka zëra në Antananarivo, se agjencia e inteligjencës së jashtme amerikane, CIA, po heton çështjen - dhe çështjen nëse aeroplanët mund të kenë qenë të ngarkuar me armë.

Tarifat e importit për produktet e Madagaskarit në SHBA sapo ishin ulur nga 47 përqind e njoftuar në shkurt në një shifër disi të tolerueshme prej 15 përqind. Deri në presidencën e Trump, Madagaskari eksportonte në SHBA kryesisht pa taksa.

Sipërmarrësit e tekstilit në vend, të cilët janë të përqendruar në SHBA, i frikësohen veçanërisht një fati të ngjashëm me Afrikën e Jugut, e cila duhet të paguajë 30 përqind për shkak të prirjeve të saj politike. Nën Rajoelinën, Madagaskari është drejtuar gjithashtu nga vendet e BRICS, të cilave Irani u përket prej dy vitesh.

Seri rastesh korrupsioni

Mialisoa Randriamampianina, drejtoreshë e zyrës së organizatës kundër korrupsionit Transparency International në Malagasi, gjithashtu beson se ka përfshirje politike. "Disa ditë më parë, një biznesmen pakistanez i cili ishte këshilltar zyrtar i Presidentit të Senatit u arrestua", thotë ajo. "Ne kemi foto të të dyve së bashku në takime zyrtare."

Dorëzimi i Boeing-eve në Iran është "një nga skandalet më të mëdha të dhjetë viteve të fundit - por aspak i vetmi". Ka pasur një sërë rastesh korrupsioni. Kohët e fundit, u arrestuan edhe një gazetar jopopullor dhe një politikan i opozitës. "Hapësira për shoqërinë civile po zvogëlohet vazhdimisht", thotë Randriamampianina.

Akuzat nga opozita

Sidoqoftë, çështja është një dhuratë nga perëndia për opozitën. Në selinë e një aleance të disa partive opozitare në një kodër në Antananarivo, dhjetëra gazetarë vendosën kamerat e tyre përpara ish-Presidentit të Madagaskarit, Marc Ravalomanana.

Politikani akuzon pasardhësin e tij për "tradhti të lartë" dhe korrupsion, "një shenjë e mangësive më të thella institucionale dhe korrupsionit në nivelet më të larta". Lidhur me reagimet e mundshme nga Uashingtoni, ai i thotë Standard: "Shpresojmë të mos ketë ndëshkime kolektive, siç është rritja e tarifave të importit. Sanksionet duhet të drejtohen individualisht ndaj individëve të përfshirë."

Ai është i njohur mirë me skandalet e avionëve. Blerja e një avioni presidencial prej 60 milionë dollarësh kontribuoi në trazirat në vitin 2009 - dhe në fund në rënien e tij. Prodhuesi: Boeing./ Der Standard.