Nga ndalimi i therjes së kafshëve te këndimi i himnit në gjuhën.../ Çfarë kërkojnë evropianët nga BE-ja: Iniciativat më të çuditshme të qytetarëve

Që nga viti 2012, qytetarët e Bashkimit Evropian kanë pasur mundësinë të ndikojnë drejtpërdrejt në procesin legjislativ të BE-së përmes Iniciativës Qytetare Evropiane (ECI), një mekanizëm demokratik që u lejon grupeve prej të paktën shtatë qytetarësh nga shtatë vende anëtare të propozojnë ligje të reja për çështje ku BE-ja ka kompetenca.

Deri më sot janë paraqitur 121 iniciativa, nga ndalimi i therjes së kafshëve, ndalimi i përdorimit të glifosatit, deri te propozime më të çuditshme si këndimi i himnit evropian në Esperanto apo krijimi i një feste për nder të Mario Draghit.

Nga mirëqenia e kafshëve te mbrojtja e konsumatorit

Shumica e propozimeve janë përqendruar në tema serioze si shëndetësia, mbrojtja e mjedisit dhe të drejtat e kafshëve. Iniciativa “Ndal Mizorisë, Ndal Therjes” kërkon mbylljen graduale të të gjitha fermave të kafshëve në BE, me një reduktim vjetor prej 50% dhe kalimin në alternativa bimore apo laboratorike. Po ashtu, iniciativa “Ndal Shkatërrimin e Lojërave Video” synon të ndalojë praktikat e kompanive që çaktivizojnë lojërat nga distanca, duke i lënë blerësit pa akses në produktet e paguara.

Nga 121 propozime, dhjetë kanë arritur të mbledhin mbi një milion nënshkrime dhe kanë marrë përgjigje zyrtare nga Komisioni Evropian, megjithëse jo gjithmonë pozitive. Komisioni nuk është i detyruar të ndërmarrë veprime ligjore, por duhet të japë një përgjigje publike brenda gjashtë muajve.

Disa nga më të çuditshmet

Përveç propozimeve serioze, disa iniciativa kanë tërhequr vëmendjen për idetë e tyre të pazakonta. Në vitin 2012, u propozua që himni evropian të këndohej ekskluzivisht në Esperanto – një gjuhë artificiale. Kjo u refuzua nga Komisioni për mungesë baze ligjore.

Një tjetër iniciativë kërkonte ndalimin e prostitucionit në të gjithë BE-në, ndërsa në 2014-ën, një propozim synonte shfuqizimin e vetë Parlamentit Evropian. Po ashtu, gjatë krizës së Brexit-it, u kërkua një referendum gjithëpërfshirës në BE për largimin e Mbretërisë së Bashkuar, por pa sukses.

Disa propozime nuk u refuzuan, por dështuan në mbledhjen e nënshkrimeve. Një fushatë që synonte shpalljen e 26 korrikut si “Dita Evropiane e Çfarëdo që të Duhet”, si homazh për një deklaratë të Mario Draghit, mori vetëm 254 nënshkrime. Edhe propozimet për të ardhura bazë universale në BE nuk kanë arritur mbështetje të mjaftueshme.

Demokracia në veprim – por me kufizime

Aktualisht, shtatë iniciativa janë aktive dhe po mbledhin nënshkrime. Ndërsa disa kanë potencial të ndikojnë në politikat e ardhshme të BE-së, të tjera shërbejnë më shumë si reflektim i kreativitetit dhe shqetësimeve të qytetarëve evropianë.

Iniciativa Qytetare Evropiane mbetet një mjet i rëndësishëm i demokracisë pjesëmarrëse në BE, edhe pse suksesi i saj varet jo vetëm nga mbështetja qytetare, por edhe nga vullneti politik i institucioneve evropiane për të vepruar.