'Shkakton kancer'/ Gjykata Kushtetuese e Francës bllokon rikthimin e insekticidit të diskutueshëm

Gjykata kushtetuese e Francës hodhi poshtë të enjten rikthimin e një insekticidi të diskutueshëm, duke i dhënë kështu një goditje të rëndësishme qeverisë dhe lobeve kryesore bujqësore që e kishin mbështetur rikthimin e tij.

Gjyqtarët e gjykatës vendosën se lejimi i përdorimit të acetamipridit, një insekticid aktualisht i ndaluar në Francë, do të shkelte "Kartën e Mjedisit", një tekst kushtetues francez.

Ri-futja e propozuar e Acetamiprid ishte pjesë e një ligji të ri francez që synonte ta bënte jetën më të lehtë për fermerët duke lejuar përdorimin e disa pesticideve, si dhe duke ulur burokracinë dhe duke lehtësuar miratimin e lejeve për objekte të reja të mbarështimit dhe ruajtjes së ujit.

Gjyqtarët theksuan se neonicotinoidët — një klasë insekticidesh që përfshin acetamipridin dhe që vepron duke penguar sistemin nervor të insekteve — mund të lejohen në situata të jashtëzakonshme, por vetëm për një kohë të kufizuar dhe për kultura të përcaktuara mirë. Gjyqtarët zbuluan se këto kushte nuk u respektuan në tekstin e ligjit.

Ligji, i cili u quajt "Loi Duplomb" sipas emrit të senatorit konservator që e prezantoi atë, ishte një përgjigje ndaj protestave masive të fermerëve të vitit 2024. Ai ishte miratuar tashmë në parlament.

Ligji mbështetet nga qeveria dhe nga lobet kryesore bujqësore, por kundërshtohet fuqimisht nga partitë e krahut të majtë, të cilat kanë theksuar ndikimin e tij negativ në biodiversitet.

Më shumë se 2 milionë qytetarë francezë nënshkruan një peticion të nisur muajin e kaluar nga një student 23-vjeçar për të shfuqizuar ligjin, duke ushtruar presion shtesë mbi qeverinë.

Ligji polarizoi opinionin publik francez midis lobeve të fuqishme bujqësore të vendit dhe qytetarëve të tij më ekologjikë, të shqetësuar për dëmin e shkaktuar nga pesticidet ndaj pjalmuesve dhe shëndetit të njeriut. Kundërshtarët e tij i kërkuan Presidentit Francez Emmanuel Macron të mos e nënshkruante ligjin për të hyrë në fuqi.

Zyra e Macron tha të enjten se presidenti e kishte "marrë shënim" vendimin, dhe do ta miratojë ligjin Duplomb "sa më shpejt të jetë e mundur" në versionin e tij të modifikuar sipas vendimit të gjykatës Kushtetuese. Acetamiprid, me fjalë të tjera, do të mbetet i ndaluar.

Figura të opozitës së krahut të majtë e festuan lajmin, ndërsa ministria e bujqësisë pritet të komentojë mbi vendimin më vonë të enjten në mbrëmje.

Megjithatë, lobi bujqësor FNSEA e kritikoi vendimin. "Ky vendim shënon braktisjen e pastër dhe të thjeshtë të sektorëve të caktuar të bujqësisë franceze, në një kohë kur varësia jonë nga importet po rritet në dëm të kërkesave tona sociale dhe mjedisore", shkroi Presidenti i FNSEA-s, Arnaud Rousseau, në  një postim në rrjetet sociale./ Politico.