Tarifat e reja të Trump-it nuk kanë precedent në epokën moderne

Brenda vetëm gjashtë muajve, Presidenti Donald Trump ka riformësuar tregtinë globale dhe ka përmbysur një shekull precedentësh.

Të enjten, Trump vendosi sërish tarifa më të larta për thuajse çdo vend në botë. Edhe pse për disa vende tarifat rezultuan më të ulëta sesa pritej, pothuajse të gjitha mallrat që hyjnë në Shtetet e Bashkuara përballen tani me një taksë ndjeshëm më të lartë krahasuar me kohën kur Trump mori detyrën në janar.

Regjimi i ri tregtar do të vendosë tarifat më të larta që Amerika ka aplikuar që nga viti 1933, gjatë epokës së Smoot-Hawley — një ligj tarifor që kontribuoi në thellimin e Depresionit të Madh.

Tarifat më të larta rrezikojnë të tronditin sërish ekonominë globale. Megjithëse deri tani ndikimi brenda vendit ka qenë më i lehtë nga sa pritej, tashmë ka disa prova që tarifat e Trump-it — ngadalë — po ndezin sërish inflacionin dhe po ngadalësojnë ekonominë amerikane.

Pikërisht për këtë arsye, për dekada me radhë, liderët e vendeve të zhvilluara kanë ulur normat e tarifave dhe kanë përqafuar globalizimin — veprime që kanë nxitur zhvillimin e ekonomisë së shërbimeve të mbështetur nga gjigandët e teknologjisë dhe financës, por që gjithashtu kanë kontribuar në zhvendosjen jashtë vendit të fabrikave dhe vendeve të punës në prodhim.

Vitin e kaluar, importet në SHBA përballeshin me një normë efektive tarife prej 1.2% — një taksë e ulët që ka rënë gjatë shumë dekadave. Ulja e tarifave i bindi pjesërisht kompanitë amerikane që të prodhonin jashtë vendit, ku kostot e punës ishin më të ulëta — dhe pastaj t’i sillnin këto produkte përsëri në SHBA duke paguar një taksë relativisht të vogël për këtë.

Por tani kjo normë ka shkuar mbi 18%, sipas Budget Lab të Universitetit Yale. Këto taksa do të ndahen mes eksportuesve, importuesve dhe shitësve me pakicë, por ekonomistët presin gjerësisht që konsumatorët të përballen me një pjesë të tyre përmes çmimeve më të larta.