Netanyahu dëshiron të 'pushtojë Gazën', çfarë mendojnë populli dhe ushtria izraelite?

Pas 22 muajsh lufte në shkallë të plotë, ku u vranë më shumë se 60,000 palestinezë dhe u detyrua Gaza të shkojë në prag të urisë, kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu thuhet se po përgatitet të sfidojë opinionin ndërkombëtar, vendas dhe ushtarak, duke e përshkallëzuar më tej luftën në Gaza dhe duke urdhëruar pushtimin e saj të plotë.

“Zari është hedhur – ne do të shkojmë për një pushtim të plotë të Rripit të Gazës”, cituan mediat izraelite një zyrtar anonim, duke cituar gjoja Netanyahun.

Gjatë takimit me zyrtarë të lartë të sigurisë të martën, Netanyahu u tha se doli në mbështetje të marrjes së kontrollit të plotë të Gazës nga ushtria, edhe nëse kjo do të thoshte që robërit e mbetur izraelitë atje mund të lëndoheshin ose të vriteshin.

Fati i robërve të marrë gjatë sulmit të udhëhequr nga Hamasi në Izraelin jugor më 7 tetor 2023, ka qenë një temë e vazhdueshme gjatë gjithë luftës së Izraelit në Gaza dhe shpëtimi i tyre ishte një nga qëllimet e luftës që Netanyahu i pretendoi që në fillim.

Megjithatë, pavarësisht shkatërrimit të pjesës më të madhe të Gazës dhe zhvendosjes e urisë së pjesës më të madhe të popullsisë së saj, shumë robër mbeten dhe territori ku mendohet se ndodhen tani është jashtë kontrollit ushtarak izraelit.

“Netanyahu dëshiron të vazhdojë luftën”, tha Ahron Bregman, një shkencëtar politik në King's College London dhe ish-oficer izraelit, duke përsëritur një kritikë të përhapur ndaj kryeministrit.

 “Ai dëshiron kohë. Ai dëshiron kohë për të ruajtur koalicionin e tij dhe kohë për të zvarritur gjyqin e tij për korrupsion”, tha ai për akuzat penale që e kanë ndjekur Netanyahun që nga viti 2019 .

Motivimi

Arsyeja specifike për këtë ofensivë të mundshme të fundit mbetet e paqartë. Disa kanë sugjeruar që biseda për pushtimin është një taktikë për ta rikthyer Hamasin në tryezën e negociatave.

Rrethimi që Izraeli i vendosi Gazës pas thyerjes së armëpushimit të fundit në mars ka shkaktuar zemërim ndërkombëtar për shkak të urisë që ka shkaktuar. Të tjerë kanë sugjeruar se mund të jetë gjithashtu një përpjekje e vërtetë për të zhdukur Hamasin dhe më në fund për të thyer çdo frymë që ka mbetur në popullsinë e Gazës dhe për t'i detyruar ata të shkojnë në kampe të ‘zonës së përqëndrimit’.

«Mund të jetë cilido prej tyre», tha analisti politik izraelit Nimrod Flaschenberg. «Netanyahu ka dëshmuar në të kaluarën se nuk interesohet për opinionin popullor apo protestat masive, për sa kohë që baza e tij e krahut të djathtë është e lumtur.

"E pamë këtë në Rafah, të cilën ai e shkatërroi, dhe e pamë këtë me Iranin, të cilin e sulmoi. Nuk ka rëndësi se çfarë mendojnë shumica e njerëzve. Ai thjesht duhet ta mbajë bazën në anën e tij dhe të shqetësohet për zgjedhjet e mëvonshme. Kjo ka qenë strategjia për pjesën më të madhe të dy viteve të fundit."

Pyetja e vërtetë është nëse ushtria është e aftë të pushtojë të gjithë Gazën, shtoi Flaschenberg.

 “Ka lodhje të madhe brenda ushtrisë, PTSD të përhapur [çrregullim të stresit post-traumatik] dhe një numër masiv refuzimesh [private] si të hapura ashtu edhe gri”, tha ai për atë që u vlerësua nga revista izraelite +972 në prill si një mungesë trupash prej më shumë se 100,000 vetash.

“Kjo nuk është aspak realiste”, tha ish-komandanti i Forcave Speciale Amerikane, Kolonel Seth Krummrich i firmës ndërkombëtare të sigurisë Global Guardian, në lidhje me planet e Netanyahut për të pushtuar Gazën.

“Për të pushtuar dhe mbajtur terrenin kërkohet një numër i madh ushtarësh dhe burimesh. Popullsia izraelite është e ndarë në këtë çështje, kështu që ka pengesa të brendshme që nuk do ta mbështesin këtë nivel mobilizimi”, tha ai për protestat e përhapura në Izrael që kërkojnë përfundimin e luftës.

Refuzuesit

Pavarësisht nga politika, shumë në ushtrinë dhe shërbimet e sigurisë izraelite kanë kundërshtuar planet e Netanyahut dhe aleatëve të tij të krahut të djathtë për të pushtuar Gazën, si dhe për të vazhduar luftën në enklavë në përgjithësi.

Disa oficerë të lartë ushtarakë izraelitë, përfshirë Shefin e Shtabit të Përgjithshëm, Gjeneral Lejtnant Eyal Zamir, kuptohet se kundërshtojnë çdo përshkallëzim të mëtejshëm në Gaza.

Të martën, më shumë se 600 ish-zyrtarë të lartë të sigurisë izraelite nënshkruan një letër të hapur, duke i bërë thirrje Presidentit të SHBA-së Donald Trump të përdorë ndikimin e tij për të ndihmuar në përfundimin e luftës.

“Është gjykimi ynë profesional se Hamasi nuk përbën më një kërcënim strategjik për Izraelin”, tha grupi Komandantët për Sigurinë e Izraelit (CIS) në një postim në X, ku ndau letrën e hapur drejtuar Presidentit Donald Trump.

CIS e përshkruan veten si “grupi më i madh i ish-gjeneralëve [ushtarakë izraelitë] të Izraelit dhe ekuivalentët e Mossadit, Shin Betit, Policisë dhe Trupit Diplomatik”.

“Nga pikëpamja ushtarake, [Hamasi] është shkatërruar plotësisht. Nga ana tjetër, si ideologji, po fiton gjithnjë e më shumë pushtet midis popullit palestinez, brenda rrugës arabe përreth nesh dhe gjithashtu në botën e Islamit”, tha për BBC-në Ami Ayolon, ish-kreu i agjencisë së inteligjencës së brendshme Shin Bet të Izraelit dhe një nga nënshkruesit e letrës.

“Mungesa e mbështetjes nga nivelet e larta të ushtrisë do të ishte gjithashtu jetike”, shtoi koloneli Krummrich. “Udhëheqja ushtarake duhet ta ‘përvetësojë’ këtë operacion. Nëse dështon, fajësohet udhëheqja ushtarake. Ata duhet t’i bindin ushtarët e tyre se ia vlen kostoja, veçanërisht në planin afatgjatë – që potencialisht mund të zgjasë me vite”, tha ai.

Pse do të nxiste Netanyahu pushtimin e Gazës?

Çdo përshkallëzim i mëtejshëm në Gaza me siguri do të jetë i papëlqyeshëm për publikun, i cili është tashmë i lodhur nga lufta e pafundme, thanë analistët.

Disa sondazhe tregojnë kundërshtim të gjerë publik në Izrael ndaj luftës, me zhgënjim të prekshëm për shkak të justifikimeve të përsëritura të Netanyahut për dështimin e qeverisë së tij për të arritur një marrëveshje armëpushimi, e cila mund t’i sillte robërit e mbetur në shtëpi.

Çështja kritike është se, në maj, një sondazh për Kanalin 12 të Izraelit tregoi se shumica e izraelitëve mendonin se Netanyahut i interesonte më shumë të qëndronte në pushtet sesa të fitonte luftën.

«Kur shikon listën e njerëzve që kanë dalë kundër kësaj, përfshirë Zamirin, lind pyetja pse», tha Yossi Mekelberg i Chatham House. «A është Hamasi me të vërtetë një kërcënim kaq i madh sa të sakrifikosh pengjet, të sakrifikosh jetën e ushtarëve dhe të sakrifikosh atë që ka mbetur nga reputacioni i vendit?» pyeti ai.

«Ai është shkëputur plotësisht nga realiteti», tha Profesor Mekelberg. «Është çmenduri. Një qenie njerëzore gjysmë e mirë, jo, një qenie njerëzore çerek e mirë, do të kishte dhënë dorëheqjen shumë kohë më parë, por gjithçka me Netanyahun ka të bëjë me mbijetesën e tij politike»./ Al Jazeera.