Turqia, Italia dhe Libia në Stamboll: Samit për migracionin dhe stabilitetin në Mesdhe

Presidenti turk Recep Tayyip Erdoğan priti të premten në Stamboll kryeministren italiane Giorgia Meloni dhe kryeministrin libian Abdul-Hamid Dbeibah për një samit të përqendruar në menaxhimin e migracionit dhe mbështetjen për stabilitetin politik në Libi. Takimi u zhvillua me dyer të mbyllura dhe, sipas deklaratave zyrtare, u fokusua në forcimin e bashkëpunimit mes tre vendeve për përballimin e flukseve migratore që kalojnë përmes Mesdheut.

Meloni vlerësoi rezultatet e arritura deri tani nga bashkëpunimi me Turqinë në kontrollin e migracionit dhe u shpreh se kjo përvojë duhet të përdoret për të ndihmuar Qeverinë e Unitetit Kombëtar të Libisë. Ajo riafirmoi angazhimin e Italisë për stabilitetin, unitetin dhe sovranitetin e Libisë, si dhe për një proces politik të udhëhequr nga vetë libianët, nën mbikëqyrjen e Kombeve të Bashkuara.

Nga ana e tij, presidenti Erdoğan theksoi nevojën për zgjidhje afatgjata dhe të qëndrueshme për të adresuar shkaqet rrënjësore të migracionit, ndërsa deklarata nga zyra e tij bëri të ditur se liderët do të mblidhen sërish për të vlerësuar zbatimin e vendimeve të marra.

Libia mbetet një nga pikat kyçe të tranzitit për mijëra migrantë që ikin nga varfëria dhe konfliktet në Afrikë dhe Lindjen e Mesme drejt Evropës. Sipas Agjencisë së OKB-së për Refugjatët (UNHCR), në vitin 2021, mbi 32,400 refugjatë dhe migrantë kaluan nga Libia drejt Evropës – më shumë se dyfishi krahasuar me vitin 2020.

Ndërkohë, Greqia ka njoftuar planet për të vendosur anije luftarake në ujërat ndërkombëtare pranë Libisë, pas rritjes së kalimeve drejt ishullit të Kretës. Incidentet tragjike mbeten të shpeshta – në dhjetor 2024, të paktën 61 migrantë, përfshirë gra dhe fëmijë, u mbytën pranë qytetit Zuwara, ndërsa në vitin 2023, anija Adriana me dhjetëra migrantë u fundos në ujërat greke, duke shkaktuar qindra viktima.

Në këtë kontekst, Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, ka propozuar rritjen e personelit të Frontex-it në 30,000 punonjës për të forcuar mbrojtjen e kufijve të jashtëm të BE-së. Ndërkohë, Turqia ka nisur hapa të kujdesshëm për të balancuar marrëdhëniet mes dy administratave rivale të Libisë, në perëndim dhe lindje të vendit, duke ndjekur një qasje diplomatike më gjithëpërfshirëse në rajon.