Marrëveshja SHBA-BE, një disfatë në imazh dhe substancë

Në shumë mënyra, marrëveshja tregtare BE-SHBA është një disfatë dërrmuese për evropianët.

Është një disfatë në aspektin e imazhit, me Ursula von der Leyen që pranoi të negociojë marrëveshjen në resortin privat të Trump në Skoci.

Është një disfatë politike, sepse Komisioni dhe qeveritë e BE-së, të penguara nga Gjermania dhe Italia, eksportuesit kryesorë në Shtetet e Bashkuara, nuk patën guximin të rrezikonin një përplasje ballë për ballë me qeverinë amerikane.

Konvergjenca midis Kancelarit Merz, e PPE-së, dhe Kryeministres Meloni, e Konservatorëve, mbizotëroi mbi qëllimet më luftarake të Macronit liberal të Francës dhe Sanchezit socialist të Spanjës.

Von der Leyen, një gjermane dhe gjithashtu një figurë e PPE-së, pranoi me dëshirë këtë aleancë të improvizuar, e cila përmbys edhe një herë shumicën e qendrës së majtë nga e cila u zgjodh.

Nga një këndvështrim ekonomik, rezultati është i paqartë, gjë që është edhe më keq.

Nuk ka dyshim se tarifat e reja penalizojnë evropianët, edhe pse, siç kanë theksuar shumë, ato përfaqësojnë më të mirën që BE mund të arrinte.

Por është në nivelin jo-tarifor që paqartësitë rrezikojnë të hedhin themelet për një konflikt të përhershëm midis Evropës dhe kësaj administrate amerikane.

Kjo është krejt e kundërta e “fundit të pasigurisë” që kanë shpallur mbrojtësit e marrëveshjes.

Siç ndodhi tashmë në samitin e NATO-s, Bashkimi Evropian ka marrë angazhime që nuk e di nëse do t’i mbajë ose do të jetë në gjendje t’i mbajë.

Evropianët janë zotuar të blejnë gaz të lëngshëm dhe naftë nga SHBA-të për 750 miliardë dollarë gjatë tre viteve.

Ata kanë premtuar 600 miliardë dollarë investime produktive në Shtetet e Bashkuara.

Për më tepër, sipas Trump, ata kanë deklaruar gatishmërinë e tyre për të blerë sasi të mëdha armësh përtej oqeanit.

Fakti është se asnjë nga këto premtime nuk është i garantuar të mbahet.

Blerja prej 250 miliardë dollarësh në hidrokarbure në vit, për të zëvendësuar importet nga Rusia, varet kryesisht nga vullneti i tregjeve dhe kërkon krijimin e infrastrukturës që nuk mund të arrihet brenda natës.

Investimet prej 600 miliardë dollarësh do të varen gjithashtu nga vullneti i mirë i sektorit privat. Hajde besoju. Sa i përket blerjes së armëve amerikane, për një shumë që as nuk është përcaktuar në mënyrë të paqartë, kjo me siguri do të ndodhë deri në një farë mase, siç po ndodh tashmë sot.

Por për të kuptuar rritjen aktuale të shpenzimeve evropiane, do të duhet të shohim se si përcaktohet plani i riarmatimit të BE-së, i cili ka të ngjarë të përparësojë “preferencat e komunitetit”.

Këtyre paqartësive u shtohet fakti se BE, në kundërshtim me kërkesat e Uashingtonit, i ka mbajtur duart e lira për të rregulluar ekonominë e internetit dhe inteligjencën artificiale: sektorë në të cilët mund të imponojë kosto shumë të larta për kompanitë amerikane.

Rezultati i përgjithshëm sugjeron se konflikti i mundshëm midis dy anëve të Atlantikut nuk është zgjidhur fare me këtë marrëveshje, e cila i lë evropianët thellësisht të frustruar dhe amerikanët pa garanci të konsiderueshme.

Është e qartë, se Ursula von der Leyen kërkoi të fitonte kohë duke menduar tashmë për epokën pas Trump.

Megjithatë, është e paqartë nëse kjo ishte zgjedhja e duhur.

Ndoshta një qëndrim më i vendosur mund të kishte arritur kushte më të mira.

Ndoshta, në vend të kësaj, një luftë tregtare midis dy ekonomive më të mëdha në botë do të kishte shkaktuar një krizë ekonomike dhe financiare, pasojat e së cilës mund të kishin zgjatur shumë përtej mandatit të Trump.

Sigurisht, siç po ndodh edhe në marrëdhëniet me Izraelin, boshti pro-amerikan midis Italisë dhe Gjermanisë i ka lidhur duart BE-së dhe ka kompromentuar ekuilibrin e saj të brendshëm politik.

Por kjo është një histori tjetër, problemet e së cilës do të kulmojnë në mënyrë të pashmangshme në muajt e ardhshëm, së bashku me çështjet ende të pazgjidhura të marrëdhënies gjithnjë e më të vështirë midis Evropës dhe Shteteve të Bashkuara./ La Repubblica.