Çfarë ndodh nëse qëllon me armë në hapësirë?
Programet hapësinore kanë kaluar dekada duke studiuar se si aktivitetet tokësore do të funksiononin jashtë atmosferës së Tokës.
A do të rriten bimët? A dobësohen muskujt? A do të mundin ndonjëherë astronautët të lajnë rrobat?
Një pyetje më pak e studiuar, por jo më pak e rëndësishme: A mund të qëllosh me armë në hapësirë? Dhe a e ka provuar ndonjëherë ndokush?
Teknikisht, kjo duhet të funksionojë pa problem. Sipas BBC Science Focus, armëve nuk u nevojitet oksigjen për të qëlluar. Kjo sepse ato tashmë përmbajnë një agjent oksidues brenda kapsulës së mbyllur të municionit, i cili ndez barutin. As graviteti nuk është i nevojshëm për të futur plumbin në dhomëzën e qitjes, këtë e bën një sustë.
Pra, mungesa e gravitetit nuk është problemi më i madh. Në vend të kësaj, faktorët mjedisorë mund të pengojnë qëllimin me armë në hapësirë. Temperaturat ekstreme mund ta bëjnë armën të mbinxehet dhe të mos funksionojë siç duhet. Nëse arma ftohet shumë, kapsula ndezëse mund të mos aktivizohet; pjesët metalike të armës mund të humbasin integritetin e tyre strukturor, gjë që mund të çojë në bllokimin e mekanizmit.
Le të supozojmë se këto probleme janë zgjidhur. Nëse arma mund të qëllojë me sukses, çfarë do të ndodhë me plumbin? Nëse ai nuk godet një objektiv, qitësi mund të mos e zbulojë kurrë. Në Tokë, një plumb që nuk godet shënjestrën do të bie më në fund për shkak të gravitetit. Në varësi të kalibrit dhe faktorëve mjedisorë, ai mund të udhëtojë më shumë se një milje. Por në hapësirë, ku mungojnë graviteti dhe fërkimi i ajrit, asgjë nuk e ndalon plumbin të udhëtojë pafundësisht, ose të paktën derisa të përplaset me ndonjë sipërfaqe.
Qitësi do të përballet gjithashtu me rikthimin. Në Tokë, graviteti dhe këmbët e mbështetura në tokë ndihmojnë për të përthithur këtë goditje pas. Në hapësirë, astronauti që qëllon do të shtyhet mbrapsht nga forca e kundërt. Kjo nuk do të ishte një shtytje e shpejtë, ndoshta më e ngadaltë se ecja, por do ta vinte trupin në lëvizje. Që të ndalonte, astronauti do të kishte nevojë për një forcë kundërvepruese (si p.sh. motorë shtytës) ose për një mur të anijes kozmike për t’u ndalur.
Po NASA? A e ka provuar ndonjëherë ndonjë eksperiment me qitje galaktike? Jo, por sovjetikët po. Në një farë mënyre. Në vitet 1970, gjatë Luftës së Ftohtë, Rusia ishte e shqetësuar se satelitët e saj mund të bëheshin shënjestra nga kundërshtarë të huaj. Në vitin 1975, ata pajisën stacionin hapësinor Salyut-3 me një armë automatike R-23M dhe planifikuan një test qitjeje ndërsa stacioni po dilte nga orbita dhe pasi ekuipazhi ishte larguar. Sipas raportimeve, arma qëlloi 20 predha gjithsej, të cilat më vonë u dogjën në atmosferë.
Ky mbetet i vetmi rast i njohur i një arme të qëlluar në hapësirë, megjithëse jo i vetmi rast i një arme të sjellë në hapësirë. Kozmonautët sovjetikë mbanin dikur pushkë me tre tyta si pjesë e kompletit të emergjencës, në rast se do të zbrisnin në një zonë të rrezikshme dhe do t’u duhej të përballeshin me kafshë të egra.
Si përfundim, po, armët mund të shkrepen në hapësirë, por efekti i tyre do të ishte krejt ndryshe nga sa jemi mësuar në Tokë. Plumbi nuk do ndalej, ndërsa qitësi do të lëvizte në drejtim të kundërt, një skenar që i përket më shumë një filmi fantastiko-shkencor sesa një stërvitjeje reale. / Mental Floss