Plani i Von der Leyen për të taksuar bizneset e BE-së, i destinuar të dështojë që në fillim
Plani i Komisionit Evropian për të vendosur një taksë mbi bizneset mesatarisht të mëdha në BE, duket se nuk ka gjasa të realizohet ndonjëherë.
Qeveritë në të gjithë kontinentin dhe Parlamenti Europian — të cilat të gjitha duhet ta miratojnë planin — tashmë po rreshtohen për ta hedhur poshtë atë.
Taksa — që Presidentja e Komisionit Ursula von der Leyen e njoftoi të mërkurën si pjesë e buxhetit të ardhshëm afatgjatë të BE-së — do të mblidhte 6.8 miliardë euro në vit. Ideja është që të ishte një burim i ri të ardhurash për të financuar programet e BE-së dhe për të shlyer borxhet e epokës së Covid-it.
Por, me bojën e politikës që mezi ishte tharë, Gjermania dhe Holanda dukeshin se i dhanë një goditje fatale.
“Nuk ka dyshim që Bashkimi Evropian do të taksojë kompanitë, pasi Bashkimi Evropian nuk ka bazë ligjore për këtë”, tha Merz gjatë një conference të përbashkët për shtyp me kryeministrin britanik Keir Starmer në Londër. “Ne nuk po e bëjmë këtë.”
Një kthesë tjetër është se Merz dhe von der Leyen, vijnë nga e njëjta parti Kristian Demokrate Gjermane.
Dhe një zëdhënës i qeverisë holandeze i tha POLITICO-s se “për Holandën, kjo nuk është çështje diskutimi”, duke këmbëngulur në nevojën që BE-ja të zvogëlojë buxhetin e saj, në vend që ta shtojë atë.
Nuk janë vetëm vendet veriore të BE-së - ato që tradicionalisht janë kundër shpenzimeve më të mëdha të BE-së - që kundërshtojnë. Një diplomat nga një vend jugor më pak i kursyer fiskalisht, i tha POLITICO-s se do të ishte "e vështirë" që plani të mbijetonte.
Anëtarët e Parlamentit Evropian, të cilët do të duhej ta miratonin planin së bashku me vendet anëtare, nuk ishin gjithashtu të impresionuar.
Ligjvënësja e Partisë Popullore Evropiane dhe nënkryetarja e komitetit të buxhetit, Monika Hohlmeier, tha se taksa “është në kontrast të fortë me përpjekjet tona për të forcuar konkurrueshmërinë e kompanive evropiane - veçanërisht të firmave me kapitalizim të mesëm”.
“Këto janë pikërisht bizneset që ne po i mbështesim në mënyrë aktive përmes një Fondi të konsiderueshëm të Konkurrueshmërisë që synon nxitjen e inovacionit, rritjen e produktivitetit dhe përforcimin e BE-së si një qendër tërheqëse globale investimesh”, tha ajo.
Pikëpamja e saj është veçanërisht e rëndësishme pasi PPE-ja e qendrës së djathtë është partia më e madhe në Parlament dhe grupi politik më i fuqishëm në Bruksel. PPE-ja dominon Kolegjin e Komisionerëve dhe vetë von der Leyen është anëtare.
Si funksionon
Taksa e propozuar do të zbatohej për kompanitë me më shumë se 100 milionë euro të ardhura — dhe do të paguhej, në mënyrë kontradiktore, pavarësisht nëse firma po nxjerr fitim apo jo.
Shifra e xhiros prej 100 milionë eurosh nuk është aq e madhe sa mund të duket — bankat e mëdha mund të fitojnë më shumë se 500 herë më shumë në një vit.
Taksa propozohet si një tarifë fikse dhe jo si një përqindje e të ardhurave. Firmat me një xhiro neto midis 100 milionë dhe 250 milionë eurosh do të paguajnë një shumë fikse prej 100,000 eurosh, duke u rritur në një maksimum prej 750,000 eurosh për kompanitë me të ardhura mbi 750 milionë euro, sipas tekstit legjislativ të publikuar nga Komisioni.
Kjo do të thotë që një biznes që fiton 750 milionë euro në vit do të paguante të njëjtën shumë sa një biznes që fiton 75 miliardë euro. Taksa pritet të mbledhë 6.8 miliardë euro në vit, duke e bërë atë një kontribues të rëndësishëm në gati 60 miliardë eurot e të ardhurave vjetore direkte nga taksat që BE-ja shpreson të marrë nga viti 2028.
Alessandro Ciriani, një ish-ministër në qeverinë italiane të Giorgia Melonit dhe tani ligjvënës i BE-së për partinë e saj Fratelli d'Italia, tha se propozimi ishte "në kundërshtim me vullnetin e shumicës së Parlamentit".
“Ky është një paradoks i dukshëm të flasësh për mbështetjen e sektorit tonë prodhues, dhe më pas ta shkatërrosh atë me tehun fiskal”, tha ai.
Kompanitë gjithashtu e urrejnë atë.
Markus J. Beyrer, drejtor i përgjithshëm në lobin e biznesit të BE-së BusinessEurope, e quajti propozimin "krejtësisht kundërproduktiv", ndërsa Stefan Pan, nënkryetar në Confindustria Italiane, tha se shifra e xhiros prej 100 milionë eurosh, "rrezikon të pengojë rritjen e kompanive inovative".
Tanja Gönner, drejtoreshë e përgjithshme e Federatës së Industrive Gjermane, i bëri thirrje Berlinit të mbajë një qëndrim të vendosur kundër propozimit, duke argumentuar se është "në kundërshtim me objektivat strategjikë të BE-së".
Ide 'shumë e keqe'
Ideja e taksimit të xhiros në vend të fitimeve është “shumë e keqe”, tha Zsolt Darvas, një bashkëpunëtor i lartë në organizatën kërkimore Bruegel. Një problem është se kjo godet sektorë me marzhe fitimi shumë të ndryshme.
Një problem tjetër është se taksa është regresive, duke i vendosur firmat me kushte të ndryshme financiare në të njëjtën situatë. “Nuk është e saktë, thjesht nuk është e drejtë”, tha Darvas. “Është ndoshta opsioni më i keq.”
Shumë veta kundërshtuan gjithashtu faktin se kjo duket diametralisht e kundërt me qëllimin e konkurrueshmërisë industriale. Von der Leyen e ka bërë "konkurrueshmërinë", markën kryesore të mandatit të saj të dytë, dhe taksa mbi korporatat është një shitje e vështirë politike. Sidomos në Berlin.
Gjermania po kalon një periudhë stanjacioni ekonomik pas një recesioni dyvjeçar. Problemet e saj ekonomike po e detyrojnë qeverinë të rishqyrtojë plotësisht qëndrimin e saj fiskal në mes të një lufte tregtare me SHBA-në, duke e vënë edhe më shumë në rrezik modelin e saj ekonomik të orientuar nga eksportet.
Zyrtarët nga Ministria e Çështjeve Ekonomike kishin paralajmëruar tashmë se vlerësimi i tyre për të ardhurat e buxhetit të BE-së, do të varet nga mënyra se si trajtohet konkurrueshmëria e ekonomisë evropiane.
Kjo nuk do të thotë se nuk ka asnjë arsyetim për taksën. Kompanitë si nga Evropa ashtu edhe nga vendet e treta përfitojnë nga tregtia brenda bllokut, dhe siç e tha ligjvënësi francez Fabien Keller nga grupi liberal Renew, "kjo është e lidhur drejtpërdrejt me një të mirë publike të BE-së: tregun e vetëm. Pa BE-në, nuk ka tregti të qetë në tregun më të madh të vetëm në botë".
Por me një kundërshtim kaq të zëshëm nga vendet anëtare dhe ligjvënësit, taksa e propozuar e von der Leyen ka pak shpresë për të mbijetuar në formën e saj aktuale./ Politico.