Presidenti sirian dënon sulmet e Izraelit ndaj Damaskut, zotohet të mbrojë komunitetin Druze

Presidenti i përkohshëm i Sirisë e ka dënuar Izraelin për “shënjestrimin në shkallë të gjerë të objekteve civile dhe qeveritare”, pasi ushtria izraelite goditi Damaskun të mërkurën, ndërsa ky i fundit kërkoi të ndërhynte në përleshjet midis ushtrisë siriane dhe luftëtarëve druzë.

Sulmet e Izraelit do t’i kishin çuar “çështjet në një përshkallëzim në shkallë të gjerë, përveç ndërhyrjes efektive të ndërmjetësimit amerikan, arab dhe turk, i cili e shpëtoi rajonin nga një fat i panjohur”, tha Ahmed al-Sharaa në deklaratën e tij të parë televizive që nga sulmet.

Sharaa vazhdoi duke thënë se mbrojtja e qytetarëve druzë dhe të drejtave të tyre është “prioriteti ynë” pas përleshjeve në qytetin jugor të Sëeidës që lanë më shumë se 350 të vdekur sipas një monitoruesi të luftës.

Sulmet ajrore të Izraelit të mërkurën hodhën në erë një pjesë të ministrisë së mbrojtjes së Sirisë dhe goditën pranë pallatit presidencial. Një zëdhënës i ushtrisë izraelite tha se sulmi ndaj ministrisë së mbrojtjes kishte qenë një mesazh për presidentin sirian "lidhur me ngjarjet në Sëeida". Ushtria izraelite goditi tanket siriane të hënën dhe ka vazhduar të kryejë dhjetëra sulme me dronë ndaj trupave, duke vrarë disa ushtarë.

Sekretari i shtetit amerikan, Marco Rubio, tha në platformën X se ishte arritur një marrëveshje për të rivendosur qetësinë në zonë dhe u bëri thirrje “të gjitha palëve të përmbushin angazhimet që kanë marrë”, pa dhënë detaje mbi natyrën e marrëveshjes.

Rubio fajësoi “rivalitetet historike të gjata” për përleshjet në Sweida. “Kjo çoi në një situatë të pafat dhe një keqkuptim, me sa duket, midis palës izraelite dhe palës siriane”, u tha Rubio gazetarëve në Shtëpinë e Bardhë.

Të mërkurën, qeveria siriane dhe një nga tre udhëheqësit shpirtërorë të komunitetit sirian Druze njoftuan një armëpushim. Megjithatë, nuk ishte e qartë nëse armëpushimi do të zbatohej, pasi një udhëheqës tjetër shpirtëror, Sheikh Hikmat al-Hijri, u zotua të vazhdonte luftën, duke e quajtur qeverinë një grumbull "bandash të armatosura".

Siria tha se ushtria e saj kishte filluar të tërhiqej nga Sëeida, pas thirrjes së SHBA-së që forcat qeveritare të largoheshin nga qyteti jugor me shumicë druze. Deklarata e qeverisë siriane nuk përmendi ndonjë tërheqje të forcave të tjera të sigurisë qeveritare, të cilat ishin vendosur në qytet të martën me qëllimin e deklaruar për të mbikëqyrur një armëpushim të mëparshëm të rënë dakord me udhëheqësit e komunitetit druze pas ditësh luftimesh vdekjeprurëse me fiset lokale beduine.

Sharaa tha në fjalimin e tij televiziv se ata që janë përgjegjës për dhunën kundër popullit Druze do të mbahen përgjegjës pasi Druze “janë nën mbrojtjen dhe përgjegjësinë e shtetit”. Ai shtoi se “përgjegjësia” për sigurinë në Sëeida do t’u kalohet pleqve dhe fraksioneve lokale.

Observatori Sirian për të Drejtat e Njeriut tha se 350 të vrarët në dhunën në provincën Sweida përfshinin forca qeveritare, luftëtarë vendas dhe 27 civilë druzë të vrarë në “ekzekutime të shpejta”.

Diplomatët thanë se Këshilli i Sigurimit i OKB-së do të mblidhet të enjten për të adresuar konfliktin sirian.

Përleshjet e kësaj jave, ku përballen kryesisht forcat qeveritare sunite kundër luftëtarëve druzë, kanë ngjallur frikën e një konflikti më të gjerë sektar. Dhuna është sfida më serioze për sundimin e Damaskut që nga masakrat bregdetare dhe ka kërcënuar të largojë më tej druzët e zakonshëm nga shteti.

Ushtria siriane hyri në Sueida të dielën në një përpjekje për të rivendosur qetësinë midis luftëtarëve Druzë dhe fiseve arabe beduine. Disa milici Druze janë zotuar të parandalojnë hyrjen e forcave qeveritare siriane në Sueida dhe i kanë sulmuar ato, duke çuar në përshkallëzim të përleshjeve.

Ndërsa forcat qeveritare hynë në Sëeida, filluan të dilnin në pah raste të shkeljeve të të drejtave të njeriut.

Sulmet e Izraelit të mërkurën shënuan një përshkallëzim të ndjeshëm kundër administratës së udhëhequr nga islamistët e Sharaa-s. Ato ndodhën pavarësisht lidhjeve të tij të ngrohta me SHBA-në dhe kontakteve në zhvillim të administratës së tij për sigurinë me Izraelin.

Pas thirrjeve në Izrael për të ndihmuar druzët në Siri, dhjetëra druzë izraelitë çanë gardhin kufitar të mërkurën, duke u lidhur me druzët në anën siriane, tha një dëshmitar për Reuters.

Kryeministri izraelit, Benjamin Netanyahu, tha se ushtria izraelite po punonte për të ndihmuar druzët dhe u bëri thirrje qytetarëve izraelitë druzë të mos e kalonin kufirin. Ushtria izraelite tha se po punonte për të kthyer në mënyrë të sigurt civilët që kishin kaluar kufirin./ The Guardian.