Pse e bombardoi Izraeli Sirinë? Një vështrim mbi Druzët dhe dhunën në Suwayda

Izraeli ka nisur një seri sulmesh intensive në Damask, kryeqytetin e Sirisë, duke intensifikuar një fushatë që thotë se është në mbështetje të një grupi minoritar arab.

Siria, të mërkurën, dënoi me forcë sulmet izraelite, duke i denoncuar ato si një "përshkallëzim të rrezikshëm ". Ministria e Punëve të Jashtme akuzoi Izraelin se po ndjek një "politikë të qëllimshme" për të "nxitur tensionet, përhapur kaosin dhe minuar sigurinë dhe stabilitetin në Siri".

Çfarë ndodhi në Siri të mërkurën?

Izraeli kreu një seri sulmesh ajrore në qendër të Damaskut, duke goditur një kompleks ku ndodhet Ministria e Mbrojtjes dhe zona pranë pallatit presidencial.

Ushtria izraelite goditi gjithashtu objektiva në Sirinë jugore, ku luftimet midis grupeve druze, fiseve beduine dhe forcave të sigurisë siriane kanë vazhduar për më shumë se katër ditë. Sipas Observatorit Sirian për të Drejtat e Njeriut, më shumë se 250 persona janë vrarë në provincën Suëayda gjatë përleshjeve.

Izraeli, i cili tashmë ka pushtuar Lartësitë e Golanit në Siri, thotë se operacionet e tij synojnë të mbrojnë pakicën druze - të cilën e konsideron aleatë të mundshëm - dhe të godasin forcat pro-qeveritare të akuzuara për sulmin ndaj tyre. Siria e hodhi poshtë këtë dhe e quajti sulmin një "sulm flagrant".

Ku ndodhën sulmet?

Sulmet kryesore u përqendruan në Damaskun qendror: Ministrinë e Mbrojtjes, selinë ushtarake dhe zonat përreth pallatit presidencial. Sulme të tjera u kryen më në jug.

Selia e Ministrisë së Mbrojtjes së Sirisë: Kompleksi u godit disa herë, me dy sulme të mëdha rreth orës 15:00 (12:00 GMT), përfshirë hyrjen e tij, duke shkaktuar dëme strukturore dhe tym që ngrihej dukshëm mbi qytet.

“Avionët luftarakë izraelitë fluturonin në qiellin mbi kryeqytetin sirian”, tha Zeina Khodr e Al Jazeera-s, duke raportuar nga Damasku. “Kishte panik në qytet”, shtoi ajo.

Pranë pallatit presidencial (Sheshi Umajad): Sulmet goditën gjithashtu zonat menjëherë përreth pallatit presidencial në Damask qendror. Një tjetër sulm ajror u bë pranë pallatit presidencial në Damask.

Në një postim në rrjetet sociale, Izraeli tha se “një objektiv ushtarak u godit në zonën e Pallatit Presidencial të regjimit sirian në zonën e Damaskut”.

Në jug: Dronët izraelitë shënjestruan gjithashtu qytetin sirian të Suëayda-s, një qytet kryesisht druze pranë kufirit me Jordaninë.

Pse e bombardoi Izraeli Sirinë?

Sulmet ajrore të Izraelit pasuan ditë të tëra përleshjesh vdekjeprurëse në Suëayda midis forcave qeveritare siriane dhe luftëtarëve vendas druzë. Dhuna filloi me rrëmbime dhe sulme midis luftëtarëve druzë dhe fiseve vendase beduine. Kur trupat qeveritare ndërhynë për të rivendosur rendin, ato përfunduan duke u përleshur me grupet druze - dhe, në disa raste, thuhet se shënjestruan civilë.

Druzë, një pakicë e vogël por me ndikim si në Siri ashtu edhe në Izrael, shihen në Izrael si aleatë besnikë, shumë prej të cilëve shërbejnë në ushtrinë izraelite. Një armëpushim i shpallur të martën dështoi shpejt dhe luftimet rifilluan të nesërmen.

Druzët e Suëaydës duken të përçarë. Një udhëheqës, Yasser Jarbou, deklaroi se ishte arritur një armëpushim me qeverinë siriane. Një tjetër, Hikmat al-Hijri, hodhi poshtë çdo armëpushim. Dhe shumë druzë në Siri nuk duan që Izraeli të ndërhyjë në emër të tyre.

Izraeli ka konsideratat e veta dhe është përpjekur të zgjerojë kontrollin e tij në Sirinë jugore që nga rënia e Presidentit Bashar al-Assad në dhjetor. Izraeli ka shmangur çdo përpjekje për të arritur një marrëveshje sigurie me Sirinë dhe në vend të kësaj e ka bombarduar vazhdimisht vendin këtë vit. Shumë analistë besojnë se Izraeli do të preferonte një Siri të dobët mbi një vend që beson se mund ta kërcënojë potencialisht nëse forcohet.

Sulme në intensifikim

Izraeli, duke përmendur një angazhim për të mbrojtur druzët dhe për të parandaluar forcat armiqësore të fitojnë terren pranë kufijve të tij, paralajmëroi të mërkurën se do të përshkallëzojë operacionet e tij nëse trupat siriane nuk tërhiqen nga Suwayda. Provinca ndodhet pranë kufijve izraelitë dhe jordanezë, duke e bërë atë një zonë strategjike kyçe.

 “Ky është një përshkallëzim i ndjeshëm”, tha Khodr, korrespondent i Al Jazeera-s. “Ky është lidershipi izraelit që u jep një mesazh shumë, shumë të drejtpërdrejtë autoriteteve të reja të Sirisë se ata do t’i intensifikojnë sulmet e tilla… nëse qeveria nuk i tërheq trupat e saj nga Siria jugore.”

Si pjesë e fushatës së tyre, forcat izraelite goditën kompleksin e Shtabit të Përgjithshëm në Damask, i cili thuhet se po përdorej nga komandantët e lartë për të drejtuar operacione kundër forcave druze në Suëayda.

Zyrtarët izraelitë thanë se sulmet kishin gjithashtu për qëllim bllokimin e grumbullimit të forcave armiqësore pranë kufirit të Izraelit.

Menjëherë pas sulmeve në Damask, Ministria e Brendshme e Sirisë njoftoi një armëpushim të ri në Suëayda. Sipas mediave shtetërore, trupat qeveritare filluan të tërhiqeshin nga zona.

Përgjigja siriane

Siria i dënoi sulmet izraelite si një shkelje të së drejtës ndërkombëtare, një qëndrim i mbështetur nga disa qeveri arabe.

Qeveria e re e Sirisë është përpjekur të vendosë kontrollin, por ka pasur vështirësi ta bëjë këtë në Suëayda, pjesërisht për shkak të kërcënimeve të përsëritura izraelite kundër çdo pranie ushtarake qeveritare në provincë.

«Izraelitët nuk do ta lejojnë qeverinë siriane të përhapë autoritetin e saj në të gjithë territorin», tha Ammar Kahf, drejtor ekzekutiv i Qendrës për Studime Strategjike Omran, me seli në Damask.

Me rënien e qeverisë së al-Assad dhe fillimin e një qeverie të re, Izraeli po përpiqet t'i imponojë vullnetin e tij udhëheqjes së re, tha ai.

“Jemi ende në fazat e hershme, por kjo kërkon që të gjithë sirianët të bashkohen. Që një qeveri e huaj të hyjë dhe të shkatërrojë pronën publike dhe të shkatërrojë sigurinë është diçka e pashpjegueshme”, tha Kahf për Al Jazeera.

Qeveria siriane ka njoftuar tani se forcat ushtarake do të fillojnë tërheqjen nga qyteti i Suëaydës si pjesë e një marrëveshjeje armëpushimi. Ajo nuk përmendi ndonjë tërheqje të forcave të tjera të sigurisë qeveritare./ Al Jazeera.