'A mund ta godasësh Moskën?'/ Telefonata ‘sekrete’ e Trump me Zelenskyn, FT publikon kërkesën e presidentit amerikan që Ukraina të godasë thellë brenda Rusisë
Në një ndryshim dramatik nga retorika e tij e mëparshme e mosndërhyrjes, Presidenti i SHBA-së Donald Trump i kërkoi privatisht Presidentit ukrainas Volodymyr Zelenskyy të shtonte sulmet brenda territorit rus, madje duke e pyetur drejtpërdrejt nëse Ukraina mund të godiste Moskën dhe Shën Petersburgun, nëse do t'i jepeshin armët e duhura, raportoi Financial Times.
“Volodimir, a mund ta godasësh Moskën?... A mund ta godasësh edhe Shën Petersburgun?” pyeti Trump gjatë një telefonate më 4 korrik me Zelenskyn, raportoi FT, duke cituar dy persona të informuar mbi bisedën.
Zelenskyy thuhet se u përgjigj: "Absolutisht. Mundemi nëse na jepni armët."Shkëmbimi provokues pasoi një telefonatë të tensionuar midis Trump dhe Presidentit rus Vladimir Putin vetëm një ditë më parë, të cilën presidenti amerikan më vonë e përshkroi si “të keqe”, thanë burimet për të përditshmen britanike.
Telefonata e Trump me Zelenskyn po shihet si një përgjigje e drejtpërdrejtë ndaj refuzimit të vazhdueshëm të Putinit për t'u angazhuar në bisedimet e armëpushimit të propozuara nga Uashingtoni. Kjo bisedë prapa skenave nxjerr në pah një frustrim në rritje brenda administratës Trump në lidhje me kokëfortësinë e Moskës dhe shënon një ndryshim të mprehtë nga premtimi i mëparshëm i fushatës së Trump për t'i dhënë fund përfshirjes së SHBA-së në luftërat e huaja. Gjithashtu, shton një shtresë të habitshme në imazhin e tij të gjatë si një udhëheqës i kujdesshëm në përballjen me Rusinë.
Sipas dy individëve të njohur me telefonatën, Trump sinjalizoi mbështetje për Ukrainën që të nisë sulme me rreze të gjatë veprimi, duke e përshkruar këtë qasje si një mënyrë për t’i “bërë ata (rusët) të ndiejnë dhimbjen” dhe për ta detyruar Kremlinin të negociojë.
Ndërsa mbetet e paqartë nëse SHBA-të do të ofrojnë armë me rreze të gjatë veprimi, një zyrtar perëndimor i njohur me çështjen tha se biseda pasqyron një humor në zhvillim midis mbështetësve perëndimorë të Ukrainës - një humor që favorizon sulme më të thella dhe më agresive në tokën ruse për të "sjellë luftën te moskovitët".
Ky mendim, vuri në dukje zyrtari, po fiton gjithnjë e më shumë terren edhe midis politikë-bërësve amerikanë. Ndërkohë, as Shtëpia e Bardhë dhe as zyra e presidentit ukrainas nuk i janë përgjigjur kërkesave për koment mbi raportin. Trump njoftoi të hënën armë të reja për Ukrainën dhe kërcënoi se do të godiste blerësit e eksporteve ruse me sanksione nëse Rusia nuk bie dakord për një marrëveshje paqeje brenda 50 ditësh, një ndryshim i madh në politikë i shkaktuar nga frustrimi me Moskën.
I ulur krah për krah me sekretarin e përgjithshëm të NATO-s, Mark Rutte, në Zyrën Ovale, Trump u tha gazetarëve se ishte i zhgënjyer nga Presidenti rus Putin. “Bisedat e mia me të janë shumë të këndshme, dhe pastaj raketat shpërthejnë natën”, tha Trump, i cili tregoi se Putini ishte tërhequr vazhdimisht nga marrëveshjet për t’i dhënë fund luftës trevjeçare me Ukrainën."Ai ka mashtruar shumë njerëz", tha Trump për Putinin, të cilin e quajti një "djalë të ashpër"."Ai mashtroi Clinton, Bush, Obamën, Biden - nuk më mashtroi mua", tha Trump.
Trump tha më pas se armë me vlerë miliarda dollarë do t’i shpërndaheshin Ukrainës. “Ne do të prodhojmë armë të nivelit të lartë dhe ato do t’i dërgohen NATO-s”, tha Trump, duke shtuar se aleatët e Uashingtonit në NATO do të paguanin për armët.Armët do të përfshijnë raketa mbrojtëse ajrore Patriot, të cilat Ukraina i ka kërkuar urgjentisht për të mbrojtur qytetet e saj nga sulmet ajrore ruse. "Është një plotësim i plotë me bateritë", tha Trump."Do të kemi disa të tillë shumë shpejt, brenda disa ditësh... disa nga vendet që kanë Patriot do të ndërrojnë sistemet dhe do t'i zëvendësojnë ato me ato që kanë vetë." Disa ose të gjitha 17 bateritë Patriot të porositura nga vende të tjera mund të dërgohen në Ukrainë "shumë shpejt", tha ai.
Kërcënimi i tij për të vendosur të ashtuquajturat sanksione dytësore ndaj Rusisë, nëse zbatohet, do të ishte një ndryshim i madh në politikën e sanksioneve perëndimore. Ligjvënësit nga të dyja partitë politike në SHBA po shtyjnë përpara një projektligj që do të autorizonte masa të tilla, duke synuar vendet e tjera që blejnë naftë ruse. Gjatë gjithë luftës më shumë se trevjeçare, vendet perëndimore kanë prerë shumicën e lidhjeve të tyre financiare me Moskën, por janë përmbajtur nga ndërmarrja e hapave që do ta kufizonin Rusinë nga shitja e naftës së saj diku tjetër. Kjo i ka lejuar Moskës të vazhdojë të fitojë qindra miliarda dollarë nga transporti i naftës te blerës të tillë si Kina dhe India./ Financial Times.