Qytetet më të banueshme në botë për vitin 2025 dhe si është vërtet jeta atje

Ndërsa Vjena ka kryesuar për vite me radhë Indeksin Global të Jetueshmërisë, në vitin 2025 një qytet i ri ka zënë vendin e parë. Nga Kopenhaga në Melburn, pyetëm banorët vendas si është realisht të jetosh në këto qytete të njohura për cilësinë e lartë të jetesës.

Njësia e Inteligjencës së “The Economist” (EIU) prej kohësh rendit qytetet e botës bazuar në të dhëna që tregojnë ku jeta është më e rehatshme dhe e sigurt. Qytetet më të renditura kanë qenë të qëndrueshme gjatë viteve të fundit, por në vitin 2025 ndodhi një ndryshim i madh: pas tre vitesh në krye, Vjena u rrëzua nga vendi i parë, ndërsa Kopenhaga u ngjit në majë falë rezultateve të përsosura në stabilitet, arsim dhe infrastrukturë – një treshe e vështirë për t'u tejkaluar.

Megjithatë, lëkundjet më të mëdha në renditje këtë vit nuk kishin të bënin vetëm me pikët – por me sigurinë, ndërsa tensionet gjeopolitike po rriten globalisht. Vjena, në veçanti, pësoi rënie pas një kërcënimi me bombë që anuloi koncertin e Taylor Swift në vitin 2024, si dhe një sulm të planifikuar në një stacion treni.

Sidoqoftë, qytetet në Evropën Perëndimore, Australi, Zelandën e Re dhe Kanada vazhdojnë të performojnë mirë në renditje, me Osakën si qytetin e vetëm aziatik që futet në top 10. Por si është të quash shtëpi një nga këto qytete? Pyetëm banorët vendas për ta zbuluar.

Kopenhaga – vendi i parë

Kryeqyteti danez, që u rendit i pari për jetueshmëri në vitin 2025, është gjithashtu i njohur si qyteti më i lumtur në botë. Këto dy fakte lidhen ngushtë, pasi stabiliteti, infrastruktura dhe mjedisi i mirë ndikojnë drejtpërdrejt në lumturinë e përditshme të banorëve.

“Treni vjen në 12:16 kur është planifikuar në 12:16. Askush nuk habitet nëse shfaqesh me atlete në një restorant luksoz, dhe mund të lahesh në portin e pastër edhe në janar, nëse je i guximshëm,” – thotë Thomas Franklin, banor i Kopenhagës dhe CEO i Swapped.com. “Më fiton çdo herë me qetësinë e vet. Rrugët janë të gjera, biçikletat janë më shumë se makinat dhe qyteti funksionon mbi logjikën e shëndoshë.”

Franklin vlerëson gjithashtu frymën komunitare dhe mungesën e presionit – “mund të takosh një mik për kafe në breg të ujit pa planifikim dhe të qëndrosh dy orë pa orë në dorë.” Ai e përshkruan qytetin si të thjeshtë, por efektiv: “Është një qytet që nuk përpiqet shumë, por gjithmonë ia del.”

Top 10 qytetet më të banueshme për vitin 2025:

-Kopenhagë, Danimarkë

-Vjenë, Austri (barazim)

-Zyrih, Zvicër (barazim)

-Melburn, Australi

-Gjenevë, Zvicër

-Sidnej, Australi

-Osaka, Japoni (barazim)

-Auckland, Zelandë e Re (barazim)

-Adelaide, Australi

Vankuver, Kanada

Vjena – nga vendi i parë në të dytin

Edhe pse ra nga vendi i parë, Vjena ka ende rezultatin më të lartë për shëndetësi dhe ruan pikët e plota për arsim dhe infrastrukturë.

“Jam nga Nju Jorku dhe u shpërngula në Vjenë për stilin e jetesës katër vite më parë – dhe nuk kam ndërmend të kthehem,” – thotë Nataleigh O’Connell, këshilltare komunikimi në UNIDO.

Ajo përmend përballueshmërinë si një avantazh kryesor: një apartament me një dhomë gjumi në qendër të qytetit kushton më pak se 850 euro në muaj, ndërsa transporti publik është i pastër dhe kushton vetëm 1 euro në ditë.

Gjeneva – e vogël, por ndërkombëtare

Gjeneva është një qytet i vogël me ndjesi të madhe. Me infrastrukturë dhe shëndetësi perfekte, qyteti është i pastër, i sigurt dhe i lehtë për t’u lëvizur – pa nevojë për makinë.

“Është një qytet i menaxhuar mirë në një vend të menaxhuar mirë,” – thotë James F. Royal, autor dhe ish-banues në Florida.

Qyteti ka mbi 40% banorë të lindur jashtë vendit dhe ofron shumëllojshmëri në kuzhinë dhe kulturë. Bukuritë natyrore si Liqeni i Gjenevës dhe Parku La Grange e bëjnë jetën e përditshme të këndshme.

Melburn – kultura dhe lëvizshmëria në harmoni

Renditur i katërti, Melburn ka pikë të plota në shëndetësi, arsim dhe rezultate të larta në kulturë dhe mjedis. Avokati Oliver Morrisey thotë se e zgjodhi qytetin për efikasitetin e tij.

“Mund të ec nga Gjykata e Lartë te klienti në 15 minuta dhe më pas të marr vajzën time për një shëtitje në kopshtet Fitzroy,” – thotë ai. “Jetueshmëria do të thotë lëvizje e lehtë mes pjesëve që kanë rëndësi në jetë.”

Qyteti ka një atmosferë multikulturore, shumë aktivitete dhe ushqime të ndryshme, si dhe një transport të shpejtë dhe të përfshirë.

Osaka – thesari i fshehur i Japonisë

I vetmi qytet aziatik në listë, Osaka mori pikë të plota në stabilitet, arsim dhe shëndetësi. Banorët e duan ndjesinë e thjeshtë, por të mirëorganizuar që e bën jetën këtu të rehatshme.

“Është për Japoninë çfarë është San Francisko për SHBA-në: më e vogël, por me shije të vetën,” – thotë Graham Hill, menaxhues i faqes Osaka City.

Qyteti ofron ushqim të mrekullueshëm, transport efikas dhe njerëz të ngrohtë. Dominic Dijkstra, drejtor miksologjie në Waldorf Astoria Osaka, e përshkruan si një qytet të pasur në përvoja dhe humor të përditshëm që të bën të ndihesh si në shtëpi./BBC - Syri.NET